Các đối tượng lừa đảo trên mạng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, mạo danh cán bộ Bảo hiểm xã hội, công an hoặc cán bộ phường, xã để tiếp cận người dân, lợi dụng nhu cầu tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục và giải quyết quyền lợi về bảo hiểm xã hội nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản…

Trước tình hình đó, Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa đưa ra khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức, thận trọng trước yêu cầu cài đặt ứng dụng, cung cấp dữ liệu bảo mật hoặc chuyển tiền.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết theo thông tin từ Công an Thành phố Cần Thơ, các đối tượng thường chủ động gọi điện thoại trực tiếp đến người dân, tự xưng là cán bộ Bảo hiểm xã hội khu vực hoặc Công an phụ trách địa bàn và thông báo người dân nằm trong danh sách cấp thẻ bảo hiểm y tế diện an toàn khu, hoặc thuộc diện được nhận tiền hoàn trả bảo hiểm y tế năm 2026.

Tiếp đó, đối tượng nêu lên các lý do cấp bách như “hồ sơ định danh điện tử bị lỗi”, “chưa kích hoạt mã đối tượng an toàn khu trên hệ thống VssID”, hoặc “thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp”, và gây áp lực buộc người dân phải xử lý ngay trong ngày để không bị hủy quyền lợi.

Đồng thời, đối tượng cũng đóng vai “cán bộ” hỗ trợ tận tình, đề nghị kết bạn qua Zalo để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến từ xa nhằm tránh phải đi lại vất vả.

Khi nạn nhân đồng ý kết bạn, đối tượng gửi các đường liên kết (link) dẫn đến trang web có giao diện sao chép Cổng Dịch vụ công, hoặc gửi tệp tin cài đặt có đuôi định dạng .apk.

Kẻ gian liên tục hối thúc người dân tải về cài đặt và yêu cầu cấp quyền trợ năng trên điện thoại, đặc biệt là điện thoại chạy hệ điều hành Android.

Ngay khi quyền trợ năng được bật, mã độc chạy ngầm sẽ chiếm quyền kiểm soát toàn bộ thiết bị. Các mã độc này có thể âm thầm theo dõi thao tác màn hình, ghi lại mật khẩu đăng nhập tài khoản ngân hàng số, tự động đọc và vô hiệu hóa tin nhắn chứa mã OTP xác thực.

Lúc này, dù điện thoại vẫn ở trên tay nạn nhân, kẻ gian vẫn có thể thực hiện lệnh chuyển toàn bộ số dư trong tài khoản của người dân sang các tài khoản ngân hàng ảo để chiếm đoạt và tẩu táng.

Còn tại Hưng Yên, theo Công an tỉnh, các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, công an hoặc cán bộ phường, xã, chủ động gọi điện, kết bạn Zalo, nhắn tin thông báo việc khám, chữa bệnh, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế sẽ được liên kết trực tuyến, tích hợp trên ứng dụng VssID, không cần sử dụng thẻ bảo hiểm y tế/sổ bảo hiểm xã hội giấy như trước.

Người dân cần cập nhật, đồng bộ dữ liệu, xác thực tài khoản ngay trên điện thoại, nếu không sẽ bị gián đoạn quyền lợi tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Sau đó, đối tượng gửi đường link hoặc mã QR yêu cầu nạn nhân tải về tệp tin có tên "vssid.apk". Đây không phải ứng dụng VssID chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam mà là phần mềm giả mạo, chỉ giống về giao diện, biểu tượng, tên gọi.

Khi người dân cài đặt tệp .apk này, ứng dụng sẽ yêu cầu cấp các quyền truy cập nguy hiểm (đọc tin nhắn, danh bạ, điều khiển màn hình từ xa...), từ đó có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại nạn nhân; đánh cắp thông tin, mã OTP tài khoản ngân hàng rồi chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản.

Để phòng tránh rủi ro, Bảo hiểm xã hội Việt Nam khuyến nghị người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền bảo hiểm y tế, cần liên hệ cơ quan Bảo hiểm xã hội trước khi thực hiện. Không làm theo yêu cầu chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.

Thứ hai, chỉ cài đặt ứng dụng VssID từ Google Play hoặc App Store. Không truy cập đường liên kết, quét mã QR hoặc cài đặt tệp .apk do người lạ gửi qua tin nhắn, Zalo, Facebook. Không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa được xác minh danh tính.

Thứ ba, bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu bảo mật. Không gửi thông tin, hình ảnh căn cước cho người chưa được xác minh; không cung cấp mật khẩu tài khoản, mã OTP hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ Bảo hiểm xã hội để “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hay “nhận tiền hoàn trả”.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất, đồng thời thông tin tới cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương để được hỗ trợ. Nếu nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập, hoặc đã phát sinh giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay ngân hàng để được hỗ trợ bảo vệ tài khoản.