Tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ thi công, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm do Bộ Xây dựng quản lý, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, đòi hỏi các cơ quan, đơn vị tập trung chỉ đạo với quyết tâm cao nhất...

Theo Bộ trưởng, quá trình triển khai các dự án vẫn gặp nhiều khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, biến động giá nhiên liệu, vật liệu, nhân công và thời tiết. Dù tiến độ tại nhiều dự án đã có chuyển biến, công tác tổ chức thi công và giải ngân vẫn cần được đẩy mạnh, nhất là tại những dự án, gói thầu chậm tiến độ.

Tư lệnh ngành Xây dựng yêu cầu xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, từ chủ đầu tư, ban quản lý dự án đến nhà thầu, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát. Mỗi khâu phải có đầu mối, thời hạn xử lý và kết quả cụ thể, tránh tình trạng phối hợp kéo dài nhưng không giải quyết dứt điểm công việc.

ĐẢM BẢO GIẢI NGÂN HẾT SỐ VỐN ĐƯỢC GIAO

Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải xây dựng tiến độ thi công chi tiết, xác định giá trị sản lượng hoàn thành và giá trị giải ngân của từng dự án từ nay đến cuối năm. Trên cơ sở đó, các đơn vị đề xuất điều chuyển vốn giữa các dự án nếu cần thiết, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao, trừ phần vốn đã hết nhiệm vụ chi.

Đối với các nhà thầu, yêu cầu đặt ra là chủ động bổ sung nhân lực, máy móc, thiết bị, nguồn vật liệu, tăng mũi thi công, tổ chức tăng ca, tăng kíp. Các hạng mục có giá trị lớn như cầu, hầm, móng, mặt đường, mua sắm thiết bị hầm, sản xuất cấu kiện bán thành phẩm và tập kết vật liệu cần được ưu tiên để nâng cao sản lượng.

Với những dự án có khối lượng thi công lớn hoặc điều kiện thi công tương đối thuận lợi như Chợ Mới - Bắc Kạn, dự án thành phần 2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cam Lộ - La Sơn, các hầm Thần Vũ, Cù Mông, Núi Vung và cầu Đại Ngãi, ban quản lý dự án phải làm việc với từng nhà thầu để xác định khả năng vượt kế hoạch. Phần sản lượng tăng thêm sẽ góp phần bù đắp cho các gói thầu gặp bất lợi do vướng mặt bằng, thiếu vật liệu hoặc thời tiết không thuận lợi.

Đối với các dự án chậm hoặc có nguy cơ chậm tiến độ, các đơn vị phải tập trung khắc phục, chủ động bổ sung nguồn lực và xử lý điểm nghẽn. Ban quản lý dự án đồng thời rà soát các nhà thầu không đáp ứng tiến độ, báo cáo Bộ Xây dựng để xử lý theo quy định và công khai kết quả thực hiện hợp đồng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Bên cạnh tổ chức thi công, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu khắc phục những tồn tại trong nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành và giải ngân vốn đầu tư công. Chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải yêu cầu tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát phối hợp với nhà thầu rà soát, lập hồ sơ ngay trong quá trình nghiệm thu, xác nhận khối lượng, tạm ứng, thanh toán, xử lý phát sinh và điều chỉnh giá theo quy định.

Các bên cần thống nhất thành phần hồ sơ, biểu mẫu, căn cứ xác nhận; phân công đầu mối và xác định thời hạn xử lý. Định kỳ rà soát để giải quyết ngay những nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời báo cáo kịp thời các vấn đề vượt thẩm quyền. Tư vấn giám sát phải bảo đảm trách nhiệm kiểm tra độc lập, tính chính xác của khối lượng và chất lượng công trình.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu giám đốc các ban quản lý dự án trực tiếp làm việc với nhà thầu thi công, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát để xác định nguyên nhân, trách nhiệm của từng chủ thể trong việc chậm thanh toán khối lượng hoàn thành, đồng thời xác định mốc thời gian hoàn thành đối với từng bên.

Quy trình nghiệm thu, thanh toán phải được rà soát theo hướng nhanh chóng, đúng thủ tục, không đặt thêm yêu cầu ngoài quy định. Các đơn vị cần chủ động đôn đốc nhà thầu hoàn thiện hồ sơ, nhất là những nội dung liên quan đến điều chỉnh thiết kế, dự toán; hạn chế yêu cầu bổ sung nhiều lần và rút ngắn thời gian xử lý.

Với từng hồ sơ thanh toán, phần giá trị đã đủ căn cứ phải được giải quyết ngay, không để phần còn phải đối chiếu làm chậm việc thanh toán toàn bộ hồ sơ. Việc thanh toán khối lượng hoàn thành, cấu kiện bán thành phẩm, vật liệu tập kết tại công trường và chi phí trượt giá phải căn cứ quy định của hợp đồng và pháp luật liên quan.

Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải gửi kế hoạch giải ngân và phương án điều chỉnh vốn kèm cam kết thực hiện đến Vụ Kế hoạch - Tài chính và Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng trước ngày 25/10/2026.

GẮN TRÁCH NHIỆM ĐIỀU HÀNH VỚI KẾT QUẢ THỰC TẾ

Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ trưởng giao Vụ Kế hoạch - Tài chính phối hợp với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng rà soát kế hoạch giải ngân từng dự án, tham mưu giải pháp tháo gỡ khó khăn, điều hòa và điều chỉnh vốn giữa các dự án, chủ đầu tư. Kết quả giải ngân phải được theo dõi, kiểm đếm hằng tuần, hằng tháng để kịp thời báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo.

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, đôn đốc các dự án chậm tiến độ, chậm giải ngân hoặc có nguy cơ không giải ngân hết vốn được bố trí. Hai cơ quan phải rà soát kiến nghị của nhà thầu về nghiệm thu, thanh toán và thanh toán trượt giá; xác định giá trị giải ngân có khả năng tăng thêm của từng dự án từ nay đến hết năm 2026.

Trong xử lý vướng mắc về giá vật liệu xây dựng và chỉ số giá xây dựng, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được giao hướng dẫn, đôn đốc UBND các tỉnh, thành phố công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng kịp thời, sát thị trường; hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng theo từng loại hợp đồng và quy định áp dụng. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Trách nhiệm điều hành cũng được đặt trực tiếp lên các Thứ trưởng theo lĩnh vực và dự án được phân công. Bộ trưởng yêu cầu ưu tiên thời gian hằng tuần để kiểm tra hiện trường, họp kiểm điểm tiến độ, chỉ đạo các cơ quan tham mưu và chủ đầu tư tháo gỡ khó khăn. Các Thứ trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện những dự án được giao phụ trách.

Đối với các nhà thầu lớn, Bộ trưởng yêu cầu huy động bổ sung nguồn lực tài chính, máy móc, thiết bị, nhân lực, vật lực; đăng ký tăng sản lượng tại các gói thầu, dự án và chủ động hỗ trợ các đơn vị khác. Các nhà thầu phải phối hợp rà soát giá trị giải ngân có thể tăng thêm của từng dự án đến hết năm 2026.

Bộ trưởng nhấn mạnh, hoàn thành dự án đúng thời hạn hợp đồng, đúng tiến độ đã cam kết với chủ đầu tư là trách nhiệm và danh dự của doanh nghiệp.