Có 21 khoản thu ngân sách thành phố hưởng 100%, 15 khoản thu cấp xã hưởng 100%, còn 10 nhóm khoản thu phân chia giữa các cấp…

Ngày 6/11, thông tin từ UBND TP. Hải Phòng cho biết thành phố đang dự thảo về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa ngân sách thành phố và ngân sách cấp xã giai đoạn 2027–2030, trong đó, thành phố hưởng 100% đối với 21 khoản thu, cấp xã hưởng 100% đối với 15 khoản thu, còn lại 10 nhóm khoản thu được phân chia giữa các cấp ngân sách.

Theo dự thảo, các khoản thu ngân sách thành phố hưởng 100% có thuế tài nguyên (trừ thuế tài nguyên từ hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí), phí bảo vệ môi trường, phí và lệ phí do cơ quan cấp thành phố thu, thu xổ số kiến thiết, tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu nhà nước, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản do thành phố cấp phép, thu từ tài sản công do thành phố quản lý và các khoản thu khác theo quy định.

Ngân sách cấp xã được hưởng 100% một số khoản thu như thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp, lệ phí trước bạ nhà đất, phí và lệ phí do cấp xã thu, thu từ tài sản công và quỹ đất công ích do cấp xã quản lý, các khoản đóng góp tự nguyện, tiền phạt vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử lý của cấp xã và các khoản thu khác.

Đối với 10 nhóm khoản thu phân chia, tỷ lệ điều tiết được quy định theo từng loại thu và đối tượng nộp. Thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tư nhân lớn, ngân sách Trung ương hưởng 25% và thành phố hưởng 75%. Thuế thu nhập doanh nghiệp ngoài nhà nước còn lại, ngân sách Trung ương hưởng 25%, thành phố hưởng 25%, còn 50% cho cấp xã.

Thuế tiêu thụ đặc biệt từ doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các doanh nghiệp lớn thuộc nhóm được quy định được phân chia theo tỷ lệ 60% cho ngân sách Trung ương, 40% cho ngân sách thành phố. Với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh còn lại, ngân sách Trung ương 60%, ngân sách thành phố 15%, ngân sách xã 25%. Đối với thuế bảo vệ môi trường, ngân sách trung ương hưởng 80%, ngân sách thành phố hưởng 20%.

Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước do cơ quan Trung ương cấp phép được phân chia 70% cho ngân sách Trung ương và 30% cho ngân sách thành phố. Trường hợp do thành phố cấp phép, ngân sách thành phố hưởng 100%.

Tỷ lệ phân chia tiền thuê đất và tiền sử dụng đất dự kiến áp dụng theo từng trường hợp, trong đó có xét đến việc thành phố có được bổ sung cân đối từ ngân sách Trung ương hay không. Chẳng hạn, nếu thành phố được bổ sung cân đối tiền sử dụng đất từ các khu đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý tại các xã và đặc khu Cát Hải thì phân chia cho ngân sách Trung ương 15%, ngân sách thành phố 25% và ngân sách xã 60%. Tại các phường thì ngân sách Trung ương 15%, ngân sách thành phố 45% và ngân sách phường 40%.

Đối với cơ chế thưởng vượt thu cho ngân sách cấp xã, cuối năm, nếu các khoản thu được phân chia vượt dự toán và ngân sách thành phố không bị hụt thu, thành phố có thể sử dụng một phần số tăng thu sau khi trích lập nguồn cải cách tiền lương để thưởng cho các địa phương. Mức thưởng thông thường tối đa bằng 20% phần tăng thu ngân sách thành phố được hưởng từ các khoản thu phân chia.

Trường hợp cả thu tiền sử dụng đất được giao dự toán cho cấp xã và các khoản thu phân chia khác đều vượt dự toán, mức thưởng bổ sung được tính theo số tăng thu tiền sử dụng đất nộp ngân sách thành phố. Nếu mức tăng thu đạt từ 20% đến dưới 50%, mức thưởng tối đa bằng 20% số tăng thu. Nếu từ 50% trở lên, mức thưởng tối đa bằng 50%. Việc thưởng còn phụ thuộc khả năng ngân sách thành phố, khoản thưởng từ tiền sử dụng đất chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển. Tiền sử dụng đất từ dự án mới chưa được tính trong dự toán ban đầu không thuộc cơ sở tính thưởng.

Dự thảo đồng thời phân định nhiệm vụ chi giữa các cấp, trong đó, ngân sách thành phố giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ chi quan trọng của thành phố và bổ sung cân đối cho những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách. Ngân sách cấp xã bảo đảm các nhiệm vụ chi thuộc phạm vi quản lý, trong đó có đầu tư hạ tầng và cung cấp các dịch vụ thiết yếu tại địa phương.

UBND TP. Hải Phòng đề xuất HĐND thành phố xem xét thông qua cơ chế phân chia ngân sách tại kỳ họp cuối năm 2026, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 và áp dụng từ năm ngân sách 2027. Quy định thưởng vượt thu cũng được áp dụng đối với kết quả thu ngân sách năm 2026, nếu phát sinh.