Các chuyên gia cho rằng để tận dụng tối đa lợi ích từ rau củ quả, không chỉ đơn thuần dựa vào việc đáp ứng đủ khuyến nghị rau củ quả hàng ngày mà cần phải chọn đúng loại, đặc biệt là đối với sức khoẻ tim mạch...

Hướng dẫn Dinh dưỡng dành cho người Mỹ khuyến nghị nên tiêu thụ ít nhất năm khẩu phần trái cây và rau củ mỗi ngày. Nếu bạn thường xuyên đạt được mục tiêu này, việc cảm thấy yên tâm về sức khỏe của mình là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy loại trái cây và rau củ bạn tiêu thụ cũng quan trọng không kém, đặc biệt là đối với sức khỏe tim mạch.

Nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Food & Function, đã theo dõi chế độ ăn của hơn 30.000 người tại Mỹ và Anh. Dữ liệu về chế độ ăn được đối chiếu với các chỉ số sinh học nhằm đánh giá mức flavanol của người tham gia. Flavanol là hợp chất thực vật có đặc tính chống oxy hóa, được tìm thấy trong một số loại trái cây và thực phẩm khác, có liên quan đến việc giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.

Mặc dù nhiều người tham gia đã đáp ứng đủ khuyến nghị tối thiểu năm khẩu phần trái cây và rau củ mỗi ngày, nhưng chưa đến 25% trong số những người ăn đủ rau củ quả này tiêu thụ từ 500 miligam flavanol trở lên mỗi ngày. Theo phân tích của các nhà nghiên cứu, mức 500 miligam này có liên quan đến những lợi ích đối với hệ tim mạch.

Do đó, các nhà nghiên cứu cho rằng việc tuân thủ các khuyến nghị hiện hành về trái cây và rau củ có thể chưa đủ để đạt được mức flavanol mang lại lợi ích tim mạch như đã được ghi nhận trong thử nghiệm COSMOS. Nhóm nghiên cứu nhận định rằng việc tuân thủ các hướng dẫn dinh dưỡng hiện có không đồng nghĩa với việc đạt được lượng flavanol tương đương mức đã được chứng minh mang lại lợi ích cho tim mạch.

Nói cách khác, bạn hoàn toàn có thể đáp ứng đủ khuyến nghị về trái cây và rau củ hàng ngày, nhưng vẫn chưa đạt được lượng flavanol cần thiết để mang lại lợi ích cho tim mạch theo như nghiên cứu này chỉ ra.

VÌ SAO LOẠI TRÁI CÂY VÀ RAU CỦ BẠN ĂN LẠI QUAN TRỌNG

“Đây là một lời nhắc nhở hữu ích rằng việc ăn đủ trái cây và rau củ không có nghĩa là bạn tự động nhận được hàm lượng cao của mọi hợp chất thực vật có lợi,” ông Scott Keatley, chuyên gia dinh dưỡng (RD), đồng sở hữu Keatley Medical Nutrition Therapy tại thành phố New York, cho biết.

Tiến sĩ Gunter Kuhnle, đồng tác giả nghiên cứu và là giáo sư tại Khoa Khoa học Thực phẩm và Dinh dưỡng, Đại học Reading, cũng đồng tình với quan điểm này, đồng thời cho rằng các khuyến nghị dinh dưỡng cần cụ thể hơn. “Đối với các hợp chất hoạt tính sinh học được cho là có lợi cho sức khỏe như flavanol, hiện chưa có mức khuyến nghị tiêu thụ cụ thể nào,” ông nói. “Chúng ta cũng chưa rõ liệu việc tuân theo các khuyến nghị dinh dưỡng hiện có có đảm bảo đủ lượng tiêu thụ cần thiết hay không”.

