Giá cổ phiếu quá cao gây "sập" sàn, vì sao Warren Buffett không chịu chia tách?

Cổ phiếu Công ty đầu tư Berkshire Hathaway hiện giao dịch ở mức giá hơn 421.000 USD/cổ phiếu hạng A và có xu hướng tiếp tục tăng nhờ tín hiệu lạc quan của thị trường. Tuy nhiên, con số khổng lồ này vượt quá con số tối đa có thể lưu trữ theo cách thông thường trên các máy tính của các sàn giao dịch.

"PHIÊN BẢN" THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CỦA SỰ KIỆN Y2K

Ngày 4/5, Nasdaq Inc. đã tạm thời ngừng hiện giá cổ phiếu hạng A của Berkshire trên một số nguồn cấp dữ liệu phổ biến. Các nguồn cấp dữ liệu này cung cấp giá cập nhật của cổ phiếu theo thời gian thực cho một số trang web tài chính và hãng môi giới trực tuyến. 

Các máy tính của Nasdaq chỉ có thể tính được mức giá cao đến vậy do định dạng kỹ thuật số họ sử dụng để hiển thị giá. Con số lớn nhất mà máy tính có thể xử lý là 429.496,7295. 

Không chỉ Nasdaq, công ty quản lý sàn chứng khoán IEX Group Inc. hồi tháng 3 cho biết sẽ dừng nhận lệnh đối với cổ phiếu hạng A của Berkshire Hathaway “vì giới hạn mức giá trong hệ thống giao dịch". 

Theo Wall Street Journal, đây là "phiên bản" thị trường chứng khoán của sự kiện Y2K (từ dùng để chỉ sự cố máy tính năm 2000). Tuy nhiên, vấn đề này ngày càng cấp thiết khi cổ phiếu của Berkshire đã tăng hơn 20% từ đầu năm. 

Hiện tại, Nasdaq và một số công ty điều hành sàn giao dịch khác ghi lại giá cổ phiếu ở định dạng máy tính sử dụng 32 bit, 1 hoặc 0 bit. Con số lớn nhất có thể hiển thị là 4.294.967.295. Giá cổ phiếu thường được tính đến 4 chữ số thập phân, vì vậy, giá cao nhất có thể hiển thị là 429.496,7295 USD.

Trên thị trường hiện không có cổ phiếu nào đạt mức giá "khủng" như cổ phiếu hạng A của Berkshire Class A. Vì vậy, không khó hiểu khi các kỹ sư hệ thống của Nasdaq và IEX lại lựa chọn định dạng số (số nguyên không dấu 4 bit). Trên thị trường chứng khoán Mỹ, cổ phiếu có mức giá cao thứ hai sau Berkshire là của công ty xây dựng nhà NVR Inc. - trên 5.100 USD/cổ phiếu. 

Việc sử dụng các định dạng nhỏ gọn sẽ chiếm ít bộ nhớ hơn, giúp phần mềm hoạt động hiệu quả hơn và là ưu tiên của giới giao dịch chứng khoán điện tử.

Trong thông báo gửi khách hàng ngày 3/5, Nasdaq cho biết sẽ hoàn tất việc cập nhật hệ thống vào ngày 17/5 để cho phép hiển thị những cổ phiếu có giá trên 429.496,7295. Tuy nhiên, tới lúc đó, sàn này sẽ phải tạm dừng hiện thị giá của những cổ phiếu đạt mức giá 98% của ngưỡng đó. Điều này đã xảy ra vào ngày 4/5, khi cổ phiếu hạng A của Berkshire đóng cửa với mức giá 421.420 USD. Người phát ngôn của Nasdaq cho biết cổ phiếu này sẽ không xuất hiện trong các nguồn cấp dữ liệu, bao gồm Nasdaq Last Sale và Nasdaq Basic.

KHÔNG CHÀO ĐÓN NHÀ ĐẦU TƯ NHỎ LẺ

"Gốc rễ" của vấn đề là suốt nhiều năm qua, tỷ phú Warren Buffett không đồng ý tiến hành chia tách cổ phiếu hạng A của Berkshire. Theo tạp chí Fortune, trong thiệp mừng sinh nhật gửi bạn bè của mình, tỷ phú 90 tuổi từng viết: "Chúc bạn sống thọ tới khi cổ phiếu Berkshire chia tách".

Đề cập tới vấn đề này với cổ đông, Buffett nói rằng nếu giá cổ phiếu Berkshire thấp hơn thì sẽ thu hút các nhà đầu tư ngắn hạn không có kinh nghiệm. 

"Tôi biết rằng nếu chúng tôi có cổ phiếu giá dưới 500 USD thì sẽ dễ dàng hơn cho nhiều nhà đầu tư mua. Tuy nhiên, họ lại là những người không biết rõ về điều mình đang làm", Buffett phát biểu tại đại hội cổ đông Berkshire năm 1995.

Từ đó đến nay, Berkshire đã phát hành cổ phiếu hạng B với mức giá thấp hơn, giúp nhiều nhà đầu tư có cơ hội tiếp cận. Bên cạnh đó, nhiều môi giới cũng cung cấp dịch vụ giao dịch cổ phiếu lẻ, cho phép nhà đầu tư mua một phần nhỏ của cổ phiếu Berkshire. Tuy nhiên, tỷ phú Buffett vẫn kiên quyết không chia tách cổ phiếu hạng A. 

Nhiều thập kỷ trước, hiếm có cổ phiếu nào được giao dịch với mức giá trên 100 USD. Tuy nhiên, từ đó đến nay, lãnh đạo nhiều doanh nghiệp đã học theo Warren Bufffett và không đồng ý chia tách cổ phiếu. Hiện tại, "câu lạc bộ" cổ phiếu giá trên 1.000 USD gồm có Alphabet Inc., Amazon.com Inc. và Chipotle Mexican Grill Inc. 

Điều đó đã khiến giới quan sát chứng khoán tỏ ra lo lắng. Họ cho rằng thị trường sẽ hoạt động tốt hơn khi giá cổ phiếu không quá cao. 

Theo James Angel, Giáo sư tài chính tại Đại học Georgetown, giá cổ phiếu cao như vậy khiến các nhà đầu tư phải chịu phí giao dịch cao hơn. Giờ đây, giá cổ phiếu Berkshire quá cao khiến hệ thống của thị trường chứng khoán phải đại tu gây tốn thời gian. 

“Đây là một trong rất nhiều vấn đề mà Berkshire gây ra khi không đồng ý chia tách cổ phiếu", ông Angel cho biết.