Thu thuế xuất, nhập khẩu sụt giảm do một số FTA có hiệu lực

Từ khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc có hiệu lực (12/2015) đến nay nguồn thu từ thuế nhập khẩu xăng dầu đã bị mất đi 5.000 tỷ đồng.

Đó là thông tin được ông Lưu Mạnh Tưởng, Cục trưởng Cục Thuế xuất, nhập khẩu – Tổng cục Hải chia sẻ khi nói về công tác thu ngân sách Nhà nước năm 2016.

Theo ông Tưởng, năm 2016 ngành Hải quan được Quốc hội, Chính phủ và Bộ Tài chính giao dự toán thu ngân sách Nhà nước là 270.000 tỷ đồng. Dự toán này được xây dựng trên cơ sở GDP sẽ tăng khoảng 6,7%, chỉ số CPI 5%, kim ngạch xuất khẩu tăng 10%, giá dầu thô trên thị trường thế giới ở mức 60USD/thùng.

Tuy nhiên, theo dự báo thực tế GDP năm 2016 chỉ đạt khoảng 6%, kim ngạch xuất khẩu chỉ tăng khoảng 7% và giá dầu thô chỉ nằm ở mức 45USD/thùng và điều này đã làm ảnh hưởng lớn đến thu ngân sách Nhà nước của ngành Hải quan.

Theo phân tích của ngành Hải quan, kim ngạch nhập khẩu 10 tháng của năm 2016 tăng 6%, như vậy về lý thuyết thì số thu 10 tháng đầu năm 2016 cũng phải tăng 6%. Tuy nhiên, thực tế số thu 10 tháng của năm 2016 chỉ tăng 2,8% so với cùng kỳ 2015.

Nguyên nhân là do chính sách giảm thuế thời gian qua làm cho kim ngạch nhập khẩu của các lô hàng có C/O từ  đầu năm 2016 chiếm 23,03%, tăng gần 2% so với con số 21,19% của cả năm 2015.

Điều đó có nghĩa là các doanh nghiệp nhập khẩu đã chuyển hướng từ thị trường có thuế suất thuế nhập khẩu cao sang thị trường có thuế suất thuế nhập khẩu thấp...

Bên cạnh đó, việc triển khai Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu cũng đã ảnh hưởng tới số thu ngân sách của ngành Hải quan. Như việc quy định kéo dài thời gian nộp thuế của doanh nghiệp ưu tiên, việc tạo điều kiện cho hàng sản xuất xuất khẩu chuyển từ đối tượng nộp thuế sang miễn thuế nguyên liệu... 

Thời gian quan cũng là thời điểm một số Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam ký kết có hiệu lực đã dẫn theo việc doanh nghiệp chuyển luồng nhập khẩu hàng hóa. Như FTA Việt Nam – Hàn Quốc có hiệu lực từ tháng 12/2015 khiến cho thuế mặt hàng xăng dầu nhập khẩu từ Hàn Quốc giảm từ 20% xuống còn 10%. 

Từ khi FTA Việt – Hàn có hiệu lực đến nay xăng dầu nhập khẩu từ Hàn Quốc tăng gấp 7 lần so với trước khiến số thu ngân sách của ngành Hải quan với mặt hàng này giảm gần 5.000 tỷ đồng.

Giải thích thêm, ông Tưởng cũng chỉ ra, mặc dù kim ngạch xuất, nhập khẩu tăng nhưng số thu lại thấp chủ yếu là do tác động từ nhóm hàng hóa xăng dầu, đây là nhóm có số thu lớn. Đối với dầu thô xuất khẩu, do giá dầu thô thế giới giảm mạnh so với dự toán nên dù Tập đoàn Dầu khi tăng lượng xuất khẩu nhưng số thu vẫn thấp.

Ngoài ra, thời gian qua mặt hàng ô tô nhập khẩu cũng chuyển hướng sang thị trường các nước ASEAN để hưởng mức thuế thấp hơn. Mặt hàng than nhập khẩu cũng chuyển hướng sang thị trường Úc và Indonesia vì khi thực hiện FTA thuế suất sẽ bằng 0% thay vì 10% như các thị trường khác... 

Tính đến ngày 22/11/2016 số thu ngành hải quan thu đạt 232.250 tỷ đồng bằng 86% dự toán. Do Tết Nguyên đán năm 2017 sớm hơn mọi năm khoảng gần 1 tháng do đó ngành Hải quan kỳ vọng hàng hóa nhập khẩu phục vụ Tết sẽ tăng mạnh vào tháng 11 và nửa đầu tháng 12.

Theo ước tính, số thu của tháng 11 năm 2016 đạt 24.000 tỷ đồng và ước thu 11 tháng 2016 đạt 239.454 tỷ đồng bằng 88,7% dự toán, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2015.

Ông Lưu Mạnh Tưởng cho biết thêm, hiện ngành Hải quan đang đẩy mạnh công tác chống thất thu và thu hồi nợ đọng thuế. Như trong công tác kiểm tra sau thông quan, đến ngày 15/11/2016 toàn ngành đã thực hiện 8.311 cuộc và đã ra quyết định truy thu 3.090 tỷ đồng, đến nay đã thực thu vào NSNN 2.032 tỷ đồng, đạt 73% chỉ tiêu được giao.

Còn trong công tác chống buôn lậu, đến ngày 15/11/2016, toàn ngành đã bắt giữ 13.827 vụ, trị giá  hơn 479 tỷ, thu nộp ngân sách hơn 153 tỷ  đồng. Ngành Hải quan cũng đã thu hồi và xử lý được 357 tỷ đồng nợ thuế quá hạn.

Nói về khả năng thực hiện kế hoạch thu ngân sách Nhà nước của cả năm 2016, ông Tưởng cho rằng khó đạt được như kế hoạch đề ra.