Kinh tế Nhật Bản bất ngờ suy giảm, BOJ có thể vẫn tăng lãi suất

Nền kinh tế Nhật Bản bất ngờ suy giảm trong quý 3 năm nay, phản ánh tình ảm đạm của nhu cầu tiêu dùng, do chi phí sinh hoạt tăng cao buộc các hộ gia đình phải thắt chặt ngân sách...

Ảnh minh họa - Ảnh: Nikkei Asia.
Ảnh minh họa - Ảnh: Nikkei Asia.

Dữ liệu chính thức công bố ngày 16/11 cho thấy tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sau khi điều chỉnh theo các yếu tố mùa vụ để có được con số của 1 năm của Nhật Bản trong quý 3 giảm 0,1% so với quý trước. Kết quả này trái ngược với dự báo mà các nhà kinh tế đưa ra trước đó trong một cuộc thăm dò của hãng tin Reuters là tăng trưởng 0,3%. Trong quý 2, nền kinh tế Nhật Bản đạt mức tăng trưởng 1,7% nếu tính theo phương pháp này.

Đây là lần đầu tiên GDP của Nhật Bản giảm trong vòng 4 quý, cho thấy sự phục hồi kinh tế không đồng đều tại nước này, trong bối cảnh các hộ gia đình vẫn dễ bị tổn thương trước tình trạng lạm phát dai dẳng, dù tiền lương đã tăng lên.

Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản có thể sẽ không coi sự suy yếu của nền kinh tế trong quý 3 là một sự đảo ngược xu hướng phục hồi vừa phải của nền kinh tế, bởi các hoạt động của doanh nghiệp vẫn diễn ra bền bỉ, tiền lương thực tế đang tăng lên và làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn đang là nền tảng cho sự tăng trưởng.

Ông Kento Minami, chuyên gia kinh tế cấp cao tại công ty Daiwa Securities, nhận định: "Nền kinh tế thực sự giảm trong quý vừa rồi, nhưng không cần phải quá bi quan về kết quả đó. Theo tôi, đà tăng trưởng vừa phải của nền kinh tế có lẽ vẫn đang duy trì”.

Ông Minami cũng cho rằng việc nền kinh tế Nhật suy giảm trong quý 3 khó có thể làm chệch hướng lộ trình thắt chặt chính sách chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), bởi các nhà hoạch định chính sách tiền tệ vẫn đang tập trung ứng phó với các rủi ro lạm phát. Ông nói thêm rằng áp lực lạm phát ở Nhật Bản vẫn mạnh, cùng với bối cảnh lãi suất toàn cầu ở mức cao, khiến dư địa cho một sự thay đổi chính sách theo hướng nới lỏng trở nên rất hạn hẹp.

Nếu chỉ đơn thuần so GDP của quý 3 so với quý 2, kinh tế Nhật Bản giảm 0,02%, trong khi dự báo của giới chuyên gia là tăng 0,1%. Tiêu dùng tư nhân, thành phần chiếm hơn một nửa tổng sản lượng kinh tế, giảm 0,3%, so với mức dự báo giảm 0,2% mà các chuyên gia đưa ra.

Áp lực giá cả dai dẳng cùng với điều kiện thời tiết bất lợi, bao gồm mưa lớn và bão trong quý, đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản. Nhu cầu đối với ô tô và máy điều hòa không khí cũng sụt giảm sau khi tăng trong quý trước đó nhờ các thay đổi về thuế.

Ông Masato Koike, chuyên gia kinh tế cấp cao tại công ty Sompo Institute Plus, cho biết: "Mức tăng lương mạnh mẽ lẽ ra sẽ hỗ trợ tiêu dùng, nhưng giá cả leo thang do những căng thẳng tại Trung Đông sẽ tiếp tục gây áp lực lên sức mua của các hộ gia đình".

Đầu tư vốn - động lực then chốt của nhu cầu khu vực tư nhân - đã tăng 1,6%, cao hơn mức dự báo 1,5% của thị trường, nhờ vào các khoản đầu tư vào công nghệ tiết kiệm sức lao động và các dự án AI.

Nhu cầu ròng từ nước ngoài, tức xuất khẩu trừ đi nhập khẩu, đã làm giảm 0,6 điểm phần trăm trong tốc độ tăng trưởng kinh tế Nhật Bản, so với dự báo trước đó của thị trường là làm giảm 0,4 điểm phần trăm. Nhập khẩu của Nhật Bản tăng mạnh trong quý 3 do hoạt động mua dầu và các nguồn năng lượng khác gia tăng trở lại, khi nước này đa dạng hóa nguồn nhập khẩu năng lượng sau khi xảy ra tình trạng gián đoạn liên quan đến cuộc xung đột quân sự tại Vùng Vịnh.

