Căng thẳng thuế quan Trung Quốc - Canada leo thang

Theo một thông báo ngày 12/8 của Bộ Thương mại Trung Quốc, nước này sẽ áp thuế quan tạm thời 75,8% với hạt cải dầu nhập khẩu từ Canada từ ngày 14/8. Quyết định này được đưa ra sau khi cuộc điều tra đưa ra kết luận sơ bộ rằng hạt cải dầu Canada có hiện tượng bán phá giá tại thị trường Trung Quốc.

Đầu năm nay, Bắc Kinh đã áp thuế quan 100% với dầu hạt cải và bột hạt cải dầu từ quốc gia Bắc Mỹ nhằm phản ứng với việc Ottawa tăng thuế quan với xe điện, nhôm và thép do Trung Quốc sản xuất vào tháng 8 năm ngoái.

“Thuế quan của Trung Quốc gây bất ổn lớn cho thị trường trong vụ mùa năm nay khi nông dân Canada đang chuẩn bị thu hoạch cải dầu vài tuần tới”, ông Chris Davison, giám đốc Hội đồng Cải dầu Canada (CCC), nhận xét với hãng tin Bloomberg.

Trung Quốc là nước nhập khẩu hạt cải dầu lớn nhất của Canada với kim ngạch 4 tỷ đôla Canada (2,9 tỷ USD) năm 2024.

Theo ông Davison, lâu nay nhu cầu của Trung Quốc luôn là một tín hiệu quan trọng với nông dân Canada.

“Thuế quan 75,8% với hạt cải dầu và 100% với dầu và bột hạt cải dầu giống như đóng cửa thị trường Trung Quốc với mặt hàng này của Canada”, ông Davison nhận xét.

Vào năm 2019, Trung Quốc tạm dừng nhập khẩu hạt cải dầu Canada sau khi Ottawa bắt giữ giám đốc tài chính Mạnh Vãn Chu của tập đoàn Huawei theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ. Lần này, căng thẳng với Canada diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh cũng đang có tranh chấp thương mại với Mỹ - một nhà cung cấp hạt cải dầu lớn khác, đồng thời là một nhà cung cấp đậu tương hàng đầu thế giới.

Theo dữ liệu tính đến cuối tháng 7, Trung Quốc vẫn chưa đặt mua lô đậu tương nào của Mỹ để giao hàng vào năm tới. Hôm 11/8, ông Trump đã giục Trung Quốc nhanh chóng đẩy mạnh mua đậu tương Mỹ trong bối cảnh chỉ còn vài tuần nữa là đến vụ thu hoạch đậu tương của nước này.

Bộ Thương mại Trng Quốc cho biết kết quả điều tra chống bán phá giá với hạt cải dầu Canada cho thấy mặt hàng này nhận được sự trợ cấp đáng kể từ Ottawa. Bắc Kinh sẽ tiếp tục điều tra và đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên kết quả điều tra này.

Theo các nhà phân tích, động thái của Bắc Kinh có thể làm hạn chế dòng chảy thương mại và đe dọa nguồn cung bột hạt cải dầu - thành phần quan trọng trong thức ăn chăn nuôi của ngành nuôi trồng thủy sản  Trung Quốc. Thời gian qua, nước này đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung hạt cải dầu với việc tìm kiếm các nhà cung cấp mới như Australia và Ấn Độ.

Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy nước này nhập khẩu 6,39 triệu tấn hạt cải dầu, trong đó gần như toàn bộ đến từ Canada.

Theo ông Verdin, với dầu hạt cải Canada, nhu cầu từ các thị trường khác như Nhật Bản, châu Âu và Mexico có thể giúp bù đắp phần nào nhu cầu giảm sút ở Trung Quốc. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu hạt cải dầu nước này có thể sẽ phải giảm giá và phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường nội địa.

Phản ứng với quyết định của Trung Quốc, Chính phủ Canada khẳng định nước này không bán phá giá hạt cải dầu và "rất thất vọng" với hành động của Bắc Kinh, nhưng vẫn sẵn sàng đối thoại.

"Canada cam kết đảm bảo quyền tiếp cận thị trường công bằng cho ngành công nghiệp hạt cải dầu. Chúng tôi sẵn sàng tham gia đối thoại một cách xây dựng với phía Trung Quốc để giải quyết bất đồng thương mại",  Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Maninder Sidhu và Bộ trưởng Nông nghiệp Heath MacDonald khẳng định trong một thông cáo.

Căng thẳng với Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Canada cũng đang đối mặt cuộc chiến thuế quan của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Với Canada, Mỹ là thị trường xuất khẩu dầu hạt cải và bột hạt cải lớn nhất, còn  Trung Quốc là thị trường xuất khẩu hạt cải dầu lớn nhất.