Thái Nguyên đặt mục tiêu tăng trưởng 3,5% giá trị sản xuất ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản trong năm 2025. Đây là một nhiệm vụ không hề dễ dàng khi tỉnh đang phải đối mặt với nhiều khó khăn từ kinh tế toàn cầu đến những thách thức nội tại của ngành. Tuy nhiên, với quyết tâm “tăng tốc, bứt phá” và kỳ vọng vào sự tham gia mạnh mẽ của nông nghiệp công nghệ cao, Thái Nguyên đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu này...

Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị quý 1/2025 của tỉnh ghi nhận sự tăng trưởng chung của các lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhưng riêng ngành nông nghiệp lại có mức tăng trưởng thấp hơn bình quân và đáng lo ngại hơn là thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm 2024.

KHÓ KHĂN “BỦA VÂY” VÀ KỲ VỌNG NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO

Những khó khăn này không chỉ đến từ yếu tố nội tại mà còn chịu tác động mạnh mẽ từ tình hình kinh tế thế giới và trong nước. Sự phục hồi chậm của kinh tế toàn cầu, tình trạng lạm phát, giá cả nguyên vật liệu đầu vào ở mức cao đang gây áp lực lên chi phí sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, hội nhập kinh tế sâu rộng và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường tiêu thụ nông sản, đặc biệt là với các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng từ các nước nhập khẩu, đang đặt ra những rào cản không nhỏ cho hoạt động xuất khẩu, nhất là mặt hàng chè vốn là thế mạnh của Thái Nguyên.

Trong nước, nguy cơ bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm như cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi vẫn luôn tiềm ẩn. Mặt khác, kinh tế hộ gia đình vẫn chiếm tỷ trọng lớn tại Thái Nguyên, việc ứng dụng sản xuất an toàn nhờ công nghệ cao còn hạn chế, cùng với đó là sự chậm phát triển của công nghiệp chế biến nông sản và công nghiệp phụ trợ.

Mặc dù đối diện với không ít thách thức, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên vẫn thể hiện quyết tâm cao độ trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025. Tại Kỳ họp thứ XXIII, Hội đồng nhân dân tỉnh mới đây, Bí thư Tỉnh uỷ Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh năm 2025 là năm “tăng tốc, bứt phá” để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Mục tiêu tăng 3,5% giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản được đánh giá là khả thi, dù những tháng đầu năm có những khó khăn nhất định.

Theo đó, để đạt được mục tiêu này, Thái Nguyên xác định cơ cấu lại ngành nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, an toàn và hữu cơ là giải pháp then chốt. Tỉnh có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, trước hết là sự quan tâm đầu tư của chính quyền địa phương. Chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao của Thái Nguyên tập trung vào việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản, đặc biệt là phát triển và nâng cao giá trị cây chè Thái Nguyên.

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Huy Dũng khẳng định việc ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo là lựa chọn duy nhất và tất yếu để các hợp tác xã nông nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh và vươn lên trong kỷ nguyên mới.

ỨNG DỤNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Thái Nguyên đang tích cực thực hiện cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, sản xuất an toàn, hữu cơ, phù hợp với nhu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao thành công đã được triển khai, đặc biệt trong lĩnh vực trồng chè, rau, hoa và cây ăn quả.

Việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất chè, từ khâu trồng trọt theo hướng hữu cơ đến bảo quản, chế biến và quảng bá sản phẩm, đang được đẩy mạnh. Tỉnh cũng tập trung phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và sản phẩm OCOP gắn với ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, đồng thời tăng cường liên kết giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị nông sản trong chuỗi giá trị.

Tỉnh khuyến khích kinh tế hộ, kinh tế hợp tác xã, thu hút doanh nghiệp đầu tư, cải tiến quản lý nhà nước để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp, đồng thời tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm.

Với Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Thái Nguyên sẽ có thêm động lực để phát triển nông nghiệp công nghệ cao trong năm 2025 và tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp trong những năm tiếp theo.

