Thị trường tài chính Indonesia tiếp tục chịu sức ép lớn khi nhà đầu tư đồng loạt bán ra cổ phiếu, trái phiếu chính phủ và đồng rupiah, trong bối cảnh lo ngại công ty cung cấp chỉ số MSCI có thể hạ hạng thị trường chứng khoán nước này...

Theo tờ báo Nikkei Asia, đợt bán tháo trên thị trường tài chính Indonesia phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước đề xuất của MSCI về việc chuyển thị trường chứng khoán nước này từ nhóm thị trường mới nổi (Emerging Markets) sang nhóm thị trường độc lập (Standalone Markets).

Nếu xảy ra, điều này đồng nghĩa với việc cổ phiếu Indonesia sẽ không còn nằm trong các chỉ số của MSCI - bộ chỉ số được nhiều quỹ đầu tư toàn cầu dùng làm chuẩn để phân bổ vốn.

SỨC ÉP LAN RỘNG TRÊN THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

Bên cạnh dòng vốn rút khỏi thị trường cổ phiếu, những lo ngại về tình hình tài khóa của Indonesia cũng khiến nhà đầu tư quay lưng với trái phiếu chính phủ nước này. Giá trái phiếu giảm đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Indonesia kỳ hạn 10 năm lên trên 7,5%, mức cao nhất kể từ tháng 10/2022.

Tại phiên đấu thầu trái phiếu chính phủ ngày 27/10, Indonesia bán được tổng cộng 31,09 nghìn tỷ rupiah (khoảng 1,71 tỷ USD), giảm 52,1% so với mức 64,86 nghìn tỷ rupiah (khoảng 3,57 tỷ USD) của phiên trước.

Trên thị trường cổ phiếu, chỉ số Jakarta Composite (JCI) vẫn chịu sức ép bán mạnh. Theo dữ liệu từ trang dữ liệu kinh tế Trading Economics, tính đến ngày 28/10, JCI đã sụt gần 14% trong một tháng qua và giảm hơn 35% so với cùng kỳ năm 2025. Hôm 19/10, chỉ số này chạm mức 4.996,61 điểm, thấp nhất trong 6 năm.

“Nhà đầu tư đang tìm kiếm sự chắc chắn về chính sách và việc triển khai các cải cách thị trường vốn theo khuyến nghị của MSCI”, ông Felix Darmawan, nhà kinh tế kiêm chuyên gia phân tích trái phiếu tại công ty chứng khoán BCA Sekuritas, nhận định trong một báo cáo gần đây.

Dòng vốn liên tục rút ra cũng khiến đồng rupiah giảm xuống 18.180 rupiah đổi 1 USD. Như vậy, từ đầu tuần đến nay, đồng tiền này đã giảm khoảng 0,55% và đang tiến sát mức thấp kỷ lục thiết lập hồi tháng 6.

Bên cạnh đó, tình trạng bất định về triển vọng kinh tế Indonesia cũng gây thêm sức ép lên đồng rupiah.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) chỉ ra một nguyên nhân đến từ bên ngoài. Trong thông cáo ngày 28/10, ông Erwin Gunawan Hutapea, Trưởng ban Quản lý tiền tệ và tài sản chứng khoán của BI, cho biết đồng rupiah cũng như các đồng tiền trong khu vực vẫn chịu ảnh hưởng từ tình trạng bất định xung quanh việc giải quyết xung đột tại Trung Đông.

Theo ông Hutapea, tính theo tháng, rupiah đã giảm 1,15%, nhưng nhìn chung diễn biến của đồng tiền này vẫn tương đồng với các đồng tiền trong khu vực. Ông cũng cho biết dự trữ ngoại hối của Indonesia vẫn ở mức lành mạnh, đạt 146,3 tỷ USD tính đến cuối tháng 9.

NỖ LỰC KHÔI PHỤC NIỀM TIN NHÀ ĐẦU TƯ

Trong tuần sau khi MSCI đưa ra đề xuất hạ hạng thị trường chứng khoán Indonesia, nhiều doanh nghiệp lớn của nước này đã công bố mới hoặc đẩy nhanh các chương trình mua lại cổ phiếu nhằm trấn an nhà đầu tư.

Cụ thể, ngân hàng tư nhân BCA đã kéo dài đợt mua lại cổ phiếu gần nhất đến ngày 23/10.

BRI, ngân hàng quốc doanh lớn nhất Indonesia, cũng công bố chương trình mua lại cổ phiếu trị giá tối đa 1 nghìn tỷ rupiah (khoảng 55 triệu USD), thực hiện từ ngày 22/10/2026 đến ngày 21/1/2027.

Trong khi đó, tập đoàn viễn thông Telkom Indonesia cho biết sẽ đẩy nhanh chương trình mua lại cổ phiếu đang triển khai, với hạn mức đã phê duyệt còn lại hơn 3 nghìn tỷ rupiah (khoảng 165 triệu USD).

Các động thái này trùng với thời điểm thị trường cổ phiếu phục hồi, khi chỉ số JCI tăng 4,9% trong tuần trước. Dù vậy, nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng 6,67 nghìn tỷ rupiah (khoảng 367 triệu USD) cổ phiếu trong tuần.

Ông Hasan Fawzi, người đứng đầu bộ phận giám sát thị trường vốn của Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia (OJK), nhận định đà phục hồi này là cơ sở để lạc quan.

“OJK sẽ hỗ trợ quá trình phục hồi bằng cách giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin tốt hơn, từ đó đánh giá khách quan các yếu tố cơ bản và rủi ro của doanh nghiệp. Mục tiêu là bảo đảm hoạt động giao dịch diễn ra trật tự, công bằng và hiệu quả”, ông Fawzi phát biểu.

Về phần mình, Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia (IDX) đã công bố kế hoạch cải tổ quy trình giám sát thị trường và mở rộng ủy ban chỉ số nhằm khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.

Theo cách tiếp cận mới, IDX sẽ hạn chế phát đi các thông báo về giao dịch bất thường, thay vào đó trực tiếp công bố việc điều tra khi phát hiện dấu hiệu thao túng giá. Các thông báo này sẽ nêu rõ cổ phiếu và khoảng thời gian giao dịch đang được điều tra, bao gồm cả các giao dịch đáng ngờ của những bên hoạt động thông qua nhiều công ty môi giới chứng khoán.

“Chúng tôi có thể hạn chế hoặc tạm ngừng từng tài khoản chứng khoán trong quá trình điều tra. Nhờ hoạt động giám sát hiệu quả hơn, thanh khoản thị trường được kỳ vọng sẽ bền vững hơn”, ông Jeffrey Hendrik, CEO của IDX, cho biết hôm 26/10.

Tuy nhiên, ông Samirin cho rằng các biện pháp mà IDX và cơ quan chức năng đưa ra mới chỉ ở mức tối thiểu cần thiết để giải quyết những quan ngại của MSCI, trong đó có yêu cầu nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Theo ông, quá trình thực hiện các cải cách nhằm đáp ứng yêu cầu của MSCI vẫn diễn ra chậm.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cảnh báo một số diễn biến khác có nguy cơ làm suy giảm niềm tin vào thị trường Indonesia. Trong số đó có kế hoạch mua cổ phần tại IDX của quỹ đầu tư quốc gia Danantara, điều làm dấy lên nghi vấn về tính độc lập của sở giao dịch.

Ông Samirin đặt câu hỏi liệu đề xuất tiếp quản IDX của Danantara có tuân thủ các nguyên tắc minh bạch và công bằng hay không.

“Những diễn biến này khiến tình hình thị trường càng thêm phức tạp”, ông Samirin nói với Nikkei Asia.