Dệt may Việt Nam có lợi thế trong mặt bằng thuế quan mới?

Cuối tháng 7, Nhà Trắng đã công bố sửa đổi về mức thuế đối ứng, với mức thuế suất giữa các nước xuất khẩu dệt may lớn không bao gồm Trung Quốc, tương tự nhau: Việt Nam (20%); Bangladesh (20%); Campuchia (19%); Sri Lanka (20%); Ấn Độ (25%).

Theo nhiều thành viên Nội các của Chính phủ Mỹ, mức thuế suất mới bắt đầu từ ngày 7/8, nhưng các quốc gia có thể tiếp tục đàm phán các thỏa thuận của họ với Mỹ sau thời điểm đó.

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo rằng thuế suất đối với hàng hóa Ấn Độ sẽ là 50%. Ngoài ra, Trump cũng đe dọa áp thuế 100% đối với chip và chất bán dẫn "không phải của Mỹ", đây có thể là sự khởi đầu của các mức thuế mới dành riêng cho các ngành cụ thể.

Chứng khoán Mirae Asset vừa đưa ra nhận định về triển vọng ngành dệt may trong đó nhấn mạnh các chỉ số lạm phát gia tăng cho thấy tác động giá của thuế quan đối ứng đã bắt đầu ảnh hưởng sang người tiêu dùng tại thị trường Mỹ.

Giá cao hơn, cộng với niềm tin tiêu dùng thấp, sẽ ảnh hưởng đến tiêu thụ hàng dệt may trong 6 tháng cuối năm. Quan trọng hơn, hầu hết các tác động này đến từ mức thuế chỉ 10% trong thời gian tạm dừng. Một khi mức thuế mới được áp dụng, hiệu ứng tăng giá sẽ có tác động lớn hơn nhiều.

Một vấn đề khác cần nhấn mạnh là thuế quan cho ngành cụ thể sắp đến. Mirae Asset tin rằng các loại thuế quan này được thiết kế để duy trì vị trí dẫn đầu của Mỹ trong các ngành công nghệ cao hoặc thâm dụng vốn, chẳng hạn như chất bán dẫn, luyện kim hoặc đóng tàu, và không nhằm vào các lĩnh vực thâm dụng lao động như dệt may. Tuy nhiên, kết hợp với các mức thuế gần đây, các tác động tích lũy đối với mức giá chung sẽ rất lớn, và nhu cầu chung ở thị trường Mỹ có thể bị ảnh hưởng.

Mặc dù chi tiết của các thỏa thuận thuế quan vẫn chưa được công bố và các quốc gia tiếp tục đàm phán sau khi mức thuế mới có hiệu lực, tình hình cạnh tranh giữa các nhà xuất khẩu dệt may lớn không bao gồm Trung Quốc vẫn tương tự như thời điểm trước thuế quan.

Và Việt Nam có một số lợi thế. Hiện tại, hàng dệt may của Trung Quốc đang phải chịu mức thuế 30%, cao hơn hầu hết các nước xuất khẩu dệt may lớn và căng thẳng với Mỹ vẫn chưa giảm bớt. Là đối thủ kinh tế và địa chính trị chính của Mỹ, không thể tránh khỏi việc đất nước này sẽ nhận thêm nhiều tác động trong tương lai.

Thị phần hàng may mặc Trung Quốc tiếp tục xu hướng giảm và lần đầu tiên giảm xuống dưới Việt Nam trong 5 tháng năm 2025. Các sản phẩm Trung Quốc khó có thể giành lại thị phần, và xu hướng giảm sẽ tiếp tục, điều này có lợi cho ngành Dệt may Việt Nam.

Ấn Độ đang phải đối mặt với mức thuế 50%. Ngay cả khi không có mức tăng giá liên quan đến dầu Nga, mức thuế 25% cũng sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh của hàng dệt may của Ấn Độ.

Dệt may Bangladesh gần đây đã chứng kiến sự cải thiện về thị phần ở Hoa Kỳ, đạt mức 8,4% trong 5 tháng năm 2025 (2024: 7,0%). Tuy nhiên, căng thẳng chính trị của đất nước vẫn còn. Ngoài ra, xung đột đang diễn ra ở Myanmar có thể ảnh hưởng đến sự ổn định biên giới của Bangladesh. Sự bất ổn này đặt ra rủi ro cho sản xuất dệt may ở nước này.

Campuchia có mức thuế thấp hơn một chút so với các đối thủ, ở mức 19%. Tuy nhiên, cuộc xung đột biên giới gần đây với Thái Lan gây ra mối đe dọa đối với sự ổn định của đất nước và các nhà sản xuất dệt may của nước này.

Cũng theo Mirae Asset, khi khó khăn do thuế quan phát sinh tại thị trường Mỹ,  sự cạnh tranh ở các thị trường trọng điểm khác chắc chắn sẽ gia tăng. Sự gia tăng thị phần hàng may mặc của Trung Quốc ở Hàn Quốc gần đây cho thấy các nhà sản xuất dệt may Trung Quốc đang tìm kiếm thị trường thay thế cho Mỹ.

Bất chấp sự cạnh tranh gay gắt, Việt Nam đã và đang ký kết nhiều FTA, cho phép xuất khẩu hàng dệt may thông qua mức thuế thấp, do đó mang lại một số lợi thế so sánh. Cụ thể, trong số các đối thủ châu Á, Bangladesh và Pakistan chưa ký FTA với Nhật Bản và Hàn Quốc, và xuất khẩu hàng dệt may của họ phải chịu thuế quan.

Đối với thị trường EU, từ năm nay, hầu hết thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm dệt may có xuất xứ từ Việt Nam sẽ được dỡ bỏ, theo EVFTA.

Trong 6 tháng cuối năm 2025, Mirae Asset kỳ vọng số lượng đơn đặt hàng dệt may sẽ cân bằng trở lại sau khi khách hàng tích lũy hàng hóa trong thời gian tạm dừng thuế quan. Mảng may mặc của Việt Nam có khả năng duy trì hoạt động ổn định, trong khi mảng sợi có thể tiếp tục gặp khó khăn trong ngắn hạn, do nhu cầu suy yếu ở thị trường Trung Quốc và Hàn Quốc.

Về lâu dài, cả hai mảng sẽ được hưởng lợi từ việc đa dạng hóa nguồn cung và xu hướng di cư khỏi Trung Quốc.