ĐA DẠNG MÔ HÌNH

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Với vị thế là trung tâm kinh tế, giáo dục của vùng miền núi phía bắc, Thái Nguyên đã và đang thực hiện hiệu quả năm trụ cột trong hành trình đổi mới sáng tạo, gồm: Thể chế và pháp lý; khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; tư duy và hành động; lãnh đạo và chỉ đạo quyết liệt.

Năm 2024, tỉnh Thái Nguyên thực hiện kế hoạch “Bình dân học AI”, hướng tới mục tiêu phổ quát việc tiếp cận, sử dụng hữu hiệu trí tuệ nhân tạo cho phát triển. Với phương châm, người biết nhiều hỗ trợ người biết ít, người biết ít hướng dẫn người chưa biết, Thái Nguyên đã đào tạo 300 học viên cấp tỉnh là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm nòng cốt hỗ trợ các tầng lớp trong xã hội tiếp cận, tiếp thu kiến thức, ứng dụng AI vào sản xuất, kinh doanh, công tác và các hoạt động xã hội. Các học viên này tổ chức các lớp học tập trên nền tảng luyenai.vn, các nhóm “Bình dân học AI-Thái Nguyên”, “Xứ trà học AI”… với hàng nghìn bài viết chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, thu hút hàng chục nghìn người theo dõi, bình luận.

Hơn 2.200 tổ công nghệ số cộng đồng đến từng thôn, xóm, khu dân cư hướng dẫn người dân và các đảng viên cao tuổi cài đặt, sử dụng các ứng dụng, tiện ích số, như: C-Thainguyen, Thái Nguyên ID, VNeID, Sổ tay đảng viên điện tử, hỗ trợ người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt... Là trung tâm cây chè của cả nước, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt một tỷ USD tổng thu từ cây chè. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thái Nguyên đã triển khai ứng dụng khoa học, công nghệ vào trồng, chăm sóc và chế biến cây chè. Tỉnh đã triển khai Trạm thời tiết thông minh iMetos giúp nông dân nhanh chóng nắm bắt các hiện tượng thời tiết cực đoan, từ đó chủ động đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời.

Trạm quan trắc thời tiết thông minh iMetos dự báo, cảnh báo thời tiết từ 1 đến 6 ngày với độ chính xác khoảng 80%, dự báo 24 giờ có thể đạt độ chính xác từ 90% đến 100%. Hệ thống còn dự báo được lượng mưa và thời gian mưa từ khi bắt đầu đến kết thúc, báo động lượng mưa quá ngưỡng, nhiệt độ cực đoan như nóng, lạnh, rét đậm, rét hại, sương muối với phạm vi phục vụ bán kính từ 5 đến 25km. Những thông tin cảnh báo thời tiết có thể được truyền tới người sử dụng từ 10 đến 60 phút/lần qua mạng thông tin di động và internet.

Dự án còn hoàn thiện mô hình cảnh báo, dự báo sâu bệnh trên cây chè (rầy lưng xanh và bọ cánh tơ); tổ chức tập huấn cho cán bộ địa phương về truy cập và sử dụng dữ liệu quan trắc, dự báo thời tiết giúp cán bộ địa phương nắm bắt và sử dụng phục vụ trong công tác điều hành, chỉ đạo sản xuất.

Theo Ban Chỉ đạo Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2024, Thái Nguyên xếp thứ 9/63 tỉnh, thành phố và đứng đầu vùng trung du và miền núi phía bắc. Năm 2025, tỉnh đang triển khai sáu công trình, sản phẩm công nghệ số và 20 mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, 8 mô hình đã hoàn thành, đạt mục tiêu đề ra và có khả năng nhân rộng. Một số sản phẩm như: Phim trường số, Bình dân học AI, Nền tảng may mặc số... đạt kết quả vượt kỳ vọng, có sức lan tỏa rộng.