Tân Cảng Lạch Huyện "mở" dư địa mới cho kinh tế biển

Khi lưu lượng hàng hóa và container qua cảng biển Hải Phòng liên tục tăng mạnh, áp lực lên hệ thống logistics phía sau cảng cũng ngày càng hiện hữu rõ nét. Từ bài toán bãi chứa container, kho ngoại quan, vận tải đa phương thức cho tới yêu cầu giảm chi phí logistics và tăng tốc độ lưu chuyển hàng hóa, nhu cầu hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, tích hợp và hiện đại đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Sự ra đời của Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện mới đây được kỳ vọng trở thành một “mắt xích chiến lược” trong hệ sinh thái cảng biển – logistics miền Bắc, góp phần hoàn thiện chuỗi dịch vụ hậu cần khép kín cho khu bến cảng nước sâu Lạch Huyện, đồng thời mở rộng không gian phát triển mới cho kinh tế biển Hải Phòng.

MỞ KHÔNG GIAN TĂNG TRƯỞNG CHO LẠCH HUYỆN

Sáng 27/5, Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện chính thức được khai trương tại lô KB1 thuộc Khu công nghiệp và Khu phi thuế quan Xuân Cầu, đánh dấu thêm một bước tiến mới trong quá trình hoàn thiện hệ sinh thái logistics gắn với cảng nước sâu lớn nhất miền Bắc.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Hải Phòng đang tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc tế và đô thị cảng biển hiện đại của cả nước. Vì vậy, việc đưa vào vận hành một trung tâm logistics quy mô lớn ngay phía sau khu bến cảng Lạch Huyện không chỉ mang ý nghĩa bổ sung hạ tầng hậu cần, mà còn được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của cụm cảng biển miền Bắc trong chuỗi cung ứng khu vực.

Những năm gần đây, khu bến cảng nước sâu Lạch Huyện từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ hàng hải chiến lược phía Bắc Việt Nam. Việc có thể tiếp nhận tàu container trọng tải lớn đi thẳng châu Âu, châu Mỹ đã giúp thay đổi đáng kể cấu trúc logistics xuất nhập khẩu của khu vực phía Bắc, giảm phụ thuộc vào trung chuyển quốc tế, rút ngắn thời gian vận tải và tối ưu chi phí cho doanh nghiệp.

Dữ liệu từ Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng cho thấy năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng đạt khoảng 114,5 triệu tấn, tăng gần 10 triệu tấn so với năm trước. Riêng sản lượng container đạt hơn 8,2 triệu TEU, tăng trên 10%. Hải Phòng tiếp tục duy trì vị trí cảng biển sôi động nhất cả nước với hơn 40 nghìn lượt phương tiện ra vào, trong đó có khoảng 19 nghìn lượt tàu biển.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh của hoạt động khai thác cảng cũng kéo theo áp lực ngày càng lớn đối với hạ tầng logistics phía sau cảng. Khi lưu lượng container liên tục gia tăng, nhu cầu về depot, kho CFS, kho ngoại quan, trung tâm phân phối, kiểm hóa và các dịch vụ logistics giá trị gia tăng cũng tăng mạnh.

Nếu thiếu hệ thống logistics đồng bộ, nguy cơ ùn tắc container, kéo dài thời gian lưu hàng và phát sinh thêm chi phí vận tải hoàn toàn có thể trở thành “điểm nghẽn” làm giảm hiệu quả khai thác của cả cụm cảng nước sâu. Đây cũng là áp lực mà nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu phía Bắc đang đối mặt trong những năm gần đây.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện được xem như một dự án mở đầu cho hệ sinh thái logistics hậu cảng thế hệ mới tại khu vực Lạch Huyện.

Dự án là mô hình hợp tác chiến lược giữa Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Xuân Cầu Holdings – hai đơn vị có thế mạnh trong lĩnh vực khai thác cảng biển, logistics, phát triển hạ tầng công nghiệp và khu thương mại tự do.

