Tích hợp chuyển đổi số - chuyển đổi xanh vì sự phát triển bền vững

“Chuyển đổi kép” gần đây đã trở thành nền tảng cốt lõi của phát triển bền vững trên toàn thế giới. Các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Việt Nam đã chứng minh rằng các công nghệ số và công nghệ xanh có thể hỗ trợ lẫn nhau để giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng cường khả năng cạnh tranh lâu dài. Những nỗ lực này phù hợp với mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng không vào năm 2050 của Việt Nam.

Việc Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) nâng cấp quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 1/2026 cũng như việc EU phát động sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway) đã mang lại những định hướng chính sách dài hạn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương mại, giúp các doanh nghiệp châu Âu tự tin đầu tư mạnh mẽ hơn vào Việt Nam, khẳng định Việt Nam như một hình mẫu trong khu vực về tăng trưởng bền vững.

SỐ HÓA CHO HẠ TẦNG XANH

Kể từ khi chính thức thành lập tại Việt Nam vào năm 1993, Siemens (tập đoàn công nghệ Đức) đã duy trì cam kết lâu dài thông qua việc đầu tư liên tục vào công nghệ, con người và quan hệ đối tác. Ông Phạm Thái Lai, Tổng Giám đốc Siemens khu vực ASEAN và Việt Nam, cho biết hiện tại Siemens cung cấp hỗ trợ toàn diện trong các lĩnh vực then chốt như điện khí hóa, tự động hóa và số hóa - những lĩnh vực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Thực tế, quá trình chuyển đổi xanh và số của Việt Nam mang lại cơ hội mạnh mẽ để hỗ trợ tăng trưởng bền vững, an ninh năng lượng và khả năng cạnh tranh dài hạn. Việc hiện đại hóa hệ thống điện để tích hợp năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả và tăng cường khả năng phục hồi lưới điện là yếu tố thiết yếu để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, đồng thời đạt được các mục tiêu khí hậu.

Trong bối cảnh đó, Siemens đã cung cấp các giải pháp phù hợp với nhu cầu cụ thể của Việt Nam, bao gồm công nghệ lưới điện thông minh, tự động hóa công nghiệp tiết kiệm năng lượng, giải pháp tòa nhà thông minh và ứng dụng mô hình số trong các ngành sản xuất, hạ tầng và năng lượng. “Những giải pháp này giúp khách hàng tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, nâng cao năng suất và đẩy nhanh hành trình chuyển đổi bền vững cũng như số hóa”, ông Lai chia sẻ.

Một trụ cột quan trọng trong cam kết của công ty là đầu tư vào con người và phát triển kỹ năng, điển hình là Trung tâm Đào tạo SITRAIN tại TP. Hồ Chí Minh, được thành lập năm 2018 - là trung tâm đào tạo công nghiệp đầu tiên của Siemens tại Việt Nam. SITRAIN cung cấp các khóa đào tạo thực hành về tự động hóa, số hóa và Công nghiệp 4.0, giúp xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng cao cho tương lai công nghiệp của Việt Nam.

Trong lĩnh vực năng lượng, Siemens đã hợp tác chặt chẽ với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để hiện đại hóa lưới điện, triển khai công nghệ lưới thông minh giúp tăng cường độ ổn định, tự động hóa và tích hợp năng lượng tái tạo. Trong lĩnh vực tòa nhà, công nghệ Siemens đã giúp khách hàng tiết kiệm năng lượng từ 20-30%, bao gồm Deutsches Haus (Ngôi nhà Đức) tại TP. Hồ Chí Minh – một trong những tòa nhà văn phòng xanh và tiết kiệm năng lượng nhất Việt Nam nhờ các giải pháp quản lý tòa nhà của Siemens.

“Cách tiếp cận của chúng tôi dựa trên sự gắn bó lâu dài, chuyển giao công nghệ và xây dựng năng lực, kết hợp chuyên môn toàn cầu với các ưu tiên phát triển của Việt Nam”, ông Lai giải thích.

