Xây dựng tuyến vận tải mẫu thủy nội địa để phát huy lợi thế đồng bằng sông Cửu Long
Xuân Nghi
25/11/2022, 09:43
Vùng đồng bằng sông Cửu Long có hệ thống sông ngòi chằng chịt và là một lợi thế của khu vực này. Nếu xây dựng một tuyến mẫu vận tải thủy nội địa sẽ phát huy được lợi thế đặc thù vùng sông nước…
Dự án nạo vét, mở rọng luồng đường thủy kênh Chợ Gạo giai đoạn 2 với kinh phí hơn 1.300 tỷ đồng đang được gấp rút thi công giúp khai thông tuyến giao thông thủy ngắn nhất từ TP.HCM đi các tỉnh ĐBSCL.
Sau đề xuất của Cục Đường thủy nội địa Việt Nam về phương án xây dựng tuyến vận tải container đường thủy nội địa kiểu mẫu Hải Phòng - Bắc Ninh dài 115 km vào cuối tháng 9/2022, mới đây Hiệp hội Đại lý và môi giới hàng hải Việt Nam (Visaba) đề xuất mở tuyến vận tải thủy kết nối đồng bằng sông Cửu Long với cảng nước sâu Cái Mép (Bà Rịa – Vũng Tàu) và cảng Cát Lái (TP.HCM) qua kênh Quan Chánh Bố.
KHAI THÁC LỢI THẾ KHU VỰC BẰNG TUYẾN VẬN TẢI MẪU
Vùng đồng bằng sông Cửu Long được biết đến là vựa lúa và vựa thủy sản lớn nhất cả nước với sản lượng xuất nhập khẩu chiếm 40% giá trị sản xuất nông nghiệp của Việt Nam. Trong đó, 70 - 75% lượng hàng xuất nhập khẩu hàng năm của vùng được vận chuyển đến cụm cảng khu vực TP.HCM và Cái Mép - Thị Vải. Tuy nhiên, lượng hàng xuất khẩu vận chuyển lại chủ yếu bằng đường bộ trong khi cụm cảng khu vực đồng bằng sông Cửu Long hoạt động cầm chừng.
Theo phân tích của Visaba, hiện nay có hai tuyến vận tải thủy kết nối từ cụm cảng Cần Thơ đến Cái Mép và TP.HCM, chủ yếu là đi theo tuyến sông Tiền - sông Vàm Nao với tổng chiều dài tuyến khoảng 367 km. Và tuyến luồng sông Tiền - Chợ Lách - sông Mang Thít với chiều dài khoảng 235 km. Chi phí vận chuyển vào khoảng 7.000.000 đồng/TEU.
Trong khi đó, nếu vận chuyển theo tuyến đề xuất mới, kết nối khu vực đồng bằng sông Cửu Long với cảng nước sâu Cái Mép và cảng Cát Lái qua kênh Quan Chánh Bố thì chiều dài toàn tuyến được rút ngắn còn chừng 200 km. Chi phí vận chuyển theo tuyến này dự khoảng 3.000.000 đồng/TEU.
Ngoài việc giảm chi phí vận chuyển, giảm áp lực vận tải đường bộ, tuyến thủy nội địa mẫu này sẽ giúp giảm chi phí logistics rất lớn cho doanh nghiệp; tính toán sơ bộ giảm vào khoảng 60 – 70%.
Vùng ĐBSCL với hệ thống sông ngòi dày đặc vẫn duy trì thói quen vận chuyển theo phương thức truyền thống.
Đối với tuyến vận tải mẫu thủy nội địa, Visaba cũng đề xuất tuyến mới tập trung xử lý hàng container. Vì vậy, việc đầu tư trang thiết bị làm hàng tại các đầu bến cảng, cảng cạn (ICD) trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long và TP.HCM, Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải,… cho tuyến mới cũng được quan tâm. Nhiều tỉnh, thành hiện có các bến cảng gom hàng như ở Bến Tre (cảng Giao Long), Cần Thơ (Thốt Nốt, Trà Nóc, Cái Cui…), An Giang (cảng Mỹ Thới), Tiền Giang (cảng Mỹ Tho), Đồng Tháp (cảng Cao Lãnh…)…
Tuy nhiên, để đáp ứng cho hoạt động của tuyến mẫu (tải trọng tàu, máy móc trang thiết bị, thời gian xếp dỡ, đóng hàng,… theo các chuyên gia, các bến cảng, cảng cạn cần phải được đầu tư tương xứng, phù hợp.
VẬN TẢI THỦY NỘI ĐỊA, ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG CÒN NHIỀU DƯ ĐỊA
Trước đó, đầu tháng 8/2022, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã công bố Báo cáo Kinh tế thường niên đồng bằng sông Cửu Long 2022, tại Cần Thơ. Dẫn số liệu thống kê, báo cáo cho biết có đến 101 tuyến giao thông thủy nội địa qua sông, kênh, rạch với tổng chiều dài 3.186,3 km. Giao thông đường bộ, vì vậy phải xây dựng rất nhiều cầu để kết nối thông suốt.
Theo Báo cáo này, ngân sách đầu tư vào lĩnh vực giao thông thủy giảm từ 2 - 3% tổng ngân sách đầu tư giao thông giai đoạn 2011 - 2015 xuống chỉ còn 1,2% giai đoạn 2016 - 2020. Cho đến thời điểm hiện tại, khu vực đồng bằng sông Cửu Long vẫn chưa có một cảng biển thực sự.
