Hành trình 25 năm Việt Nam thực hiện cam kết xóa bỏ lao động trẻ em

Ngày 17/12 tại Hà Nội, Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam (ILO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã kỷ niệm 25 năm Việt Nam phê chuẩn Công ước số 182 của ILO về các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất. Đây là một dấu mốc quan trọng thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ trẻ em khỏi bóc lột và bảo đảm các quyền của trẻ.

Sự kiện này một lần nữa khẳng định nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội bao trùm và bền vững, phù hợp với các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Kể từ khi phê chuẩn Công ước số 182 vào năm 2000, Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong công tác phòng ngừa và chấm dứt lao động trẻ em, bao gồm cả các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất.

Thông qua việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, triển khai các chương trình quốc gia và tăng cường phối hợp giữa các ngành và tại các cấp, Việt Nam đã củng cố hệ thống bảo vệ trẻ em, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục và tăng cường việc theo dõi, giám sát tình trạng trẻ em tham gia các hoạt động kinh tế.

Một động lực quan trọng tạo nên những kết quả này là Chương trình Quốc gia về Phòng ngừa và Giảm thiểu Lao động Trẻ em giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, với trọng tâm là phòng ngừa, phát hiện sớm và xây dựng các giải pháp bền vững cho các nhóm trẻ dễ bị tổn thương.

Chương trình gắn kết chặt chẽ công tác phòng ngừa lao động trẻ em với các chính sách về giáo dục, giảm nghèo, an sinh xã hội và việc làm, qua đó hình thành một cách tiếp cận toàn diện nhằm bảo vệ quyền trẻ em.

Những tiến bộ rõ rệt trong hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng đã được ghi nhận. Theo các cuộc điều tra quốc gia do Tổng cục Thống kê thực hiện với sự hỗ trợ của ILO, tỷ lệ trẻ em tham gia các hoạt động kinh tế đã giảm từ 9,1% năm 2018 xuống còn 3,5% vào năm 2023.

Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 94.300 trẻ em đang làm các công việc có tính chất nguy hiểm, và gần 12 trên mỗi 100 trẻ em trong lao động trẻ em phải đối mặt với các rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe.

Bà Sinwon Park, Giám đốc Quốc gia ILO tại Việt Nam, cho biết: “Khi trẻ em được đến trường và phát triển kỹ năng, khi người lớn có việc làm thỏa đáng và năng suất, lợi ích sẽ lan tỏa tới... gia đình, doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế. Chấm dứt lao động trẻ em chính là một khoản đầu tư chiến lược cho giá trị và sự bền vững của tương lai kinh tế Việt Nam.”

Ông Lý Phát Việt Linh, Quyền Phó Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam khẳng định để có thể hiện thực hóa mục tiêu chung và thúc đẩy đạt được tăng trưởng kinh tế chất lượng cao, Việt Nam cần tiếp tục đặt trọng tâm vào việc bảo vệ các quyền cơ bản của trẻ em thông qua các chương trình tiếp cận lồng ghép, bao gồm cả giáo dục và an sinh xã hội. 

Tại sự kiện ILO, UNICEF và Liên Hợp Quốc tại Việt Nam tái khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc triển khai các chương trình quốc gia và tăng cường thực thi pháp luật lao động và xã hội. 

Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng Chương trình quốc gia về phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2026-2030, dấu mốc 25 năm này là cơ hội quan trọng để thúc đẩy tiến trình thực hiện Mục tiêu Phát triển Bền vững 8.7 - chấm dứt lao động trẻ em dưới mọi hình thức.