Theo ông Kuhnle, các khuyến nghị dinh dưỡng thường tập trung vào những chất dinh dưỡng có mức tiêu thụ hàng ngày được khuyến nghị rõ ràng, chẳng hạn như vitamin C hay sắt. “Không có mức khuyến nghị nào như vậy tồn tại đối với flavanol hay bất kỳ hợp chất hoạt tính sinh học nào khác, bởi chúng không phải là chất thiết yếu cho sự sống,” ông giải thích. “Vì vậy, cũng không có gì ngạc nhiên khi các khuyến nghị dinh dưỡng hiện tại chưa đề cập đến những hợp chất này”.

Tuy nhiên, trái cây và rau củ vẫn là thành phần thiết yếu trong một chế độ ăn tốt cho tim mạch. Nghiên cứu này cho thấy việc đáp ứng đủ khuyến nghị hàng ngày về rau củ quả có thể chưa đủ để đạt được mức flavanol mang lại lợi ích tim mạch, nhưng điều đó không phủ nhận nhiều lợi ích sức khỏe khác mà trái cây và rau củ mang lại.

 KHÔNG CHỈ DỪNG LẠI Ở FLAVANOL

Mặc dù không phải loại trái cây nào cũng chứa hàm lượng flavanol như nhau, nhưng sức khỏe tim mạch không chỉ phụ thuộc vào lượng flavanol bạn tiêu thụ, theo bà Sandra Zhang, chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký (RDN) tại Trung tâm Dinh dưỡng Frances Stern, Trung tâm Y tế Tufts.

“Trái cây còn cung cấp chất xơ, kali, vitamin C và nhiều hợp chất polyphenol khác, đều góp phần vào sức khỏe tim mạch,” bà cho biết. “Đó là lý do vì sao sự đa dạng trong chế độ ăn lại quan trọng”.

Các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh rằng việc ăn đủ lượng trái cây và rau củ được khuyến nghị hoàn toàn không phải là điều lãng phí, kể cả khi bạn chưa đạt đủ lượng flavanol. Tuy nhiên, nếu thực sự muốn tối ưu hóa chế độ ăn vì sức khỏe tim mạch, việc cố gắng bổ sung thêm flavanol vẫn sẽ mang lại lợi ích đáng kể.

Bà Zhang cũng khuyến nghị nên bổ sung thêm các chất dinh dưỡng khác. “Những chất dinh dưỡng có bằng chứng khoa học rõ ràng nhất bao gồm chất xơ, kali và chất béo không bão hòa, cùng với các hợp chất thực vật như polyphenol,” bà nói. “Thay vì chỉ tập trung vào một loại dưỡng chất duy nhất, hãy hướng đến một chế độ ăn giàu trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, các loại hạt và cá béo”.

Ông Keatley cũng gợi ý nên chú trọng đến các thực phẩm giàu magiê. “Magiê là một dưỡng chất thường bị đánh giá thấp,” ông nói. “Nó giúp mạch máu giãn nở và hỗ trợ nhịp tim ổn định, nhưng nhiều người trưởng thành vẫn chưa nạp đủ. Các nguồn cung cấp magiê tốt bao gồm đậu, các loại hạt, rau lá xanh và ngũ cốc nguyên hạt”.

Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là xây dựng một chế độ ăn kết hợp đa dạng các loại thực phẩm lành mạnh. Nếu có thể, việc bổ sung thêm nhiều thực phẩm giàu flavanol sẽ càng hỗ trợ tốt hơn cho sức khỏe tim mạch.

“Hãy kết hợp các loại quả mọng, táo, trái cây họ cam quýt, đậu, rau lá xanh, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt trong thực đơn hàng tuần,” ông Keatley gợi ý. Trà không đường cũng là một cách đơn giản để bổ sung thêm flavanol. Các loại trà được chế biến từ cây Camellia sinensis - như trà xanh và trà đen - thường là nguồn cung cấp flavanol tốt nhất, trong khi các loại trà thảo mộc thường có hàm lượng flavanol thấp hoặc gần như không có.