Từ vụ án giá đỗ ngâm chất cấm: Sẽ sửa đổi Nghị định về thi hành Luật an toàn thực phẩm

Chiều 15/1/2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam chủ trì cuộc họp trực tuyến với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk nhằm xử lý vụ việc một số cơ sở sản xuất giá đỗ cố tình sử dụng chất cấm ngoài danh mục được phép sử dụng đã bị phát hiện và khởi tố.

6 CƠ SỞ SẢN XUẤT GIÁ ĐỖ SỬ DỤNG CHẤT CẤM

Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk, cho biết vừa qua, trên địa bàn tỉnh xảy ra vụ việc 6 cơ sở sản xuất giá đỗ có sử dụng hóa chất ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm. Vụ việc này do Công an phối hợp với Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản tổ chức kiểm tra.

Trước đó, ngày 15/12/2024, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản cùng Công an tỉnh Đắk Lắk lấy mẫu tại 6 cơ sở làm giá đỗ. Tổng cộng, 35 mẫu giá đỗ đã được thu thập.

Theo ông Nguyễn Hoài Dương, sau vụ việc này, hệ thống cửa hàng Bách Hóa Xanh đã được yêu cầu thu hồi toàn bộ sản phẩm giá đỗ nhập từ các đơn vị sai phạm và tiêu hủy 343kg sản phẩm. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk cũng thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đã cấp cho Công ty TNHH Lâm Đạo, đơn vị cung cấp cho Bách Hóa Xanh 300-400kg giá đỗ/ngày.  Cùng với đó, Sở cũng đề xuất UBND tỉnh tăng cường các biện pháp quản lý, đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Ông Nguyễn Hoài Dương đề nghị UBND cấp huyện cần tăng cường chỉ đạo cơ quan chuyên môn rà soát lại hoạt động của các cơ sở sản xuất, kinh doanh giá đỗ trên địa bàn và phải ký cam kết tất cả các cơ sở; hộ kinh doanh lớn phải đưa vào diện phải cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Đồng thời kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần có quy định rõ ràng và thống nhất về quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm, tránh tình trạng phân tán như hiện nay.

Đại diện Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định: Sự vụ vừa qua xử lý hình sự, cho thấy rõ ràng là không thiếu công cụ pháp lý.  Qua quá trình vận hành tại địa phương, từ Luật An toàn thực phẩm đến thông tư, địa phương gặp vướng mắc vấn đề nào thì cần chỉ ra những điểm quy định pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn, hay cần bổ sung quy định gì để quản lý về an toàn thực phẩm được hiệu quả.

“Một trong những nhiệm vụ của thanh tra là phát hiện sơ hở trong quy định; chỉ ra các điểm còn chưa hợp lý, bất cập trong các quy định. Từ đó, tham mưu sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật”, đại diện Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh.

SẼ SỬA ĐỔI NGHỊ ĐỊNH 15/2018/NĐ-CP

Ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, cho rằng việc giám sát và kiểm tra đầu vào tại các chuỗi phân phối như Bách Hóa Xanh vẫn còn nhiều lỗ hổng. Điều này đòi hỏi cần tăng cường phối hợp giữa các đơn vị quản lý và các bên liên quan để kiểm tra định kỳ và đột xuất một cách hiệu quả hơn.

Tuy nhiên trên thực tế, nguồn lực của tất cả các cơ quan Trung ương, địa phương hiện nay chưa thể nào kiểm tra, giám sát được hết các cơ sở thuộc diện phạm vi quản lý. Cơ chế Nghị định 15/2018/NĐ-CP đề xuất vai trò và trách nhiệm của các cơ sở sản xuất. Cơ quan quản lý nhà nước chủ yếu thực hiện việc hậu kiểm, nhưng với  nguồn lực hiện tại, không thể đảm bảo được hiệu quả giám sát 100%.

Ngoài ra, một số Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng kiến nghị cần kiểm tra và chứng nhận các lô sản xuất trước khi đưa ra thị trường. Nếu bất kỳ khâu nào bị bỏ sót, nguy cơ xảy ra sai phạm sẽ tăng cao.

Kết luận tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam nhận định: Qua vụ việc giá đỗ mất an toàn thực phẩm tại Đắk Lắk, với trách nhiệm quản lý nhà nước, địa phương cần rà soát lại cơ chế, sự phối hợp trong quản lý, giám sát giữa các bên liên quan để chấn chỉnh nếu có kẽ hở. Địa phương rà soát lại chuỗi cung ứng từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến phân phối, tiêu thụ; sự tăng cường phối hợp trong thanh kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm.

Thứ trưởng nhấn mạnh ba vấn đề cần quản lý chặt chẽ hơn.

Một là, các cơ sở sản xuất, cơ quan cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, và hệ thống phân phối, tiêu thụ phải làm nghiêm túc, không để lọt những trường hợp vi phạm an toàn thực phẩm mà vẫn cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.

Hai là, xem xét lại tính hiệu quả của các biện pháp xử phạt hiện hành, đồng thời áp dụng hình thức giám sát toàn diện để nâng cao tính răn đe.

Ba là, phải tăng cường trách nhiệm trong chuỗi sản xuất và phân phối. Cần xem xét tăng tần suất lấy mẫu so với Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam cũng đề nghị Cục Bảo vệ thực vật đánh giá tác động của chất cấm ngoài danh mục đến sức khỏe để đưa ra mức xử phạt hợp lý, yêu cầu các siêu thị, cửa hàng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý ngành nông nghiệp.

"Ngành nông nghiệp kiểm soát về an toàn thực phẩm, không kiểm soát về kinh doanh. Nếu hai đơn vị cùng sản xuất, kinh doanh một sản phẩm ra thị trường thì phải có trách nhiệm đảm bảo về an toàn thực phẩm, xuất xứ nguồn gốc", Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh; đồng thời cho biết sắp tới sẽ sửa đổi Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Đắk Lắk cũng như các địa phương khác cần rà soát các quy định, nếu cần thiết thì kiến nghị bổ sung các quy định để tăng trách nhiệm các bên liên quan.