Thế hệ Gen Z tại Mỹ, gồm những người sinh từ cuối thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010, đang ngày càng lo ngại về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI)...

Theo khảo sát mới nhất của Trung tâm Nghiên cứu Pew, 55% người Mỹ trưởng thành từ 29 tuổi trở xuống cho biết họ lo ngại nhiều hơn là hào hứng về AI. Tỷ lệ này tăng mạnh so với mức 39% vào năm 2024.

Việc làm là một trong những mối quan tâm lớn nhất. Có tới 73% Gen Z Mỹ cho rằng AI sẽ làm giảm số lượng việc làm trong hai thập kỷ tới, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 61% cách đây hai năm.

Pew nhận định người dưới 30 tuổi là nhóm có xu hướng bi quan nhất về tác động của AI đối với xã hội và chính bản thân họ. Nhiều người lo công nghệ này sẽ làm suy giảm khả năng kết nối và sáng tạo của con người.

Dù phần lớn người trẻ Mỹ đã sử dụng chatbot, số người cho rằng những công cụ này làm giảm khả năng sáng tạo của bản thân cũng tương đương số người nhận thấy chúng mang lại lợi ích.

Các nhà nghiên cứu của Pew không giải thích cụ thể vì sao thái độ của người trẻ đối với AI thay đổi mạnh trong hai năm qua. Tuy nhiên, những cảnh báo từ chính các nhà lãnh đạo ngành công nghệ có thể góp phần làm gia tăng tâm lý bất an.

Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei từng cảnh báo AI có thể thay thế một nửa số việc làm văn phòng dành cho người mới vào nghề trong vòng 1–5 năm tới, trong bối cảnh công nghệ này thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tiến bộ khoa học.

Theo ông Amodei, AI có thể mang lại lợi ích lớn cho nền kinh tế, nhưng tác động đối với thị trường lao động và những người không kịp thích ứng có thể rất tiêu cực.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng những dự báo trên đã phóng đại nguy cơ mất việc trong ngắn hạn và chưa tính đến các ngành nghề mới được tạo ra nhờ AI. Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn có thể khiến hàng triệu lao động phải học kỹ năng mới hoặc chuyển nghề.

Ông Emil Barr, nhà đồng sáng lập nền tảng giáo dục Flashpass, dẫn các ước tính cho thấy khoảng 40-80 triệu người Mỹ có thể cần được đào tạo lại để chuyển sang lĩnh vực khác.

Tuy nhiên, những người dễ bị AI thay thế nhất, như nhân viên thu ngân, nhân viên kho hàng và lao động mới vào nghề, thường không đủ khả năng chi trả cho các khóa đào tạo trên thị trường tư nhân.

“Nếu không giải quyết được vấn đề này, nước Mỹ có thể đối mặt cuộc khủng hoảng thất nghiệp lớn nhất kể từ thời kỳ Đại suy thoái”, ông Barr cảnh báo với trang tin MarketWatch.

Nỗi lo của Gen Z càng gia tăng khi thị trường việc làm dành cho người mới tốt nghiệp đại học đang suy yếu. Kể từ khi kinh tế Mỹ phục hồi sau đại dịch Covid-19, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm từ 22 đến 27 tuổi mới tốt nghiệp đại học thường xuyên cao hơn mặt bằng chung, cho thấy nhu cầu tuyển dụng lao động trẻ có trình độ đang giảm xuống

Theo Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chi nhánh New York, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm này lên tới 5,7% vào tháng 6, trong khi tỷ lệ chung của lực lượng lao động Mỹ là 4,1%.

Ngay cả những người đã tìm được việc cũng chưa chắc sử dụng được kiến thức và bằng cấp của mình. Khoảng 42% người mới tốt nghiệp đang làm những công việc thường không yêu cầu bằng đại học.

Trước thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, người trẻ đang tìm cách thích ứng bằng cách mở rộng quan hệ, học sử dụng AI và cải thiện kỹ năng giao tiếp. Họ cũng chú trọng những phẩm chất được nhà tuyển dụng đánh giá cao, như khả năng tiếp thu góp ý, tinh thần ham học hỏi và sự đáng tin cậy, để tăng cơ hội tìm được việc và duy trì công việc lâu dài.