Bộ Công thương đề xuất bổ sung quy định về quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Quy định sẽ giúp giải phóng nguồn lực tài sản kết cấu hạ tầng chợ chưa được khai thác hết, mang lại lợi ích cho nhà nước, người dân và nhà đầu tư...

Bộ Công thương đã gửi Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 60/2024/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ để trình Chính phủ ban hành vào tháng 11/2026.

Theo Bộ Công Thương, đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 8.000 chợ với khoảng 1,7 – 2 triệu hộ kinh doanh tại các chợ, đóng góp nguồn ngân sách tương đối lớn và ổn định cho các địa phương. Đây cũng là hệ thống quan trọng cung ứng lương thực, thực phẩm tươi sống.

Tuy nhiên, quá trình triển khai Nghị định số 60/2024/NĐ-CP đã phát sinh một số hạn chế, bất cập: phân cấp quản lý chợ chưa thống nhất sau khi bỏ cấp huyện; nguồn lực đầu tư hạn chế, nhất là vùng khó khăn, quy định về chợ kiên cố chưa còn phù hợp….

Đặc biệt, hiện nay, chợ hạng III (có dưới 200 điểm kinh doanh) chiếm đến 86%. Còn số lượng chợ đầu mối bán buôn, chợ hạng I chiếm dưới 1%, tỷ lệ khá khiêm tốn.

Do đó, cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác phát triển và quản lý chợ; tận dụng mọi nguồn lực tạo điều kiện phát triển mạng lưới chợ theo hướng văn minh, hiện đại, bảo đảm an toàn thực phẩm và là kênh tiêu thụ hiệu quả, kết nối sản xuất và tiêu dùng.

GỠ VƯỚNG CHO HOẠT ĐỘNG LIÊN DOANH, LIÊN KẾT

Điểm nổi bật được Bộ Công thương đề cập là thực tế thời gian qua, một số địa phương gặp vướng mắc trong hoạt động liên doanh liên kết, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư do chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể.

Nhiều hạng mục chợ đã xuống cấp, hoặc nhiều phần diện tích tại chợ bị bỏ trống. Nhà đầu tư tư nhân sẵn sàng đầu tư, cải tạo để thực hiện dự án kinh doanh nhưng vướng khoảng trống pháp lý dẫn tới địa phương không dám thực hiện, lãng phí nguồn lực và cơ hội hợp tác kinh doanh.

Do đó, dự thảo Nghị định đã bổ sung quy định về quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư để tạo lập cơ sở pháp lý cho các địa phương, cá nhân, tổ chức có liên quan thực hiện.

Đồng thời, quy định cụ thể về thẩm quyền, thành phần hồ sơ, trình tự, thời hạn phê duyệt việc sử dụng tài sản kết cấu chợ hiện có để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Quy định về biểu mẫu bàn giao nhận tài sản. Quy định về trách nhiệm của nhà đầu tư, cơ quan có thẩm quyền ký kết hợp đồng dự án, cơ quan quản lý tài sản trong việc quản lý, sử dụng tài sản trong suốt quá trình từ khi bàn giao tài sản cho nhà đầu tư thực hiện dự án đến khi tài sản được chuyển giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền…

Từ đó, giải phóng nguồn lực tài sản kết cấu hạ tầng chợ chưa được khai thác hết, mang lại lợi ích cho nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CÓ THỂ ĐƯỢC GÓP VỐN ĐẦU TƯ, QUẢN LÝ VẬN HÀNH CHỢ

Tại Điều 6 dự thảo quy định nhà đầu tư có quyền được tham gia góp vốn đầu tư, quản lý và vận hành hạ tầng chợ nhưng phải thông qua việc liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam, tỷ lệ cổ phần góp vốn không quá 49% vốn điều lệ.

Theo Bộ Công thương, quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật về đầu tư hiện hành, đặc biệt là Luật Đầu tư năm 2020 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời tuân thủ hoàn toàn các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký kết về mở cửa thị trường dịch vụ và bán lẻ.

Việc đưa nhà đầu tư nước ngoài vào khung khổ pháp lý chính thức sẽ giúp các địa phương dễ dàng tiếp cận nguồn vốn lớn, áp dụng công nghệ quản trị tiên tiến và mô hình vận hành chuẩn hóa, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ của hệ thống chợ truyền thống.

Về đánh giá tác động, doanh nghiệp trong nước vẫn giữ được quyền kiểm soát chi phối (nắm tối thiểu 51% vốn), bảo đảm không bị mất quyền quyết định tại các chợ truyền thống. Ở chiều ngược lại, tiểu thương có thể phải chịu chi phí thuê mặt bằng hoặc phí dịch vụ cao hơn do chợ được đầu tư nâng cấp tiêu chuẩn.

BỎ KHÁI NIỆM "CHỢ KIÊN CỐ", "CHỢ BÁN KIÊN CỐ"

Một thay đổi khác là việc hiện đại hóa khái niệm và tiêu chí quản lý hạ tầng chợ. Dự thảo chính thức loại bỏ các thuật ngữ "chợ kiên cố" hay "chợ bán kiên cố" vốn đã không còn phù hợp với pháp luật về xây dựng hiện hành; chuyển sang gắn tiêu chí phân hạng chợ với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và thời hạn sử dụng theo thiết kế công trình.

Theo Bộ Công thương, phân hạng chợ quy định có thời gian sử dụng theo thiết kế công trình từ 25 năm  để phù hợp với pháp luật về xây dựng.

Cụ thể, chợ hạng 1 có trên 400 điểm kinh doanh, được đầu tư xây dựng theo quy hoạch, có thời gian sử dụng theo thiết kế công trình từ 25 năm trở lên. Chợ hạng 2 có từ 200 – 400 điểm kinh doanh, có thời gian sử dụng theo thiết kế công trình từ 25 năm trở lên. Còn chợ hạng 3, có dưới 200 điểm kinh doanh hoặc có thời gian sử dụng theo thiết kế công trình dưới 25 năm.

Quy định này tạo khung pháp lý rõ ràng, minh bạch cho nhà đầu tư và doanh nghiệp khi lập dự án xây dựng, cải tạo chợ. Ngoài ra, định lượng chính xác thời gian sử dụng công trình giúp tối ưu hóa nguồn lực tài chính, chi phí khấu hao…