Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương siết chặt chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, nhất là trên thương mại điện tử, thực phẩm, dược phẩm và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ.

Sáng 7/7, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, nhấn mạnh công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị, “có điểm bắt đầu nhưng không có điểm dừng”.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trước yêu cầu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ, công tác này phải được triển khai mạnh mẽ hơn, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị mới có thể đạt hiệu quả thực chất.

KIỂM SOÁT CHẶT TỪ CƠ SỞ, KHÔNG ĐỂ TIẾP TAY, BẢO KÊ VI PHẠM

Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ tình trạng hàng hóa nhập lậu, giả mạo nguồn gốc, xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp trong nội địa. Hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn xảy ra ở nhiều nơi, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử với quy mô lớn, kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Tình trạng mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế, lợi dụng chính sách xuất nhập khẩu thông thoáng để buôn lậu, gian lận thương mại cũng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời, triệt để.

“Cơ chế chính sách về cơ bản đã đầy đủ và kịp thời, nhưng tổ chức thực hiện, nhất là ở cấp cơ sở, là điều rất quan trọng. Chúng ta có nhiều đường mòn, lối mở, nếu không kiểm soát chặt sẽ xảy ra nhiều vụ vi phạm”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Phân tích nguyên nhân, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho rằng nhận thức, trách nhiệm của một số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị lực lượng chức năng đối với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa cao. Công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm có nơi chưa thường xuyên, chưa triệt để, còn làm chiếu lệ; cá biệt có tình trạng tiếp tay, bảo kê cho đối tượng vi phạm pháp luật.

Một hạn chế khác được chỉ ra là việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, còn chậm. Trong bối cảnh hoạt động vi phạm ngày càng tinh vi, việc thiếu dữ liệu kết nối, chia sẻ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; tập trung đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy; buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước khác; hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chăm sóc sức khỏe nhân dân là trước hết, trên hết, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tăng cường đấu tranh với hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và các thế hệ tương lai.

Các bộ, ngành được yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Bộ Công Thương, Bộ Công an khẩn trương phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu về truy nguồn gốc hàng hóa; tăng cường kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin; nâng cao hiệu quả các đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý kịp thời tin báo từ người dân.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng thực thi nhiệm vụ; giáo dục cán bộ, công chức nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhận thức chính trị, đạo đức lối sống, không tiếp tay, bảo kê, bao che cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ LÀ ĐỊA BÀN TRỌNG ĐIỂM TRONG 6 THÁNG CUỐI NĂM

Tại hội nghị, các bộ, ngành, địa phương đã kiểm điểm việc thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm, đồng thời nêu các giải pháp trọng tâm trong 6 tháng cuối năm.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như xăng dầu, thương mại điện tử, an toàn thực phẩm, chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg, trong thời gian ngắn triển khai đợt cao điểm đấu tranh với xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Bộ Công Thương đã phối hợp với các sàn thương mại điện tử gỡ bỏ hơn 9.000 sản phẩm vi phạm, chặn trên 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm; lực lượng Quản lý thị trường xử lý hơn 300 vụ việc trên môi trường mạng.

Bộ Công Thương cũng đã xử lý trên 1.500 vụ việc giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; chuyển 24 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra, từng bước chuyển từ xử lý hành chính sang xử lý nghiêm các hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng.

Sáu tháng cuối năm, Bộ Công Thương tiếp tục tập trung xử lý vi phạm trên thương mại điện tử, tăng cường phối hợp với các sàn và ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc để phát hiện, xử lý vi phạm.

Trung tướng Vũ Trung Kiên, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, cho biết Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển đã tăng cường tuần tra, kiểm soát biên giới, vùng biển, phối hợp đấu tranh với tội phạm xuyên biên giới.

Sáu tháng đầu năm, lực lượng chức năng đã triệt phá nhiều chuyên án lớn, nhiều đường dây tội phạm xuyên biên giới, trong đó có đối tượng người nước ngoài. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính, bán phát mại hàng hóa bị tịch thu đạt trên 170 tỷ đồng.

Đặc biệt, lực lượng Cảnh sát biển, Biên phòng cùng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an, đã triệt phá đường dây ma túy lớn trên biển, thu giữ trên 1 tấn ma túy.

Theo Thiếu tướng Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an, hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới, sản xuất, buôn bán hàng cấm đang diễn biến ngày càng phức tạp, với phương thức, thủ đoạn tinh vi, đan xen giữa không gian thực và không gian mạng, giữa hoạt động trong nước và xuyên biên giới.

Sáu tháng đầu năm, Bộ Công an đã khởi tố 1.333 vụ với 2.354 bị can. Trong đợt cao điểm đấu tranh với tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ ngày 7/5 đến 6/8/2026, sau 8 tuần triển khai, Bộ Công an đã khởi tố 141 vụ, 254 bị can, thu giữ hàng hóa trị giá gần 143,4 tỷ đồng.

Để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, Bộ Công an kiến nghị các bộ, ngành liên quan tiếp tục thúc đẩy cải cách thể chế; nghiên cứu cơ chế sửa đổi nhanh các quy định nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo thuận lợi cho công tác thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.