Giai đoạn 1 của dự án có quy mô 12,4 ha với hệ thống bãi chứa container sức chứa khoảng 8.000 TEU, cùng các hạng mục kho CFS, kho ngoại quan, kho tổng hợp và dịch vụ logistics giá trị gia tăng như đóng gói, dán nhãn, kiểm tra chất lượng hàng hóa.

Trung tâm được trang bị 4 cẩu RTG hiện đại, trong đó có 2 cẩu do Tan Cang Gantry chế tạo. Một trong những lợi thế lớn nhất của dự án là vị trí nằm ngay phía sau khu bến cảng Lạch Huyện, kết nối trực tiếp với tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và định hướng liên kết tuyến đường sắt Việt Nam – Trung Quốc trong tương lai.

Đặc biệt, việc nằm trong Khu thương mại tự do thế hệ mới cũng tạo thêm lợi thế cạnh tranh về thủ tục hải quan, thuế quan và môi trường đầu tư cho trung tâm logistics này.

THAM VỌNG NÂNG TẦM KINH TẾ BIỂN CHO THÀNH PHỐ CẢNG

Không chỉ dừng ở vai trò hậu cần cảng biển, Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện còn được định vị như một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển và logistics của Hải Phòng trong giai đoạn mới.

Trung tâm đóng vai trò kết nối giữa các cảng container, ICD và mạng lưới vận tải đa phương thức trong hệ sinh thái của doanh nghiệp, bao gồm các đầu mối như TC-HICT, TC128, TC189 và ICD Tân Cảng Quế Võ. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi logistics khép kín từ cảng biển nước sâu, kho bãi, vận tải thủy nội địa đến vận tải đường bộ.

Ở góc độ rộng hơn, dự án còn mang ý nghĩa chiến lược đối với quá trình phát triển Khu thương mại tự do Hải Phòng – một trong những động lực tăng trưởng mới đang được thành phố thúc đẩy.

Hiện Hải Phòng đang hội tụ nhiều điều kiện để phát triển thành trung tâm logistics và đô thị cảng thông minh của khu vực, với nền tảng là hệ thống cảng biển hiện đại, hạ tầng giao thông liên vùng và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Ông Hoàng Minh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, cho biết Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định định hướng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển và logistics hàng đầu cả nước. Trong đó, một trong những đột phá chiến lược là đầu tư đồng bộ hạ tầng cảng biển, công nghiệp, giao thông và logistics, đồng thời tăng cường liên kết vùng và kết nối quốc tế.

Sự xuất hiện của Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện vì vậy không chỉ giúp nâng công suất khai thác của cụm cảng nước sâu mà còn góp phần định hình mô hình logistics thế hệ mới theo hướng xanh hơn, số hóa hơn và tích hợp hơn.

Theo định hướng phát triển, trung tâm đang triển khai các thủ tục để đạt chứng chỉ LEED về công trình xanh và chứng nhận C-TPAT về an ninh chuỗi cung ứng cho thị trường Mỹ. Đây được xem là những tiêu chuẩn quan trọng trong bối cảnh các tập đoàn toàn cầu ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về ESG và phát triển bền vững đối với chuỗi cung ứng.

Song song với đó, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn cũng đang đẩy mạnh chiến lược đầu tư theo hướng xanh hóa, số hóa và đổi mới sáng tạo, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới như khu công nghiệp, khu thương mại tự do và năng lượng sạch.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, sự hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn nằm sát cảng nước sâu được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ một trong những “điểm nghẽn” lớn của nền kinh tế Việt Nam là chi phí logistics còn ở mức cao.

Việc tích hợp đa dịch vụ logistics ngay phía sau cảng không chỉ giúp rút ngắn thời gian lưu container, tối ưu vận tải mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp xuất nhập khẩu giảm chi phí vận hành và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Quan trọng hơn, sự ra đời của Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện cho thấy xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ nét của kinh tế biển Việt Nam theo hướng hiện đại, tích hợp và bền vững hơn.