Chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu và Vương quốc Bỉ từ ngày 21 đến 24/10/2026 góp phần củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU và mở rộng các hướng hợp tác với Bỉ. Các cuộc tiếp xúc và thỏa thuận trong chuyến thăm tập trung vào thương mại, đầu tư, công nghệ, chuyển đổi xanh và logistics.

Tiếp nối chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch, chuyến thăm chính thức EU và Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – EU được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện từ tháng 1/2026.

Với EU, trọng tâm là thực thi hiệu quả EVFTA, thúc đẩy tiến trình phê chuẩn EVIPA và mở rộng hợp tác trong các sáng kiến chung. Với Bỉ, các cuộc tiếp xúc hướng tới tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế và từng bước đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.

CỤ THỂ HÓA HỢP TÁC VIỆT NAM – EU

Ngày 22/10 tại Brussels, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Thông cáo báo chí chung tái khẳng định cam kết làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, tăng cường khả năng tự cường, đa dạng hóa đối tác và thúc đẩy ổn định, thịnh vượng tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Hai bên nhấn mạnh triển khai đầy đủ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), đồng thời thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ Global Gateway và Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP).

Các lĩnh vực được đề cập gồm nguyên liệu thô thiết yếu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục – đào tạo, chuyển đổi xanh, hạ tầng chiến lược, kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển xanh. Thông cáo cũng ghi nhận tiềm năng hợp tác quốc phòng, an ninh như an toàn hàng hải, an ninh mạng, quản lý khủng hoảng và nâng cao năng lực, phù hợp với luật pháp và chính sách của mỗi bên.

Tại tọa đàm doanh nghiệp châu Âu và Bỉ cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế, hàm lượng công nghệ và vị trí của doanh nghiệp hai bên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ba hướng được đề nghị tập trung là hạ tầng chiến lược, logistics, cảng biển, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn; công nghệ cao, chuyển đổi số, AI, bán dẫn, y tế, dược phẩm, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao; nâng thương mại thành các chuỗi giá trị tiêu chuẩn cao, bền vững và có trách nhiệm. Việt Nam cam kết duy trì môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo.

Tại tọa đàm, các đại biểu chứng kiến trao đổi một số thỏa thuận, trong đó có hợp tác giáo dục – đào tạo giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với EU; nghiên cứu, khảo sát và lập đề xuất đầu tư khu công nghiệp sinh thái – công nghệ cao tại Khu công nghiệp Hạ Bằng, Hà Nội; cùng các thỏa thuận về hiệu quả năng lượng, hàng không, thiện nguyện và du lịch.

Chiều 22/10, đoàn thăm Cảng Antwerp-Bruges, cảng lớn thứ hai châu Âu, có khoảng 1.400 doanh nghiệp và 162.000 lao động, đóng góp trực tiếp khoảng 4,5% GDP của Bỉ.

Dịp này, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) và cảng ký thỏa thuận về khung hợp tác toàn diện trong hàng hải, cảng biển và logistics, tạo nền tảng tăng cường hợp tác và kết nối thương mại giữa Việt Nam, Bỉ và châu Âu.

MỞ RỘNG HỢP TÁC THỰC CHẤT VỚI BỈ

Ngày 23/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân hội kiến Nhà vua Philippe và Hoàng hậu Mathilde; hội đàm với Thủ tướng Bart De Wever; hội kiến lãnh đạo Thượng viện, Hạ viện Liên bang Bỉ; đồng thời tiếp lãnh đạo hai vùng Wallonie và Flanders. Hoạt động diễn ra tiếp nối chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà vua và Hoàng hậu Bỉ tới Việt Nam tháng 4/2025.

Trong hội đàm, hai bên đánh giá quan hệ Việt Nam – Bỉ phát triển tích cực, thực chất, nhất là từ khi thiết lập Đối tác chiến lược về nông nghiệp năm 2018; nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, trao đổi đoàn và kết nối các bộ, ngành, địa phương.

Hai bên hướng tới sớm hiện thực hóa việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Hợp tác quốc phòng – an ninh được xác định là một trụ cột quan trọng, với các lĩnh vực như đào tạo, quân y, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, thực thi pháp luật và chia sẻ thông tin.

Về kinh tế, thương mại và đầu tư, hai nhà lãnh đạo đề cập các lĩnh vực Bỉ có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như cảng biển, logistics thông minh, năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hạ viện Liên bang Bỉ bỏ phiếu phê chuẩn EVIPA trong đêm 22/10; Nhà vua Philippe thông báo kết quả này với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ngày 23/10. Đây là bước tiến trong tiến trình phê chuẩn, chưa đồng nghĩa hiệp định đã hoàn tất mọi thủ tục để có hiệu lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh quyết định và cho rằng EVIPA sẽ mở thêm điều kiện thuận lợi cho hợp tác, nhất là giữa doanh nghiệp hai nước; đồng thời cũng cảm ơn Hạ viện Bỉ đã thông qua nghị quyết kêu gọi hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Việt Nam vào tháng 10/2023; đây là nghị viện nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến nay thông qua nghị quyết này.

Ở cấp vùng, với Wallonie, hai bên đề cập khoa học – công nghệ, y tế, khoa học sự sống, giáo dục, nông nghiệp bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chứng kiến lễ trao Bản ghi nhớ hợp tác về nông nghiệp, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Chính quyền vùng Wallonie.

Với Flanders, trọng tâm là kết nối cảng biển, cảng xanh, cảng thông minh, logistics hiện đại và hợp tác về bán dẫn, AI, công nghệ xanh. Lãnh đạo Việt Nam đề nghị hai vùng ủng hộ sớm nâng cấp quan hệ Việt Nam – Bỉ lên Đối tác chiến lược.

Chiều 23/10 tại Viện Egmont, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu chính sách với chủ đề “Biến tầm nhìn thành hành động từ quyết tâm chính trị đến hình mẫu hợp tác”.

Bài phát biểu nêu ba thông điệp: nhận diện chuyển dịch chiến lược của thời đại; sự đồng điệu ngày càng tăng về tầm nhìn, giá trị và tư duy tự chủ chiến lược giữa Việt Nam và EU; các định hướng tạo đột phá cho quan hệ Việt Nam – EU, trong đó quan hệ Việt Nam – Bỉ là động lực và minh chứng sinh động.

Các lĩnh vực hợp tác được nêu gồm chính trị, an ninh kinh tế, thương mại – đầu tư, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, năng lượng, giáo dục và giao lưu nhân dân.

Chuyến thăm góp phần củng cố khuôn khổ chính trị, mở rộng hướng hợp tác và thúc đẩy các cam kết hiện có. Việc thực thi EVFTA, hoàn tất tiến trình phê chuẩn EVIPA và cụ thể hóa các thỏa thuận thành chương trình, dự án sẽ là những bước tiếp theo để hiện thực hóa các định hướng đã được thống nhất.