Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam từ ngày 8-11/11, Việt Nam và Nhật Bản đã ký kết các Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực môi trường, nông nghiệp, kinh tế biển...

Dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Môi trường Nhật Bản Yasuyuki Hata đã trao Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai bên nhằm tăng cường, tạo điều kiện và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực môi trường; đồng thời tái khẳng định tầm quan trọng của các hành động nhằm thực hiện hiệu quả Thỏa thuận Paris và các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs).

THÚC ĐẨY HỢP TÁC TRONG CÁC LĨNH VỰC MÔI TRƯỜNG, ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Theo nội dung thống nhất, hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác trong 8 lĩnh vực, gồm: giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu; đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV); phát triển công nghệ carbon thấp, khử carbon và thị trường carbon, trong đó có Cơ chế Tín chỉ chung (JCM) và Điều 6 của Thỏa thuận Paris.

Các lĩnh vực hợp tác khác bao gồm quản lý chất thải rắn đô thị, chất thải điện tử và chất thải công nghiệp nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; kiểm soát ô nhiễm nước, không khí, rác thải biển và ô nhiễm nhựa; phát triển công nghệ môi trường, phục hồi môi trường, ứng phó sự cố môi trường, hệ thống quan trắc và cảnh báo sớm.

Hai bên cũng tăng cường hợp tác về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá tác động môi trường, phát triển đô thị bền vững về môi trường; bảo tồn đa dạng sinh học, quản lý loài ngoại lai xâm hại, khu bảo tồn, tài nguyên thiên nhiên dựa vào cộng đồng, tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen, an toàn sinh học cùng các lĩnh vực khác được hai bên thống nhất.

Để triển khai các nội dung hợp tác, hai bên sẽ khuyến khích và tạo điều kiện thông qua nhiều hình thức phù hợp với nguồn lực có thể bố trí, trong đó có tổ chức đối thoại chính sách định kỳ; trao đổi thông tin, chuyên môn và đào tạo; phân tích chính sách; thực hiện nghiên cứu khả thi; hợp tác kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và tăng cường năng lực.

Trước đó, trong các hoạt động làm việc tại Tokyo, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đã hội đàm với Bộ trưởng Môi trường Nhật Bản Sasagawa Hiroyoshi và đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Môi trường Việt Nam- Nhật Bản cùng Quốc vụ khanh Shogo Azemoto.

Hai bên ghi nhận những kết quả hợp tác trong triển khai JCM, kiểm kê khí nhà kính, xử lý chất thải, phát điện từ rác và quản lý rác thải điện tử, đồng thời thống nhất thúc đẩy hợp tác về thị trường carbon, kinh tế tuần hoàn và kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Một trong những nội dung được chú trọng là phát triển các dự án tín chỉ carbon trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và nông nghiệp giảm phát thải, gắn với hoàn thiện cơ chế JCM theo Điều 6.2 của Hiệp định Paris. Hai bên cũng trao đổi về tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ viễn thám trong quan trắc và giám sát môi trường, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ các hoạt động sản xuất theo hướng bền vững.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị Nhật Bản hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ xử lý rơm rạ sau thu hoạch, một trong những nguồn phụ phẩm nông nghiệp lớn tại Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 61 triệu tấn rơm rạ, trong đó đồng bằng sông Cửu Long chiếm gần một nửa. Việc phát triển công nghệ thu hồi năng lượng và xử lý hiệu quả lượng tro, xỉ sau quá trình đốt được xem là hướng hợp tác có tiềm năng, góp phần tận dụng nguồn phụ phẩm, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao giá trị kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

HỢP TÁC KHOA HỌC BIỂN, PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng đặc trách Chính sách Đại dương Nhật Bản Furukawa Toshiharu đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chính sách biển và đại dương, tập trung vào khoa học biển, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển.

Thông qua Bản ghi nhớ, hai bên khẳng định mong muốn tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chính sách biển và đại dương, đồng thời ghi nhận những giá trị và kết quả hợp tác đã đạt được. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực thuộc phạm vi trách nhiệm của mình trên cơ sở bình đẳng, có đi có lại, cùng có lợi, bảo đảm thuận lợi và hiệu quả.

Các nội dung hợp tác tập trung vào 5 nhóm lĩnh vực chính. Trong đó, về quản trị và quy hoạch đại dương, hai bên thúc đẩy trao đổi chính sách, pháp luật về đại dương; hệ thống theo dõi biển đa ngành (MDA); cơ sở dữ liệu số, bản đồ số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tiên tiến.

Về khoa học biển và bảo tồn hệ sinh thái, hai bên tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học biển; thăm dò, điều tra cơ bản biển sâu và đáy biển; phát triển carbon xanh, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái biển.

Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường biển, hai bên chia sẻ công nghệ, giải pháp bảo vệ môi trường và ngăn ngừa ô nhiễm biển do rác thải, bao gồm rác nhựa biển, và tràn dầu.

Bản ghi nhớ cũng đề cập hợp tác khai thác, sử dụng không gian và tài nguyên biển phục vụ phát triển kinh tế biển, trong đó có phát triển điện gió ngoài khơi, cùng các lĩnh vực khác mà hai bên cùng quan tâm.

Để triển khai hợp tác, hai bên sẽ tăng cường trao đổi thông tin thông qua các cuộc họp đối thoại thường niên về chính sách biển và đại dương; tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm; triển khai các hoạt động nâng cao năng lực thông qua trao đổi cán bộ, chuyên gia kỹ thuật và các hình thức khác do hai bên thống nhất.