Trong một tuyên bố, Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Minoru Kiuchi cho biết: "Trong thời gian tới, những cải thiện trong tình hình việc làm và thu nhập, cùng với tác động từ các biện pháp chính sách khác nhau, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ quá trình phục hồi dần dần của nền kinh tế. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi sát sao tác động từ tình hình tại Trung Đông”.

Theo giới phân tích, BOJ sẽ xem xét kỹ lưỡng các dữ liệu mới nhất để đánh giá liệu nền kinh tế Nhật Bản có thể trụ được với các đợt tăng lãi suất tiếp theo hay không. Đối mặt với lạm phát gia tăng do giá năng lượng vẫn ở mức cao và giá hàng nhập khẩu tăng mạnh vì đồng yên yếu, BOJ đã đẩy mạnh thắt chặt chính sách tiền tệ trong năm nay, với các đợt tăng lãi suất được tiến hành vào tháng 6 và tháng 9.

Nhiều nhà phân tích dự báo BOJ có thể thực hiện đợt tăng lãi suất tiếp theo ngay trong tháng 12.

Ông Kazutaka Maeda, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, nhận định với Reuters: "Tiêu dùng vẫn yếu, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do giá cả leo thang”, càng củng cố sự cần thiết để BOJ tiếp tục tăng lãi suất.

Tuy nhiên, trong một báo cáo, ông Ryosuke Katagi, chuyên gia kinh tế thị trường tại công ty Mizuho Securities, cho rằng nếu tình trạng tiêu dùng ảm đạm vẫn tiếp diễn, mối bất đồng giữa các quan chức trong BOJ về vấn đề lãi suất có thể gia tăng. Trong đó, các nhà hoạch định chính sách theo quan điểm ôn hòa có thể viện dẫn sự mong manh của tiêu dùng tư nhân làm lý do để thận trọng hơn với các đợt tăng lãi suất tiếp theo, trong khi phe cứng rắn vẫn muốn tăng lãi suất để ứng phó với sự leo thang của giá cả.

Một cuộc khảo sát hàng tháng với sự tham gia 37 chuyên gia kinh tế do Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản thực hiện cho thấy nền kinh tế nước này được dự báo sẽ tăng trưởng 0,89% trong năm tài chính 2026 và 1,02% trong năm tài chính 2027. Dự báo này cho thấy các chuyên gia kỳ vọng tốc độ tăng trưởng vẫn duy trì ở mức khiêm tốn nhưng nền kinh tế giữ được khả năng chống chịu tốt.

Những thách thức đối với triển vọng tăng trưởng dài hạn của kinh tế Nhật Bản vẫn là tâm điểm chú ý. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo rằng đến năm 2027, Nhật Bản sẽ tụt xuống vị trí nền kinh tế lớn thứ 6 thế giới xét theo giá trị danh nghĩa bằng USD, do bị Ấn Độ và Anh vượt qua. Hiện tại, Nhật Bản đang là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, xếp sau Đức.

Trung Quốc biến nước thải rửa mặn thành nguồn nuôi hải sản giữa sa mạc

Những con hàu nặng 316 gram, dài 17 cm được vớt lên từ ao nước thải mặn ở rìa sa mạc Taklamakan cho thấy mô hình: biến “nước thải” của quá trình rửa mặn thành đầu vào cho chuỗi nuôi hải sản tuần hoàn, nơi nước được tái sử dụng trên 95% và đất nhiễm mặn dần được cải tạo tại vùng Alar (Tân Cương) từng bị coi là đất khô cằn nhất Trung Quốc...

Chiến dịch đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO Nvidia

Ông Jensen Huang đã trao đổi với những người thân tín về khả năng trở lại vị trí CEO Nvidia, trong bối cảnh các đồng minh tại Thung lũng Silicon gây sức ép lên hội đồng quản trị công ty để đưa ông quay lại...

4 câu hỏi lớn khi các CEO Mỹ tới Trung Quốc tuần này

Các CEO Mỹ sẽ dự Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp APEC tại Thâm Quyến tuần này, khi thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung sắp hết hiệu lực và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu tiếp tục gây sức ép lên quan hệ kinh doanh hai nước...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy