Trong bối cảnh nguồn cung phân bón toàn cầu chịu sức ép từ biến động địa chính trị và chi phí đầu vào gia tăng, Trung Quốc đang kết hợp ổn định nguồn cung vật tư với đẩy mạnh nông nghiệp thông minh nhằm nâng cao năng suất và củng cố an ninh lương thực…

Khi vụ thu hoạch mùa thu tại tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc, đang bước vào giai đoạn cuối, ông Phó Bằng Thành, một nông dân 42 tuổi ở địa phương, đã chuẩn bị cho vụ lúa mì mùa đông trên diện tích 1.000 mẫu, tương đương khoảng 66,7 ha.

Ông đã dự trữ 40 tấn phân bón với giá 3.065 nhân dân tệ, tương đương 454,29 USD/tấn. Dù mức giá này cao hơn một chút so với năm ngoái, ông Phó cho rằng vẫn ở mức hợp lý và quan trọng hơn là nguồn cung tại địa phương khá dồi dào, có thể bổ sung bất cứ lúc nào.

Thực tế này phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong hoạt động sản xuất nông nghiệp tại Trung Quốc: nông dân không còn phải chạy đua mua hoặc tích trữ phân bón vào những thời điểm cao điểm của mùa vụ, trong khi nguy cơ giá phân bón tăng đột biến cũng được kiểm soát tốt hơn.

Trong bối cảnh thị trường phân bón toàn cầu chịu tác động bởi những biến động địa chính trị, Trung Quốc đang triển khai đồng thời các biện pháp từ sản xuất, dự trữ, phân phối đến ứng dụng công nghệ nhằm bảo đảm nguồn vật tư đầu vào cho nông nghiệp và duy trì sản lượng lương thực.

NGUỒN CUNG PHÂN BÓN ĐƯỢC ƯU TIÊN ỔN ĐỊNH

Phân bón là một trong những đầu vào thiết yếu đối với sản xuất ngũ cốc, nhưng nguồn cung toàn cầu đang chịu nhiều sức ép trong năm 2026.

Căng thẳng địa chính trị tại khu vực vùng Vịnh đã làm gián đoạn hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz - một tuyến đường xuất khẩu quan trọng đối với nhiều loại phân bón. Những gián đoạn này làm gia tăng sức ép lên chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu.

Ngân hàng Thế giới dự báo giá phân bón toàn cầu sẽ tăng 31% trong năm 2026. Trong khi đó, nhiều nền kinh tế đang phải đối mặt với tình trạng thiếu phân bón và chi phí sản xuất nông nghiệp tăng cao, tạo thêm sức ép đối với an ninh lương thực.

Theo Tân Hoa Xã, đầu năm nay, cơ quan quản lý kinh tế hàng đầu của Trung Quốc ban hành hướng dẫn nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định giá phân bón quanh năm, đặc biệt phục vụ sản xuất vụ xuân. Nhiều cơ quan được yêu cầu phối hợp để tăng sản lượng phân bón, giảm chi phí sản xuất nông nghiệp, tối ưu hóa quản lý dự trữ và thúc đẩy sử dụng phân bón khoa học.

Các doanh nghiệp sản xuất phân bón cũng tăng cường sản xuất và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu.

Tại khu sản xuất của Tập đoàn Hóa chất Hồ Bắc Yihua ở thành phố Nghi Xương, các dây chuyền sản xuất thông minh hoạt động với công suất cao. Phân bón sau khi sản xuất được tự động đóng bao, niêm phong và xếp pallet, sau đó chuyển nhanh tới kho thành phẩm bằng hệ thống bốc xếp thông minh.

Trong bối cảnh giá nguyên liệu như lưu huỳnh tăng mạnh và nguồn cung biến động, doanh nghiệp này đã mở rộng các kênh mua hàng ở nước ngoài nhằm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu.

Công ty đồng thời tăng cường hợp tác với các tập đoàn nhà nước trung ương lớn như Sinopec và PetroChina, ký các thỏa thuận dài hạn về mua nguyên liệu để bảo đảm các điều kiện mua hàng và hạn ngạch cung ứng. Trong 8 tháng đầu năm, tổng sản lượng phân bón trong nước của doanh nghiệp đạt 2,95 triệu tấn.

Bên cạnh năng lực sản xuất của doanh nghiệp, Trung Quốc còn dựa vào hệ thống dự trữ và phân phối trên phạm vi toàn quốc.

Ông Diệp Hưng Khánh, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc vụ viện Trung Quốc, cho biết nước này đã xây dựng hệ thống dự trữ phân bón thương mại với cơ cấu bao phủ các loại phân đạm, phân lân, phân hỗn hợp, phân kali và phân bón phục vụ phòng chống thiên tai tại những tỉnh nông nghiệp trọng điểm.

Mạng lưới cung ứng vật tư nông nghiệp cũng được mở rộng tới khu vực nông thôn, với hơn 4.800 doanh nghiệp cung ứng vật tư nông nghiệp và khoảng 280.000 điểm dịch vụ cơ sở.

