Du lịch số trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Hà Giang, nơi cực Bắc Việt Nam vẫn luôn hấp dẫn du khách bởi cảnh quan hùng vĩ và bản sắc văn hóa độc đáo, nay càng chứng kiến du lịch bứt phá nhờ tác động của chuyển đổi số.

Hình ảnh cao nguyên đá Đồng Văn, đèo Mã Pì Lèng, mùa hoa tam giác mạch, chợ phiên vùng cao đang được lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số, từ các cổng thông tin du lịch đến mạng xã hội, nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến... Thông tin được chuẩn hóa, hình ảnh được đầu tư bài bản, chuyển đổi số đang thực sự thay đổi căn bản cách một điểm đến vùng cao như Hà Giang kết nối với khách du lịch. 

Nhiều hộ gia đình làm homestay tại Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh đã học cách sử dụng mạng xã hội, nền tảng đặt phòng để chủ động quảng bá dịch vụ, quản lý lịch khách, tương tác trực tiếp với du khách. Việc giảm phụ thuộc vào khâu trung gian giúp tăng tỷ lệ doanh thu giữ lại cho người dân. Không ít hộ ghi nhận thu nhập từ du lịch ổn định hơn, đặc biệt vào các mùa cao điểm.

Ông Sình Dỉ Gai, trưởng làng Lô Lô Chải, là một trong những “người mở lối” cho du lịch cộng đồng tại làng, bắt đầu làm homestay từ năm 2011, khi khái niệm du lịch cộng đồng còn khá xa lạ. Đến nay ông không chỉ vận hành cơ sở lưu trú mà còn sở hữu một kênh TikTok với khoảng 5.600 người theo dõi.

Trên không gian số, ông vừa giới thiệu dịch vụ du lịch, vừa kể câu chuyện về văn hóa Lô Lô, về nhịp sống bản làng, phong cảnh vùng cao mang đậm hồn cốt Hà Giang. Cách làm này không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình ông, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh chung của Lô Lô Chải và du lịch Hà Giang.

Các sản phẩm thủ công, đặc sản địa phương được nhiều du khách ưa thích như mật ong bạc hà, thổ cẩm, rượu ngô, nông sản vùng cao cũng đang được người dân Hà Giang mở bán trên các sàn thương mại điện tử, bán qua mạng xã hội, livestream trực tiếp tới người tiêu dùng.

Du lịch, nhờ đó, không chỉ tạo thu nhập từ dịch vụ trực tiếp, mà còn kéo theo sự phát triển của các ngành nghề truyền thống và sản xuất địa phương. Chuỗi giá trị kinh tế được mở rộng, giúp nhiều hộ gia đình tham gia vào “hệ sinh thái du lịch” Hà Giang theo những cách khác nhau, phù hợp với điều kiện và năng lực của mình.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng đang giúp Hà Giang nâng cao chất lượng trải nghiệm du khách. Bản đồ số, mã QR, thuyết minh tự động tại các điểm tham quan như dinh thự họ Vương, cột cờ Lũng Cú, đèo Mã Pì Lèng… giúp du khách tiếp cận thông tin linh hoạt, đa ngôn ngữ, phù hợp với xu hướng du lịch tự do, cá nhân hóa.

Thay vì chỉ “xem cảnh”, du khách có điều kiện hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và câu chuyện phía sau mỗi điểm đến. Trải nghiệm được làm giàu về chiều sâu, từ đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu. Đây là yếu tố then chốt giúp du lịch Hà Giang mở rộng dư địa để gia tăng thu nhập bền vững cho người dân và doanh nghiệp địa phương.

Đằng sau sự phát triển của du lịch số là hạ tầng viễn thông từng bước được hoàn thiện. Việc phủ sóng internet, 4G và từng bước triển khai 5G tại các khu vực trọng điểm du lịch giúp người dân vùng cao tiếp cận công nghệ, tạo điều kiện để các mô hình kinh doanh du lịch số vận hành hiệu quả. Đối với du khách, hạ tầng viễn thông ổn định cũng góp phần nâng cao trải nghiệm, từ việc tra cứu thông tin, chia sẻ hành trình đến sử dụng các dịch vụ số. 

Ở nhiều bản làng, điện thoại thông minh đã trở thành “công cụ sản xuất” mới, giúp người dân làm dịch vụ, quảng bá sản phẩm, kết nối với khách hàng. Đây là sự thay đổi mang tính cấu trúc, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng đa dạng sinh kế.

Tuy nhiên, chuyển đổi số cũng đặt ra những yêu cầu mới. Khi lượng khách tăng nhanh nhờ hiệu ứng lan tỏa trên môi trường số, áp lực lên hạ tầng, môi trường và bản sắc văn hóa ngày càng lớn. Việc khai thác nội dung văn hóa trên nền tảng số cần được định hướng để tránh thương mại hóa quá mức.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở công nghệ, mà cần gắn với quản trị du lịch thông minh. Dữ liệu về lượng khách, dòng di chuyển, mức chi tiêu nếu được khai thác hiệu quả sẽ giúp chính quyền địa phương điều tiết phát triển, phân bổ khách theo mùa, theo tuyến, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa kinh tế và bảo tồn.

Đảng bộ tỉnh Hà Giang cho biết trong giai đoạn mới, sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến, quảng bá du lịch; số hóa thông tin các khu, điểm du lịch đã được công nhận, tạo ra kho dữ liệu số về các điểm đến du lịch, cung cấp thông tin chính xác, đa ngôn ngữ và có tính tương tác cao; lắp đặt hệ thống mã QR tại các điểm du lịch, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin về điểm đến; thí điểm xây dựng ki ốt tra cứu thông tin và thuyết minh DL thông minh bằng Robot, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ du khách tra cứu thông tin và nâng cao trải nghiệm.

Chuyển đổi số đang mở ra cho du lịch Hà Giang con đường phát triển bền vững và bao trùm. Ở đó, lợi ích kinh tế gắn chặt với gìn giữ bản sắc văn hóa, còn du lịch không chỉ mang lại dòng khách ổn định, mà còn tạo sinh kế lâu dài, nâng cao thu nhập và chất lượng sống cho người dân nơi cực Bắc Việt Nam.