Song song đó, các giải pháp giao thông bền vững và số hóa, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt và giao thông đô thị, có thể giúp giải quyết ùn tắc, giảm phát thải, cải thiện kết nối và nâng cao chất lượng cuộc sống. Siemens cung cấp công nghệ tiêu chuẩn châu Âu cùng với thế mạnh về số hóa và kinh nghiệm triển khai để hỗ trợ các ưu tiên này. Gần đây nhất là thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện giữa Siemens Mobility và VinSpeed, đặt nền móng cho việc phát triển các dự án đường sắt cao tốc đầu tiên của Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, tích hợp hệ thống và các giải pháp đường sắt đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Lai tin rằng Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - EU, đặc biệt là sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu của EU, sẽ tác động tích cực đến các quyết định đầu tư và mở rộng của Siemens tại Việt Nam, củng cố niềm tin cho các kế hoạch đầu tư dài hạn. “Chúng tôi coi sáng kiến Global Gateway là chất xúc tác cho sự phát triển của Việt Nam và đầu tư chất lượng cao từ EU, trong đó Siemens có thể đóng góp vào thành công của sáng kiến này,” ông Lai chia sẻ thêm.

XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI LOGISTICS XANH

Cách đây 35 năm, tập đoàn Maersk của Đan Mạch đã thành lập pháp nhân tại Việt Nam, khởi đầu là một hãng vận tải biển và từng bước phát triển thành nhà cung cấp logistics tích hợp toàn diện, giúp kết nối, bảo vệ và đơn giản hóa chuỗi cung ứng của khách hàng xuyên suốt từ đầu đến cuối.

Hiện nay, hoạt động của công ty được xây dựng với ba trụ cột kinh doanh chính: ocean (vận tải biển), logistics & services (logistics và dịch vụ), và terminals (cảng biển). Trong mảng vận tải biển, Maersk mang lại độ tin cậy hàng đầu thông qua mạng lưới Đông-Tây, còn gọi là mạng Gemini. Mảng logistics và dịch vụ cung cấp các giải pháp tích hợp từ đầu đến cuối, trong khi mảng cảng biển tận dụng mạng lưới cơ sở hiện đại, năng suất cao, bao gồm các quan hệ đối tác chiến lược và đầu tư tại các vị trí trọng yếu như Vũng Tàu và Lạch Huyện (Hải Phòng).

Ông Kevin Burrell, Giám đốc Khu vực Mekong của Maersk, cho biết: “Với các hạ tầng chiến lược từ đội tàu, cảng biển đến kho bãi, chúng tôi có thể giúp khách hàng vượt qua các thách thức ngày càng phức tạp của chuỗi cung ứng và khẳng định vị thế là đối tác dài hạn đáng tin cậy tại Việt Nam”.

Tập đoàn Maersk không ngừng nâng cấp hệ thống và triển khai các công nghệ tiên tiến như phân tích dự đoán, tự động hóa và ứng dụng dữ liệu thời gian thực để cải thiện hiệu suất và mang lại tốc độ, tính minh bạch mà khách hàng mong đợi. “Những nỗ lực đổi mới này gắn chặt với tham vọng của chúng tôi về khử carbon toàn cầu, hướng tới đạt mức phát thải khí nhà kính ròng bằng không vào năm 2040. Bằng cách tích hợp chuyển đổi số với các sáng kiến xanh, chúng tôi đảm bảo tăng trưởng tại Việt Nam luôn song hành cùng sự phát triển bền vững trong dài hạn”.

Trong mạng lưới vận tải biển toàn cầu, Maersk đã triển khai một số tàu sử dụng nhiên liệu kép, sử dụng nhiên liệu phát thải thấp như e-methanol nhằm giảm phát thải. Việc triển khai đội xe tải điện tại Việt Nam cuối năm 2025 là một ví dụ điển hình về việc khử carbon trong hoạt động logistics nội địa và cung cấp cho khách hàng những lựa chọn vận tải phát thải thấp. Sáng kiến này cũng được thúc đẩy bởi nhu cầu của khách hàng và mong muốn chung giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đồng thời, số hóa là yếu tố then chốt hỗ trợ quá trình chuyển đổi của Maersk. Bằng cách đầu tư vào các nền tảng tích hợp, giải pháp dựa trên dữ liệu và công cụ theo dõi tiên tiến, Maersk giúp khách hàng tối ưu hóa luồng hàng từ đầu đến cuối.

“Việc Việt Nam đặt những mục tiêu rõ ràng về khử carbon và chuyển đổi số đang tạo ra môi trường đầu tư đầy triển vọng. Chúng tôi nhận thấy tiềm năng mạnh mẽ để đóng góp, cũng như hưởng lợi từ các dự án sắp tới trong lĩnh vực năng lượng, vận tải và hạ tầng bền vững, từ đó hỗ trợ Việt Nam xây dựng một hệ sinh thái logistics xanh hơn, hiện đại hơn trong thời gian tới”, ông Burrell chia sẻ.

