Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong năm 2024 vừa qua, cả nước có gần 1,1 triệu người lao động rút bảo hiểm một lần, giảm 1,6% so với năm 2023, song con số này vẫn ở mức cao…

Ông Đỗ Ngọc Thọ, Trưởng ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, lý giải số người rút bảo hiểm xã hội một lần giảm, nhất là từ khoảng giữa năm 2024 trở lại đây là do Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đã quy định rõ phương án hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

“Những người tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 1/7/2025 vẫn được rút bảo hiểm xã hội một lần như trước đây. Do vậy, người lao động yên tâm về chính sách này là không bị giảm quyền lợi nên không còn tâm lý lo lắng không được rút bảo hiểm xã hội một lần”, ông Thọ cho hay.

Bên cạnh đó, Luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã mở rộng nhiều quyền lợi như giảm năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm; bổ sung chế độ trợ cấp hàng tháng nếu người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu mà không rút bảo hiểm xã hội một lần.

Đồng thời, bổ sung vào chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện chế độ trợ cấp thai sản, do ngân sách Nhà nước cấp. Theo đó, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đáp ứng đủ điều kiện theo quy định được hưởng trợ cấp thai sản với mức là 2 triệu đồng cho mỗi con mới sinh. Người lao động không phải đóng thêm so với quy định hiện hành.

“Đây là những chính sách cơ bản đã hỗ trợ tâm lý cho người lao động để họ không rút bảo hiểm xã hội một lần nữa”, ông Thọ nhấn mạnh.

Ngoài ra, tình hình kinh tế - xã hội năm 2024 có nhiều chuyển biến tích cực, thu nhập của người lao động tốt hơn, nên không nghĩ tới khoản tiền rút bảo hiểm xã hội một lần. Công tác truyền thông cũng giúp nhiều người hiểu được bất lợi khi rút bảo hiểm xã hội một lần và lợi ích lâu dài khi bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng các chính sách an sinh sau này.

Về dự báo số người hưởng bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2025 khi Luật mới có hiệu lực thi hành, ông Thọ kỳ vọng sẽ vẫn theo đà giảm dần. “Với quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và theo lộ trình, hy vọng sẽ đến một thời điểm nào đó chúng ta chấm dứt được tình trạng nhận bảo hiểm một lần, chỉ trừ các trường hợp đặc biệt, đặc thù như bệnh mạn tính, nguy hiểm đến tính mạng, đi nước ngoài định cư…”, Trưởng ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tin tưởng.

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã có nhiều sửa đổi, bổ sung theo hướng gia tăng quyền lợi, tăng tính hấp dẫn, khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Người lao động không hưởng bảo hiểm xã hộ một lần mà bảo lưu thời gian đóng để tiếp tục tham gia thì có cơ hội được thụ hưởng các quyền lợi cao hơn như: Khi tiếp tục tham gia được hưởng các chế độ với mức hưởng cao hơn do các chế độ đều tính theo thời gian đóng (ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp,..).

Được hưởng lương hưu với điều kiện dễ dàng hơn. Trong thời gian hưởng lương hưu được Quỹ Bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế. Họ cũng được hưởng trợ cấp hàng tháng khi không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng thì được ngân sách Nhà nước đóng bảo hiểm y tế. Ngoài ra, người lao động còn có cơ hội được hưởng chính sách hỗ trợ về tín dụng cho người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà bị mất việc làm.

Theo Luật mới, người lao động đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

(i) Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội; (ii) Ra nước ngoài để định cư; (iii) Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; (iv) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.

(v) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm.

(vi) Đối tượng thuộc lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.