Riêng trong vụ xuân năm nay, Trung Quốc đã đưa ra thị trường hơn 10 triệu tấn phân bón từ nguồn dự trữ thương mại của Nhà nước.

Theo ông Vương Tiểu Tuyết, một quan chức của Hiệp hội Vật tư sản xuất nông nghiệp Trung Quốc, nhờ phối hợp giữa điều tiết chính sách, mở rộng sản lượng công nghiệp và cơ chế tự giác của ngành, giá phân bón trong nước nhìn chung vẫn ổn định trong năm nay, trong khi giá thế giới tăng mạnh do tác động của các xung đột địa chính trị.

CÔNG NGHỆ GIÚP GIẢM THIỆT HẠI, NÂNG NĂNG SUẤT

Tại tỉnh Hà Nam, một trong những vùng sản xuất ngũ cốc lớn của Trung Quốc, công nghệ drone và hệ thống quản lý đồng ruộng thông minh đang được sử dụng để ứng phó với thiệt hại sau bão Dolphin hồi tháng 8.

Thay vì cử các nhóm cán bộ trực tiếp đi kiểm tra từng cánh đồng, drone được sử dụng để giám sát và truyền dữ liệu theo thời gian thực về tình trạng đất và ngập úng tới các nền tảng quản lý thông minh. Qua đó, các khu vực cần thoát nước có thể được xác định nhanh chóng và biện pháp xử lý được triển khai theo mục tiêu cụ thể.

Tại một khu trình diễn nông nghiệp, ông Vương Cường, Phó Giáo sư Đại học Nông nghiệp Hà Nam, đã sử dụng drone để đánh giá mức độ thiệt hại thay vì phải trực tiếp lội xuống các cánh đồng.

Dự án nông trại thông minh của ông tại thành phố La Hà sử dụng drone tuần tra để truyền dữ liệu đồng ruộng theo thời gian thực tới nền tảng quản lý. “Chúng tôi xác định những khu vực bị ngập úng và nhanh chóng kích hoạt hệ thống thoát nước để hạn chế thiệt hại”, ông Vương cho biết.

Theo ông, các khu trình diễn nông nghiệp trên toàn Trung Quốc đang tạo điều kiện để nông dân trực tiếp thử nghiệm các công nghệ mới. Đây cũng là một cách để đẩy nhanh quá trình nâng cấp máy móc nông nghiệp và tăng mức độ tự động hóa trong sản xuất.

Tại Hà Nam, tỷ lệ cơ giới hóa tổng hợp trong gieo trồng và thu hoạch cây trồng đã đạt 90%, trong đó sản xuất lúa mì và ngô được cơ giới hóa hoàn toàn.

Những công nghệ này đang góp phần thúc đẩy mô hình canh tác chính xác, trong đó dữ liệu được sử dụng để theo dõi tình trạng đồng ruộng và hỗ trợ đưa ra quyết định trong từng giai đoạn sản xuất.

Tại Hắc Long Giang, tỉnh sản xuất ngũ cốc lớn nhất Trung Quốc, vụ thu hoạch mùa thu đang diễn ra. Tỷ lệ cơ giới hóa tổng thể trong gieo trồng và thu hoạch tại đây đã vượt 99%, đứng đầu cả nước trong nhiều năm.

Để tiếp tục nâng cao năng suất trên mỗi ha và chất lượng nông sản, tỉnh đang đưa thêm nhiều công nghệ mới vào sản xuất.

Theo ông Chu Hoa Sinh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Nông thôn tỉnh Hắc Long Giang, trong năm nay, tỉnh đã triển khai hơn 25.000 máy gieo hạt chính xác và 33.000 drone bảo vệ cây trồng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất.

Cùng với máy móc và thiết bị, nguồn nhân lực cũng được tăng cường tại cơ sở. Số liệu chính thức cho thấy từ đầu năm đến nay, Hắc Long Giang đã cử hơn 26.000 cán bộ và chuyên gia nông nghiệp xuống đồng ruộng để hướng dẫn nông dân áp dụng công nghệ mới.

DUY TRÌ SẢN LƯỢNG NGŨ CỐC ỔN ĐỊNH

Những nỗ lực về nguồn cung vật tư và ứng dụng công nghệ đang được phản ánh trong kết quả sản xuất ngũ cốc của Trung Quốc.

Theo ông Trình Quốc Cường, Trưởng khoa Chiến lược An ninh Lương thực Quốc gia thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, trong bối cảnh nguồn cung ngũ cốc toàn cầu đang bị thắt chặt, sản lượng ổn định của Trung Quốc đã góp phần duy trì sự ổn định của kỳ vọng trên thị trường toàn cầu.

Từ bảo đảm nguồn cung phân bón, xây dựng hệ thống dự trữ và phân phối đến đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng drone và các công nghệ canh tác chính xác, Trung Quốc đang tăng cường năng lực sản xuất nông nghiệp và khả năng ứng phó với những rủi ro trong quá trình sản xuất.

Trong bối cảnh thị trường vật tư nông nghiệp toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ địa chính trị, chi phí đầu vào và biến động chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung vật tư và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ đang trở thành những giải pháp quan trọng giúp Trung Quốc củng cố an ninh lương thực.