Quốc hội thông qua nghị quyết điều chỉnh dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng với tổng mức đầu tư sơ bộ 289.339 tỷ đồng, đồng thời di chuyển 3 di tích trong phạm vi thực hiện 2 dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân....

Sáng 24/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI biểu quyết thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Với 460/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 92%, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Nghị quyết gồm 3 điều và có hiệu lực kể từ ngày Quốc hội biểu quyết thông qua.

ĐIỀU CHỈNH TĂNG TỔNG MỨC ĐẦU TƯ DỰ ÁN ĐƯỜNG SẮT LÀO CAI - HÀ NỘI - HẢI PHÒNG LÊN 289.339 TỶ ĐỒNG

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trên cơ sở 62 ý kiến của đại biểu Quốc hội, gồm 56 ý kiến tại tổ và 6 ý kiến tại hội trường.

Các ý kiến tập trung vào 5 nhóm nội dung gồm cơ sở điều chỉnh dự án; nội dung điều chỉnh và hiệu quả đạt được; tổ chức triển khai bảo đảm tiến độ, hiệu quả, không thất thoát, lãng phí; kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch; và tính khả thi, khả năng cân đối nguồn vốn.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết đây là dự án có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ kỹ thuật phức tạp và lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam. Trong quá trình triển khai, nhiều yếu tố mới, chủ trương mới xuất hiện, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh để bảo đảm các mục tiêu đã được Đảng, Nhà nước định hướng.

Theo Nghị quyết được thông qua, dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, tuyến chính dài khoảng 363 km, các tuyến nhánh khoảng 63 km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Tổng mức đầu tư sơ bộ được điều chỉnh lên 289.339 tỷ đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.

Về quy mô, dự án đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; các đoạn tuyến còn lại được đầu tư đường đơn.

Tuyến sử dụng khổ đường 1.435 mm, vận chuyển chung hành khách và hàng hóa.  Tuyến chính từ Lào Cai đến Nam Hải Phòng có tốc độ thiết kế tối đa 160 km/giờ, trong đó đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội tốc độ 120 km/giờ; tốc độ thiết kế 80 km/giờ đối với các đoạn tuyến nhánh.

Về công nghệ, dự án áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray. Sức kéo điện được sử dụng cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm. Các tuyến nhánh kết nối cảng biển trước mắt sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi sang đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai.

Nghị quyết cũng điều chỉnh phạm vi thu hồi đất và nhu cầu sử dụng đất theo quy mô quy hoạch, trong đó đường đôi được thực hiện đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; các đoạn tuyến còn lại đầu tư đường đơn.

DI DỜI 3 DI TÍCH ĐỂ XÂY DỰNG ĐƯỜNG KẾT NỐI HÀ NỘI TỚI SÂN BAY GIA BÌNH

Cũng trong sáng 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc di chuyển 3 di tích trong phạm vi thực hiện 2 dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Kết quả biểu quyết điện tử có 427/453 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 85,40%. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội đều tán thành sự cần thiết xây dựng, ban hành Nghị quyết.

Tiếp thu ý kiến đề nghị hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược với việc bảo tồn các giá trị cốt lõi của di tích và đời sống văn hóa gắn với di tích, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát theo hướng chỉ di chuyển khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ.

Theo đó, việc di chuyển phải bảo tồn tối đa và phát huy giá trị di tích, bảo đảm công khai, minh bạch và có tham vấn ý kiến người dân.

Về phạm vi điều chỉnh, Chính phủ đã rà soát và quy định dự thảo Nghị quyết theo hướng chỉ áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 đối với 2 di tích cụ thể là đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài.

Đối với đền Tân Trăn, xã Lâm Thao, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng thực trạng và những vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Di tích này chưa được đưa vào dự thảo Nghị quyết.

Về tổ chức thực hiện, dự thảo Nghị quyết được chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết.

Đối với trách nhiệm của địa phương, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết UBND tỉnh Bắc Ninh phải bảo đảm bảo tồn tối đa và phát huy giá trị các di tích, thực hiện công khai, minh bạch và tham vấn ý kiến người dân trong quá trình di chuyển.

Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tối đa tính nguyên gốc, tính toàn vẹn và các yếu tố cấu thành giá trị của di tích; không làm mai một, biến dạng hoặc mất đi bản sắc, đặc trưng văn hóa, lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng vốn có.

Đồng thời, quá trình di chuyển phải quan tâm đầy đủ đến yếu tố văn hóa, tín ngưỡng và sinh kế của cộng đồng có liên quan, bảo đảm sự tham gia và đồng thuận của người dân.