Airbus đang tăng tốc phát triển thế hệ máy bay thân hẹp mới với mục tiêu ra mắt vào năm 2030, tích hợp nhiều công nghệ giúp giảm 20-30% mức tiêu thụ nhiên liệu. Song song đó, tập đoàn hàng không châu Âu cũng đẩy mạnh phát triển động cơ hydro, chuẩn bị cho kỷ nguyên hàng không phát thải thấp và cuộc cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt trên toàn cầu…

Ngành hàng không đang đứng trước áp lực phải cắt giảm lượng khí thải carbon để đáp ứng các mục tiêu trung hòa phát thải vào giữa thế kỷ. Trong bối cảnh đó, Airbus tiếp tục đẩy mạnh chương trình phát triển thế hệ máy bay thương mại mới với kỳ vọng giảm đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho các công nghệ động lực sạch trong tương lai.

Tại Triển lãm Hàng không Farnborough 2026 diễn ra ở Anh, Airbus lần đầu giới thiệu mẫu "Wing of Tomorrow" (Cánh của tương lai) với thiết kế kéo dài và có thể gập, một trong những công nghệ cốt lõi sẽ được ứng dụng trên dòng máy bay thân hẹp thế hệ kế tiếp.

Theo kế hoạch, Airbus sẽ chính thức khởi động chương trình phát triển dòng máy bay mới vào năm 2030 và đưa vào khai thác thương mại từ năm 2035.

CÁNH MÁY BAY THÔNG MINH MỞ RA THẾ HỆ TIẾT KIỆM NHIÊN LIỆU MỚI

Để đạt mục tiêu này, Airbus không chỉ tập trung vào động cơ mà đồng thời cải tiến toàn bộ thiết kế khí động học của máy bay.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là thiết kế bộ cánh hoàn toàn mới. So với cánh truyền thống, cánh mới dài hơn và mảnh hơn, giúp tăng lực nâng, giảm lực cản không khí và cải thiện hiệu quả khai thác nhiên liệu. Do chiều dài lớn khiến máy bay khó tương thích với hạ tầng sân bay hiện hữu, Airbus phát triển cơ chế đầu cánh có thể gập lại sau khi hạ cánh, tương tự giải pháp đang được áp dụng trên dòng Boeing 777X.

Theo Airbus, cuối năm nay tập đoàn sẽ bắt đầu các chuyến bay thử nghiệm bằng cách lắp bộ cánh mới lên một chiếc A321 để đánh giá hiệu quả khí động học trong điều kiện vận hành thực tế. Mẫu thử nghiệm X-Wing dự kiến sẽ cất cánh từ căn cứ không quân Cazaux ở miền Nam nước Pháp.

Ông Fichefeux cho biết chỉ thông qua các chuyến bay thực tế Airbus mới có thể thu thập đầy đủ dữ liệu nhằm xác nhận khả năng tiết kiệm nhiên liệu của thiết kế cánh mới.

Ngoài cánh máy bay, Airbus cũng đang nghiên cứu các loại vật liệu nhẹ hơn nhằm giảm trọng lượng tổng thể của máy bay, qua đó tiếp tục cắt giảm mức tiêu hao nhiên liệu. Song song với đổi mới sản phẩm, tập đoàn cũng đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất với mức độ tự động hóa cao hơn đáng kể. Theo Airbus, hiện nay nhiều công đoạn sản xuất máy bay vẫn còn mang tính thủ công và đây là dư địa lớn để nâng cao hiệu quả cũng như chất lượng sản phẩm.

KHÔNG CHỈ ĐỘNG CƠ, TOÀN BỘ THIẾT KẾ MÁY BAY ĐỀU PHẢI THAY ĐỔI

Trong nhiều thập niên, động cơ luôn được xem là yếu tố quyết định giúp giảm tiêu hao nhiên liệu của máy bay thương mại. Tuy nhiên, Airbus cho rằng cách tiếp cận này không còn phù hợp trong giai đoạn mới.

Theo ông Fichefeux, hiệu quả sử dụng nhiên liệu của máy bay thế hệ tiếp theo sẽ đến từ sự kết hợp giữa nhiều yếu tố, trong đó thiết kế khí động học của cánh đóng góp tương đương với công nghệ động cơ.

Hiện Airbus vẫn coi động cơ open-fan do CFM International - liên doanh giữa Safran (Pháp) và GE Aerospace (Mỹ) - phát triển là lựa chọn ưu tiên nhờ tiềm năng cải thiện hiệu suất rất lớn. Khác với động cơ phản lực truyền thống, động cơ open-fan sử dụng cánh quạt không được bao bọc hoàn toàn, giúp tăng hiệu suất đẩy và giảm đáng kể mức tiêu hao nhiên liệu.

Các thử nghiệm trong hầm gió sẽ tiếp tục được triển khai trong những năm tới nhằm hoàn thiện công nghệ trước thời điểm Airbus quyết định khởi động chương trình phát triển máy bay mới vào năm 2030.

Tuy nhiên, Airbus cũng nhấn mạnh rằng việc nghiên cứu công nghệ luôn tiềm ẩn những thay đổi. Nếu một giải pháp không đạt kỳ vọng, hãng vẫn còn nhiều phương án thay thế.

Bên cạnh open-fan, Airbus tiếp tục hợp tác với Pratt & Whitney để phát triển các thế hệ động cơ phản lực có vỏ bọc mới, đồng thời CFM cũng đang nghiên cứu phiên bản động cơ open-fan có vỏ bọc nhằm mở rộng lựa chọn công nghệ. Theo Airbus, chiến lược hiện nay không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một loại động cơ duy nhất mà hướng tới tối ưu hóa tổng thể toàn bộ thiết kế máy bay.

ĐẶT CƯỢC VÀO HYDRO TRONG CUỘC ĐUA HÀNG KHÔNG PHÁT THẢI THẤP

Đây được xem là bước đi chiến lược khi Airbus lần đầu tiên tham gia sâu hơn vào lĩnh vực phát triển hệ thống động lực, thay vì chỉ tập trung vào thiết kế và chế tạo máy bay như trước đây.

Mục tiêu của liên doanh là xây dựng năng lực sản xuất động cơ hydro ngay tại châu Âu, tạo nền tảng cho các dòng máy bay điện và máy bay sử dụng hydro trong tương lai.

Ông ông Bruno Fichefeux Giám đốc các chương trình phát triển tương lai của Airbus

Động thái này cũng cho thấy Airbus đang có cách tiếp cận khác với đối tác truyền thống Safran. Trước đó, Tổng giám đốc Safran Olivier Andries từng nhận định máy bay chạy bằng hydro chỉ có thể trở thành hiện thực trong thế kỷ tới.

Trong khi đó, Airbus cho rằng châu Âu cần chuẩn bị ngay từ bây giờ nếu muốn duy trì vị thế dẫn đầu của ngành hàng không thế giới. Theo Airbus, áp lực cạnh tranh hiện không chỉ đến từ Mỹ mà còn từ Trung Quốc, quốc gia đang đầu tư rất mạnh vào pin nhiên liệu, công nghệ hydro và toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng phục vụ nhiên liệu sạch. Nếu châu Âu chậm chân trong cuộc đua này, lợi thế công nghệ mà khu vực đã xây dựng trong nhiều thập niên có thể bị thu hẹp đáng kể.

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, những công nghệ như cánh khí động học thế hệ mới, động cơ hiệu suất cao và hệ thống động lực hydro được xem là các mắt xích quan trọng để hiện thực hóa quá trình chuyển đổi xanh của ngành vận tải hàng không.