Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hà Tĩnh đạt hơn 1,59 tỷ USD, giảm 1,58% so với cùng kỳ và mới đạt 72,3% kế hoạch cả năm. Khi thời gian của năm không còn nhiều, việc phụ thuộc lớn vào mặt hàng thép cùng những biến động bất lợi từ thương mại toàn cầu đang tạo sức ép mục tiêu xuất khẩu 2,2 tỷ USD...

Theo số liệu từ Sở Công Thương Hà Tĩnh, hoạt động xuất khẩu hàng hóa trong tháng 10/2026 ghi nhận tín hiệu khởi sắc khi kim ngạch đạt 180,5 triệu USD, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều mặt hàng có mức tăng trưởng tích cực như dăm gỗ tăng 100%, chè tăng 60%, xơ sợi dệt các loại tăng 50%, thép và phôi thép tăng 28,38%.

XUẤT KHẨU TĂNG TỐC NHƯNG CHƯA ĐỦ LỰC BÙ ĐẮP

Tuy nhiên, mức tăng trong tháng 10 chưa đủ tạo chuyển biến đáng kể cho kết quả xuất khẩu chung. Lũy kế 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hà Tĩnh chỉ đạt hơn 1,59 tỷ USD, giảm 1,58% so với cùng kỳ năm 2025 và mới hoàn thành 72,3% mục tiêu cả năm.

Như vậy, để hoàn thành kế hoạch xuất khẩu 2,2 tỷ USD cho cả năm 2026, trong 2 tháng còn lại, Hà Tĩnh cần đạt thêm khoảng 610 triệu USD. Đây là áp lực không nhỏ, nhất là khi hoạt động xuất khẩu vẫn chịu tác động từ những biến động của kinh tế thế giới, chi phí đầu vào và nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường nhập khẩu.

Điểm đáng chú ý trong cơ cấu xuất khẩu của Hà Tĩnh là sự phụ thuộc lớn vào nhóm hàng thép và phôi thép. Trong 10 tháng, nhóm hàng này đạt hơn 1,162 tỷ USD, chiếm 73,1% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh. Dù giữ vai trò chủ lực, kim ngạch xuất khẩu thép và phôi thép lại giảm 2,19% so với cùng kỳ năm trước.

Thực tế này cho thấy, biến động của một nhóm hàng có tỷ trọng lớn có thể tác động trực tiếp đến kết quả xuất khẩu chung của toàn tỉnh. Khi sản phẩm chủ lực chưa phục hồi mạnh, tăng trưởng từ những nhóm hàng khác khó có thể bù đắp ngay khoảng hụt về kim ngạch.

Tại Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS), doanh nghiệp tiếp tục tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết để mở rộng thị trường sang EU, Nhật Bản, Indonesia, Ấn Độ...

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp đang đẩy mạnh phát triển các dòng sản phẩm mới, trong đó chú trọng thép tấm cường độ cao, phôi thép dẹt và thép cuộn cán nóng. Các sản phẩm được định hướng phục vụ 4 nhóm ứng dụng chính gồm kết cấu xây dựng, ô tô - xe máy, đồ gia dụng và kết cấu cơ khí.

Việc chuyển dịch từ tập trung vào sản lượng sang phát triển các dòng sản phẩm có giá trị và tính ứng dụng cao hơn được kỳ vọng sẽ mở rộng dư địa thị trường, tạo thêm động lực cho xuất khẩu thép trong thời gian tới.

ĐA DẠNG CÁC MẶT HÀNG, MỞ RỘNG DƯ ĐỊA XUẤT KHẨU

Bên cạnh thép, một số nhóm hàng xuất khẩu khác của Hà Tĩnh đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng khá tích cực. Đây được xem là những tín hiệu quan trọng trong nỗ lực đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa, giảm dần sự phụ thuộc vào một số sản phẩm chủ lực.

Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu xơ sợi dệt các loại đạt 21,04 triệu USD, tăng 66,19% so với cùng kỳ. Dăm gỗ đạt 81,35 triệu USD, tăng 52,77%. Kết quả này cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước nhu cầu thị trường, đồng thời phản ánh hiệu quả từ việc đầu tư công nghệ, cải thiện chất lượng và nâng cao năng lực sản xuất.

Dù vậy, quy mô kim ngạch của các nhóm hàng này vẫn còn khá khiêm tốn so với thép và phôi thép. Vì vậy, để tạo chuyển biến bền vững, Hà Tĩnh cần tiếp tục phát triển các mặt hàng có lợi thế, nâng cao hàm lượng chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ thay vì chỉ dựa vào tăng trưởng của một số nhóm hàng đơn lẻ.

Thách thức đặt ra trong những tháng cuối năm không chỉ nằm ở khả năng tìm kiếm đơn hàng, mà còn liên quan đến năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế. Cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị, biến động giá hàng hóa và nhiên liệu tiếp tục tác động đến chuỗi cung ứng, chi phí sản xuất cũng như hoạt động giao thương của doanh nghiệp.

Trước thực tế này, Hà Tĩnh đang tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh, kịp thời tháo gỡ khó khăn; đồng thời đẩy mạnh cung cấp thông tin, dự báo thị trường, cập nhật xu hướng tiêu dùng và cảnh báo sớm các biện pháp phòng vệ thương mại.