Trong hơn ba thập kỷ qua, Maersk Việt Nam đã được hưởng lợi rất lớn từ sự mở cửa thị trường, môi trường pháp lý ngày càng hoàn thiện cùng với việc cải thiện các chính sách thương mại và đầu tư của Việt Nam. Tất cả những yếu tố này đã củng cố niềm tin để Maersk tiếp tục mở rộng quy mô và tiếp tục đầu tư tại đây. “Việc thắt chặt quan hệ kinh tế EU - Việt Nam là nền tảng giúp chúng tôi mở rộng năng lực logistics tích hợp và tăng cường kết nối Việt Nam với thị trường châu Âu và toàn cầu. Đồng thời, trọng tâm về chuyển đổi xanh trong sáng kiến Global Gateway cũng tương đồng với lộ trình Net Zero của Maersk, giúp thúc đẩy nhanh hơn các giải pháp logistics phát thải thấp tại Việt Nam”, ông Burrell khẳng định.

Bên cạnh đó, sự hợp tác ngày càng sâu rộng về kết nối số, công nghệ và phát triển kỹ năng cũng đang củng cố hệ sinh thái logistics của Việt Nam. Điều này hỗ trợ trực tiếp cho các chiến lược lâu dài của Maersk, cho phép tập đoàn này mở rộng các dịch vụ chất lượng cao dựa trên nền tảng công nghệ.

Ông Burrell cho biết những khuôn khổ hợp tác trên chính là nền tảng vững chắc để tập đoàn này cam kết đầu tư và phát triển lâu dài tại Việt Nam.

SẢN XUẤT DỆT MAY TUẦN HOÀN

Tháng 4/2025, Công ty TNHH Dệt và Nhuộm Hưng Yên, thành viên của Tập đoàn Carvico S.P.A (Ý) đã tổ chức Lễ động thổ khởi công xây dựng Dự án Mở rộng Nhà máy Dệt và Nhuộm vải co giãn các loại, tại Khu công nghiệp Dệt may Phố Nối, tỉnh Hưng Yên sau 17 năm đầu tư vào Việt Nam với số vốn 50 triệu USD. Bà Claudia Anselmi, Tổng Giám đốc Công ty Dệt và Nhuộm Hưng Yên, cho biết: “Bền vững là trụ cột trọng tâm trong chiến lược của chúng tôi”.

Hiện nay, khoảng 80% vải sản xuất tại cơ sở Hưng Yên được làm từ sợi tái chế, lấy từ cả chất thải sau công nghiệp và sau tiêu dùng, điều này giúp giảm đáng kể tác động tới môi trường; đồng thời, hỗ trợ chuyển đổi sang mô hình dệt may tuần hoàn hơn”.  “Chúng tôi đang nghiên cứu các công nghệ tái chế từ vải sang vải và vật liệu sinh học, giúp giảm sự phụ thuộc vào tài nguyên gốc hóa thạch nguyên sinh”, bà Anselmi chia sẻ.

Về quy trình sản xuất, công ty đang lắp đặt hệ thống xử lý và tái chế nước thải mới, cho phép tái sử dụng tới 60% lượng nước dùng trong quá trình nhuộm. “Đây là giải pháp rất tiên tiến cho ngành dệt may tại Việt Nam, chúng tôi là một trong số những đơn vị tiên phong triển khai công nghệ này ở quy mô công nghiệp”, bà Anselmi cho biết thêm.

Nhà máy tại Hưng Yên vận hành hoàn toàn bằng nồi hơi sinh khối, thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng sinh khối tái tạo cho các quy trình nhiệt. Về điện, công ty hiện sử dụng chứng chỉ năng lượng tái tạo I-REC và mong chờ được tiếp cận điện tái tạo trực tiếp thông qua cơ chế Mua bán điện trực tiếp (DPPA) sắp tới của Việt Nam. “Qua các sáng kiến này, hoạt động của chúng tôi tại Việt Nam đang tích cực đóng góp vào sự chuyển đổi của ngành dệt may theo hướng sản xuất bền vững và hiệu quả hơn”, bà Anselmi khẳng định.

Đồng thời, công nghệ số ngày càng quan trọng đối với việc giám sát quy trình, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa tài nguyên. Các công cụ này giúp nhà sản xuất nâng cao hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu minh bạch và bền vững mà các thương hiệu quốc tế ngày càng đòi hỏi...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 12-2026 phát hành ngày 23/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-12-2026.html