Thuế carbon vận tải biển bị trì hoãn

Đa số các quốc gia tại cơ quan vận tải biển của Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu vào ngày 17/10 để hoãn lại một năm quyết định về giá carbon toàn cầu đối với vận tải biển quốc tế, sau khi không đạt được sự đồng thuận về biện pháp giảm phát thải trong bối cảnh áp lực từ Hoa Kỳ.

Sự trì hoãn này là một đòn giáng mạnh vào Liên minh Châu Âu (EU) và các quốc gia khác, bao gồm cả Brazil, vốn đang thúc đẩy ngành vận tải biển xanh hơn và thiết lập cơ chế giá cho quá trình khử cacbon.

Washington và Riyadh, hai nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, đã phản đối mạnh mẽ việc áp giá carbon đối với vận tải biển trong các cuộc đàm phán tại London của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).

Sau nhiều ngày bất đồng, ngày 17/10, Ả Rập Xê Út đã đệ trình một động thái hoãn các cuộc thảo luận trong một năm. Động thái này đã được thông qua với đa số phiếu thuận của 57 quốc gia, trong khi 49 quốc gia phản đối - những nước muốn tiếp tục thỏa thuận.

Các quốc gia như Trung Quốc, Hy Lạp, Síp, Nhật Bản và Hàn Quốc đã ủng hộ việc áp giá carbon vào tháng Tư. Ngày 17/10, Trung Quốc đã bỏ phiếu ủng hộ việc hoãn quyết định, trong khi các quốc gia khác bỏ phiếu trắng.

Hiện vẫn chưa rõ khi nào giá carbon sẽ có hiệu lực, ngay cả khi đạt được sự đồng thuận vào năm tới, vì IMO đã dự kiến ​​các tàu sẽ chỉ phải trả tiền khí thải từ năm 2028.

Đề xuất thuế carbon do EU, Brazil và một số quốc đảo nhỏ thúc đẩy nhằm xây dựng khung tài chính buộc các tàu vận tải biển phát thải cao phải trả phí. Khoản thu dự kiến sẽ được tái đầu tư vào nghiên cứu nhiên liệu sạch và hỗ trợ các nước đang phát triển chuyển đổi hạ tầng hàng hải theo hướng bền vững.

Tuy nhiên, đề xuất đã không thể thông qua do vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ một số quốc gia, trong đó có Mỹ, Saudi Arabia và Nga. Trước thời điểm bỏ phiếu, Nhà Trắng tuyên bố Mỹ sẽ không chấp nhận bất kỳ loại “thuế vận chuyển xanh toàn cầu” nào, đồng thời cảnh báo có thể áp dụng các biện pháp đáp trả thương mại nếu kế hoạch được thông qua.

Chính quyền Trump đang tìm cách đóng vai trò lớn hơn trong lĩnh vực vận tải biển toàn cầu, và trước đây đã sử dụng thuế quan như một vũ khí để đạt được các điều khoản tốt hơn từ các đối tác thương mại của Washington.

Ngành vận tải biển hiện chiếm khoảng 3% tổng lượng phát thải toàn cầu, tương đương với một quốc gia đứng thứ 6 hoặc 7 thế giới về khí thải. Tuy nhiên, do hoạt động trên biển quốc tế, ngành này từ lâu đã tránh được các quy định nghiêm ngặt về khí hậu.

Theo Tổng thư ký Tổ chức IMO Arsenio Dominguez, việc thiếu vắng một khung pháp lý toàn cầu không chỉ cản trở quá trình chuyển đổi xanh, mà còn làm tăng chi phí trong dài hạn. Ông kêu gọi hành động khẩn cấp và lưu ý rằng vòng đời trung bình của tàu biển kéo dài tới 25 năm, đồng nghĩa với việc các khoản đầu tư phải được thực hiện từ hôm nay để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Ngành hàng hải đã kỳ vọng một khuôn khổ pháp lý sẽ giảm thiểu rủi ro và mở ra cơ hội đầu tư vào nhiên liệu thay thế và tàu hiện đại.

Công ty vận tải biển Maersk của Đan Mạch cho biết quyết định của IMO đã làm mất đà cho những nỗ lực giảm thiểu carbon của ngành, đồng thời cho biết họ sẽ chờ xem tổ chức này dự định tiếp tục công việc về khuôn khổ này như thế nào.

Ông Faig Abbasov, Giám đốc vận tải biển của nhóm môi trường Transport & Environment cho rằng "sự chậm trễ trên khiến ngành vận tải biển rơi vào tình trạng bất ổn".