Việt Nam – Nhật Bản định hướng đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện lên tầm cao mới, với trọng tâm là liên kết kinh tế, khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển chuỗi cung ứng. Các hoạt động cấp cao, tiếp xúc chính trị và kết nối doanh nghiệp là cụ thể hóa những định hướng này.

Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã diễn ra từ ngày 8 đến 11/11/2026. Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị mới.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, lãnh đạo hai nước thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung, thống nhất thúc đẩy quan hệ theo tinh thần “đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường”. Hai bên đồng thời chứng kiến trao 9 văn kiện hợp tác trong tổng số 11 văn kiện đã ký kết.

TUYÊN BỐ TẦM NHÌN CHUNG XÁC XÁC LẬP 4 TRỤ CỘT HỢP TÁC

Trong khuôn khổ chuyến thăm, tại cuộc hội đàm cấp cao ngày 9/11 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã đánh giá quan hệ hai nước phát triển toàn diện, thực chất, hiệu quả kể từ khi được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2023. Hai bên ghi nhận gần 80% cam kết, thỏa thuận đã được thực hiện và có nhiều tiến triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, người bạn chân thành, tin cậy và cùng đồng hành trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững. Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên trong triển khai chính sách đối ngoại và Chiến lược tăng trưởng mới của Nhật Bản.

Tuyên bố Tầm nhìn chung được hai nhà lãnh đạo thông qua nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản lên tầm cao mới. Hai bên xác định định hướng “đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường”, đồng thời khẳng định quan hệ phát triển vì lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và trên thế giới.

Tuyên bố đặt liên kết kinh tế ở vị trí trọng tâm, với mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài trên cơ sở bình đẳng, bổ sung, tương trợ lẫn nhau và cùng có lợi.

Hai bên nhất trí phối hợp trong quá trình phát triển, cùng đóng góp tri thức và nguồn lực, tạo dựng các giá trị mới và cùng thụ hưởng thành quả hợp tác. Bốn trụ cột được xác định gồm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; liên kết chuỗi sản xuất và cung ứng; tài chính, đầu tư và hỗ trợ phát triển.

Hai bên cũng nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, duy trì tiếp xúc cấp cao và thúc đẩy giao lưu qua các kênh Đảng, Chính phủ, Quốc hội, nhân dân và hợp tác địa phương. Hợp tác quốc phòng, an ninh, ngoại giao và an ninh kinh tế tiếp tục được chú trọng.

Hai nhà lãnh đạo khẳng định phối hợp chặt chẽ về các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương và đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định, phát triển.

Về kinh tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tăng cường đầu tư chất lượng cao của Nhật Bản vào Việt Nam, gắn với chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Tuyên bố Tầm nhìn chung nêu hai nhà lãnh đạo mong muốn thúc đẩy hợp tác ODA thế hệ mới trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, an ninh năng lượng, đồng thời thúc đẩy các dự án phát triển hạ tầng quy mô lớn, chất lượng cao tại Việt Nam.

Tuyên bố cũng ghi nhận hợp tác về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đã đạt nhiều tiến triển cụ thể. Hai bên phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 80 tỷ USD vào năm 2030. Thủ tướng Takaichi cam kết đồng hành, hỗ trợ Việt Nam chủ trì thành công Năm APEC 2027.

ĐƯA CAM KẾT HỢP TÁC VÀO TRIỂN KHAI THỰC CHẤT

Ngay sau Hội đàm ngày 9/11, hai nhà lãnh đạo chứng kiến lễ trao 9 văn kiện hợp tác trong tổng số 11 văn kiện đã ký kết. Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, bên cạnh 11 thỏa thuận giữa các bộ, ngành, địa phương, hai bên còn ký khoảng 60 thỏa thuận hợp tác giữa các doanh nghiệp.

Các văn kiện bao gồm Hiệp định khung tạo thuận lợi thực hiện các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản tại Việt Nam; thỏa thuận vay với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản cho Dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn 3; công hàm trao đổi về khoản vay ODA cho Dự án xây dựng Trường Đại học Việt – Nhật; chương trình hỗ trợ kỹ thuật Việt Nam – Nhật Bản tài khóa 2025–2026; và hiệp định về phát triển Trường Đại học Việt – Nhật.

Cùng với đó là các thỏa thuận hợp tác trong nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo, chính sách biển và đại dương, môi trường, năng lượng, giáo dục, tư pháp và sở hữu trí tuệ. Các văn kiện trải rộng từ viện trợ, hạ tầng năng lượng, giáo dục – đào tạo đến khoa học công nghệ và phát triển bền vững. Tại hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên khởi công đúng tiến độ các dự án Đại học Việt – Nhật và Bệnh viện Chợ Rẫy.

Trong bài phát biểu chính sách tại Quốc hội Nhật Bản ngày 9/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nền tảng hợp tác và tin cậy giữa hai nước, đồng thời đề cập vai trò của Nhật Bản trong hợp tác phát triển và thương mại song phương. Kim ngạch thương mại Việt Nam – Nhật Bản lần đầu vượt 50 tỷ USD trong năm 2025; vốn đầu tư đăng ký lũy kế của Nhật Bản tại Việt Nam đạt hơn 80 tỷ USD.

Việt Nam mong muốn tiếp tục đồng hành cùng Nhật Bản trong chặng đường phát triển mới, đóng góp thiết thực cho nhân dân hai nước và hòa bình, ổn định, thịnh vượng của khu vực.

Tại các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo chính trị, địa phương và doanh nghiệp Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao đổi về việc thúc đẩy quan hệ song phương và triển khai các định hướng đã thống nhất.

Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần lượt tiếp các nguyên Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru, Kishida Fumio, Aso Taro cùng lãnh đạo các chính đảng, qua đó củng cố tin cậy chính trị đa kênh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến tỉnh Kanagawa, tiếp Thống đốc Kuroiwa Yuji, thăm Tập đoàn Meiko, tham quan triển lãm điêu khắc Việt – Nhật và dự Hòa nhạc hữu nghị, khẳng định hợp tác địa phương cùng giao lưu văn hóa – nhân dân.

Sáng 11/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cùng Phu nhân hội kiến Nhà vua Naruhito và Hoàng hậu Masako; sau đó gặp lãnh đạo các tập đoàn tài chính lớn tại Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo để thúc đẩy đầu tư dài hạn, hạ tầng và công nghệ.

Chiều cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm. Những hoạt động này chuyển hóa tinh thần “đồng hành, đồng kiến tạo” từ cấp chiến lược xuống thực tiễn doanh nghiệp, địa phương và xã hội, tạo nền tảng vững chắc để quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản phát triển toàn diện, thực chất hơn trong giai đoạn mới.

Việc đẩy nhanh tiến độ triển khai các văn kiện, dự án ODA và hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp là những nội dung cần được cụ thể hóa sau chuyến thăm. Trong đó, các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực, năng lượng và liên kết chuỗi sản xuất được xác định là những trọng tâm gắn với mục tiêu tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, chuyến thăm đã xác lập định hướng hợp tác mới cho quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, mở ra cơ hội hợp tác trong những lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu, đồng thời tạo động lực đưa các cam kết, thỏa thuận vào triển khai sâu rộng, hiệu quả, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng và tự chủ chiến lược của hai nước.