“Trong nhiều năm qua, hạ tầng đường bộ là một điểm nghẽn cơ bản làm kìm hãm sự phát triển của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Những yếu kém cố hữu này được bộc lộ qua hiện trạng cao tốc của đồng bằng sông Cửu Long so với các vùng khác trong cả nước. Cụ thể, đến này toàn vùng chỉ có 6,7% chiều dài đường cao tốc cả nước, chỉ đứng trên khu vực Tây Nguyên”, Báo cáo nêu rõ.
Giao thông thủy ĐBSCL với tổng chiều dài trên 3.186 km, lẽ ra phải đóng vai trò trọng yếu nhưng từ lâu lại bị “bỏ quên” do thiếu đầu tư bài bản. Ảnh: Cầu Vàm Cống nối Cần Thơ - Đồng Tháp.
Dự án luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, theo dự kiến là hoàn thành và đưa vào khai thác vào năm 2018, đón tàu biển cỡ lớn, từ 10.000 - 20.000 tấn giảm tải. Tuy nhiên cho đến nay, thực tế là tàu container quốc tế vẫn chưa vào được do vướng luồng như đã nói.
Báo cáo cũng cho biết, chi phí vận tải chiếm 30% giá thành sảnh phẩm. Chưa kể, hành trình đường bộ (hầu hết vận chuyển hàng hóa từ đồng bằng sông Cửu Long đi các nơi khác đều bằng đường bộ), tuy nhanh hơn vận chuyển đường thủy nhưng tải trọng mỗi lần vận chuyển ít, chí phí vận tải cao, hạ tầng đường bộ mau hư hỏng. Ví dụ: Hành trình từ cảng Cần Thơ đi cảng Cát Lái (TP.HCM) là 18 giờ, cảng Cần Thơ – cảng Cái Mép 36 giờ; đường bộ Cần Thơ – Cát Lái mất 5 tiếng đồng hồ và Cần Thơ đi Cái Mép mất khoảng 8 tiếng…
Được biết, cuối tháng 4/2022, Bộ Giao thông vận tải đã có Tờ trình 3765/TTr-BGTVT gửi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án “Phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam”. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 3.900 tỷ đồng được đầu tư bằng nguồn vốn vay Ngân hàng Thế giới (WB), cải tạo đồng bộ các tuyến sông, kênh qua 8 tỉnh, thành phố.
Dự án nhằm giúp rút ngắn thời gian chạy tàu từ các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đi TP.HCM và các cảng chính trong khu vực, góp phần giảm chi phí logistics cũng như thúc đẩy vận tải đa phương thức ở đồng bằng sông Cửu Long.
Hiện một số địa phương trong khu vực đã xúc tiến, đầu tư xây dựng nhiều trung tâm logistics, như: Trung tâm Logistics hàng không Cần Thơ (tại sân bay Cần Thơ) quy mô 50 ha; các trung tâm logistics cảng quốc tế Long An và Trung tâm Kho vận và dịch vụ logistics Bến Lức; các trung tâm kho vận, logistics đang kêu gọi đầu tư ở Hậu Giang,…
Cuối tháng 9/2022, Cục Đường thủy nội địa Việt Nam đã đề xuất lựa chọn tuyến mẫu đầu tiên từ khu vực cảng biển Hải Phòng đến các ICD nằm sâu trong nội địa. Theo đó, lộ trình bắt đầu từ cảng Lạch Huyện, TP. Hải Phòng qua kênh Cái Tráp - sông Cấm - sông Hàn - sông Kinh Thầy - sông Thái Bình - sông Đuống và cuối cùng giao container hàng tại ICD Tân Cảng Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tổng chiều dài tuyến vận tải là 115 km, tuyến luồng cấp I và II.
TP.HCM tổng rà soát phương tiện thủy nội địa sau vụ cháy du thuyền
13:54, 20/11/2022
Dự án kênh Chợ Gạo giai đoạn 2 chưa có đất xây dựng khu tái định cư
07:18, 17/11/2022
Ưu tiên rót vốn vay ưu đãi, tăng vốn bảo trì hạ tầng đường thủy nội địa hàng năm
Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU–Việt Nam 2026: Từ đối thoại đến hành động
Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU–Việt Nam 2026 đánh dấu một bước chuyển mình từ đối thoại sang hành động cụ thể. Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, ông Julien Guerrier, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, khẳng định Việt Nam là đối tác then chốt trong ASEAN và việc nâng cấp quan hệ đối tác với Việt Nam sẽ mở ra cơ hội đột phá trong chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và giao thông bền vững.
Thúc đẩy hợp tác EU - Việt Nam: Góc nhìn từ các Đại sứ châu Âu
Nhân dịp Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU-Việt Nam - chiến lược Cửa ngõ toàn cầu, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy xin giới thiệu những chia sẻ cũng như góc nhìn của các Đại sứ châu Âu về môi trường đầu tư, cơ hội hợp tác và triển vọng của kinh tế Việt Nam...
Quảng Trị đạt mức tăng GRDP 7,75% trong quý 1/2026, vượt kịch bản đề ra
Quý 1/2026, Quảng Trị ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với tăng trưởng GRDP đạt 7,75%, cao hơn kịch bản đề ra. Tuy nhiên, những khó khăn về chi phí đầu vào, giải phóng mặt bằng và tiến độ đầu tư công đang đặt ra yêu cầu tăng tốc, quyết liệt hơn trong quý 2 để hoàn thành mục tiêu cả năm.
Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 12-2026
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 12-2026 phát hành ngày 24/03/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Tăng cường đối thoại, thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong giai đoạn mới
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng và hạ tầng, đồng thời cam kết bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư, củng cố niềm tin của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
