Trước sức ép lạm phát và yêu cầu tăng trưởng cao, Chính phủ đặt mục tiêu giảm chi phí bất hợp lý trong các lĩnh vực nhà ở, xăng dầu, điện và y tế, qua đó hạ giá thành hàng hóa, dịch vụ, giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp…

Tại phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, các đại biểu Quốc hội ghi nhận những kết quả tích cực trong năm 2026

Theo đó, GDP 9 tháng tăng 9,01%, thu ngân sách cả năm ước tăng ít nhất 10% so với năm 2025 dù đã miễn, giảm, gia hạn khoảng 360.000 tỷ đồng; thủ tục hành chính cắt giảm vượt yêu cầu; cao tốc Bắc - Nam phía Đông thông toàn tuyến; tháo gỡ các dự án vướng mắc; kinh tế số bước đầu đạt kết quả.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên được đặt ra cho năm 2027, yêu cầu không chỉ là huy động thêm nguồn lực mà còn phải nâng cao hiệu quả đầu tư, kiểm soát lạm phát và bảo đảm khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh, cho rằng tăng trưởng trong giai đoạn vừa qua vẫn chủ yếu dựa vào vốn và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong khi các động lực mới chưa rõ nét.

Theo đó, sức cầu trong nước được đánh giá còn yếu, doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng 9 tháng sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ tăng gần 8%; năng suất lao động chưa đạt mục tiêu 8,5%, kinh phí khoa học và công nghệ mới giải ngân 37,26%, còn khu vực kinh tế tư nhân chưa phát huy đầy đủ vai trò động lực tăng trưởng.

Đáng chú ý, dư địa điều hành chính sách vĩ mô ngày càng thu hẹp khi chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 (CPI) tăng 5,08%, lãi suất cho vay mới lên 9,07%/năm và thu tiền sử dụng đất 9 tháng mới đạt 78,3% dự toán.

"Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt nếu hiệu quả đầu tư không cải thiện, năng lực hấp thụ vốn chưa được nâng cao và kế hoạch ngân sách chưa tính đầy đủ các kịch bản bất lợi"

Đại biểu Hoàng Quang Hàm  (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh)

Theo đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, yêu cầu duy trì nền tảng ổn định và an toàn vĩ mô song song với mục tiêu tăng trưởng cao.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên lưu ý GDP quý 3 ước tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Do đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong cả năm 2026, quý 4 cần tăng trên 12%.

Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 4,52%, sát mục tiêu 4,5% của cả năm. Áp lực từ giá nhiên liệu và nguyên vật liệu tiếp tục làm tăng chi phí sản xuất, sinh hoạt, khiến dư địa kiểm soát lạm phát không còn nhiều, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên nêu.

“Đơn cử như giá đất, bất động sản, thực hiện một số giải pháp quyết liệt như phát triển mạnh nhà ở xã hội và nhà cho thuê, lập tức thị trường nhà ở, giá nhà chung cư theo xu hướng đi xuống. Tới đây Quốc hội thông qua chính sách đất đai, nhà ở, Nhà nước điều tiết mạnh mẽ giá đất, chắc chắn giá đất, giá nhà sẽ giảm”

Trước sức ép chi phí đầu vào, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và giảm chi phí sản xuất. Theo đó, Chính phủ đang rà soát các lĩnh vực đất đai, bất động sản, xăng dầu, điện, thuốc, thiết bị y tế và nông nghiệp nhằm loại bỏ chi phí bất hợp lý, giảm khâu trung gian và nâng cao hiệu quả quản lý.

Về xăng dầu, Thủ tướng cho biết trong bối cảnh giá thế giới tăng 65–90%, nếu không có giải pháp về thuế, giá trong nước có thể tăng tới 80%, kéo theo tác động vòng hai lên giá nhiều hàng hóa khác. Các giải pháp thuế đã góp phần giữ giá xăng dầu trong nước ở mức thấp so với các nước trong khu vực, qua đó hạn chế sức ép lên mặt bằng giá.

Chính phủ cũng yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực trong lĩnh vực thuốc và thiết bị y tế, loại bỏ chi phí trung gian không cần thiết khiến người bệnh phải trả giá cao.

Trong lĩnh vực điện, việc nghiên cứu cơ cấu lại hệ thống và hoạt động của các doanh nghiệp điện lực được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả, giảm chi phí.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cung ứng điện, giữ ổn định giá điện và kiểm soát giá các mặt hàng khác. Theo Thủ tướng, tăng trưởng cao phải đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô, bởi nếu lạm phát tăng, thành quả tăng trưởng sẽ bị bào mòn và người dân khó được hưởng lợi tương xứng.

Về ngân sách, năm 2026, Chính phủ đã giảm thu khoảng 235.000 tỷ đồng và gia hạn các khoản thu khoảng 125.000 tỷ đồng để hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp duy trì dòng tiền phục vụ sản xuất, kinh doanh. Dù thực hiện các chính sách hỗ trợ, thu ngân sách nhà nước cả năm vẫn ước đạt trên 3 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với năm 2025; trong đó, thu nội địa ước đạt 2,6 triệu tỷ đồng.

Theo Thủ tướng, kết quả thu ngân sách phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh vừa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vừa thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, để nguồn lực đầu tư chuyển hóa thành kết quả thực chất, các công trình, dự án trọng điểm cần phát huy hiệu quả, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp hưởng lợi từ hạ tầng.

Bài toán tăng trưởng vì vậy không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn huy động, mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn, năng suất và khả năng tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.