Ngày thứ Tư (14/10), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) kêu gọi Trung Quốc chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu sang thúc đẩy tiêu dùng nội địa...

Phát biểu tại Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Bangkok, Thái Lan, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva kêu gọi Trung Quốc thực hiện những điều chỉnh chính sách khó khăn nhằm thu hẹp tình trạng mất cân đối thương mại ngày càng lớn.

Bà Georgieva nhắc lại khuyến nghị lâu nay của IMF rằng Bắc Kinh cần chuyển trọng tâm tăng trưởng từ xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa.

“Các nền kinh tế có thặng dư thương mại cần tăng tiêu dùng nội địa. Điều này rõ ràng áp dụng với mô hình tăng trưởng của Trung Quốc. Nước này cần chuyển trọng tâm từ xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa nhiều hơn”, bà Georgieva nói.

Theo bà Georgieva, tình trạng mất cân đối trong nền kinh tế toàn cầu đang ngày càng nghiêm trọng, chủ yếu bắt nguồn từ Trung Quốc và một số nền kinh tế phát triển. Bà kêu gọi các nền kinh tế có thặng dư thúc đẩy nhu cầu trong nước để góp phần thu hẹp những mất cân đối này.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) công bố ngày 14/10, tính chung 9 tháng đầu năm, thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 938,1 tỷ USD. Với đà này, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có khả năng vượt mức kỷ lục 1,189 nghìn tỷ USD ghi nhận trong cả năm 2025.

Theo hãng tin AFP, trước đó vài ngày, Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic đã có các cuộc đàm phán tại Bắc Kinh nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc, hiện ở mức khoảng 1 tỷ euro (khoảng 1,15 tỷ USD) mỗi ngày. Ông cho rằng mức thâm hụt này là “không bền vững”.

Tình trạng mất cân đối thương mại từ Trung Quốc cũng sẽ là tâm điểm tại cuộc họp bộ trưởng tài chính Nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20) vào thứ Năm (15/10), bên lề hội nghị tại Bangkok.

Trên cương vị Chủ tịch G20 năm nay, Mỹ đã vận động các đồng minh có hành động mạnh mẽ hơn đối với các chính sách kinh tế “phi thị trường” của Trung Quốc. Theo Washington, những chính sách này đã dẫn tới dư thừa công suất công nghiệp và đẩy lượng lớn hàng xuất khẩu ra thị trường toàn cầu.

Khuyến nghị tại Bangkok tiếp nối thông điệp mà IMF đã nhiều lần gửi tới Bắc Kinh. Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh tháng 12/2025, khép lại đợt đánh giá định kỳ về kinh tế Trung Quốc, bà Georgieva cho rằng quy mô nền kinh tế Trung Quốc đã quá lớn để tiếp tục dựa vào xuất khẩu nhằm thúc đẩy tăng trưởng. 

“Việc duy trì mô hình này có nguy cơ khiến căng thẳng thương mại toàn cầu thêm trầm trọng”, Tổng giám đốc IMF chỉ ra.

Bà Georgieva cũng nhấn mạnh Bắc Kinh sẽ không có lợi nếu các đối tác áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu hàng Trung Quốc, trong bối cảnh nhiều nước lo ngại hàng hóa giá rẻ từ nước này gây tổn hại cho ngành sản xuất trong nước.

Theo IMF, chính sách tài khóa của Trung Quốc nên ưu tiên củng cố hệ thống an sinh xã hội, giúp người dân tự tin chi tiêu nhiều hơn và giảm tiết kiệm. Thúc đẩy tiêu dùng sẽ giúp khai thác tiềm năng của thị trường nội địa rộng lớn, từ đó thu hẹp mất cân đối trong và ngoài nước, đồng thời tạo động lực tăng trưởng bền vững hơn.

Theo phân tích của IMF, nếu Trung Quốc tăng chi tiêu cho an sinh xã hội, nhất là ở khu vực nông thôn, tỷ trọng tiêu dùng trong tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này có thể tăng thêm tối đa 3 điểm phần trăm trong trung hạn.

Cũng trong đợt đánh giá tháng 12/2025, IMF ước tính Trung Quốc cần chi khoảng 5% GDP trong 3 năm để xử lý dứt điểm khủng hoảng bất động sản, vốn đang đè nặng lên niềm tin và khả năng chi tiêu của người dân.