Tỷ phú Ray Dalio cảnh báo việc Trung Quốc và Nhật Bản giảm mua trái phiếu kho bạc Mỹ có thể gây thêm sức ép lên thị trường vốn đã biến động mạnh trong năm nay…

Trả lời phỏng vấn kênh Bloomberg TV tại Singapore ngày thứ Ba (6/10), ông Dalio, nhà sáng lập công ty quản lý quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới Bridgewater Associates, cho biết các nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ khoảng 1/3 lượng trái phiếu kho bạc Mỹ, trong đó phần lớn thuộc về Nhật Bản và Trung Quốc. 

“Trung Quốc có thể không muốn tiếp tục tăng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ, vì cả lý do địa chính trị lẫn kinh tế. Khi hai bên vừa là chủ nợ và bên đi vay, vừa là đối thủ của nhau, mối quan hệ đó rất khó xử lý”, ông Dalio nhận xét.

Theo ông Dalio, Nhật Bản cũng đã đầu tư “rất nhiều tiền” vào trái phiếu kho bạc Mỹ và hiện muốn thu hồi vốn.

Trên thực tế, cả Nhật Bản và Trung Quốc đều đã giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Riêng Nhật Bản, giá trị trái phiếu nắm giữ giảm 12,8 tỷ USD trong tháng 7, xuống còn 1,1 nghìn tỷ USD. Dù vậy, Nhật Bản vẫn là chủ nợ nước ngoài sở hữu nhiều trái phiếu kho bạc Mỹ nhất.

Cũng trong tháng đó, nhà chức trách Nhật Bản đã can thiệp vào thị trường ngoại hối để hỗ trợ đồng yên. Số liệu gần đây của Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy Tokyo nhiều khả năng đã bán một phần chứng khoán nước ngoài đang nắm giữ để lấy tiền phục vụ các đợt can thiệp.

Trong khi đó, theo số liệu chính thức, giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ do Trung Quốc đại lục nắm giữ đã giảm từ mức đỉnh 1,3 nghìn tỷ USD năm 2013 xuống còn khoảng 618 tỷ USD vào tháng 7. Với mức này, Trung Quốc là chủ nợ nước ngoài lớn thứ ba của Mỹ trên thị trường trái phiếu kho bạc.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Trung Quốc thực sự sở hữu có thể lớn hơn số liệu chính thức. Nguyên nhân là một phần trái phiếu của Trung Quốc được lưu ký tại các nền kinh tế khác, như Bỉ, nên có thể được tính vào số liệu nắm giữ của những nơi này. Theo số liệu mới nhất, giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ được ghi nhận do Bỉ nắm giữ là 470,7 tỷ USD.

Cảnh báo của ông Dalio được đưa ra sau khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent tìm cách xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về nợ công Mỹ.

Tại một cuộc tọa đàm ở bang Pennsylvania tối 5/10, ông Bessent cho biết tăng trưởng kinh tế cùng với các biện pháp kiềm chế chi tiêu sẽ “rất nhanh chóng” giúp Chính phủ Mỹ giảm tốc độ gia tăng vay nợ.

Tuy nhiên, những nhận định của ông Dalio cho thấy nỗ lực này vẫn chưa đủ để xoa dịu lo ngại của một bộ phận nhà đầu tư. Nhà sáng lập Bridgewater nhắc lại cảnh báo rằng Mỹ có thể đối mặt với khủng hoảng nợ trong vòng 3 năm tới. 

Thị trường trái phiếu toàn cầu tiếp tục đi xuống trong tuần này, nối dài đà giảm kéo dài nhiều tháng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang ở khoảng 5,3%, quanh mức cao nhất kể từ năm 2002.

Sức ép trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ gia tăng trong bối cảnh chính phủ phải vay nhiều để bù đắp thâm hụt ngân sách, trong khi lạm phát vẫn dai dẳng. Theo hãng tin Reuters, tính tới ngày 5/10, tổng nợ của Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, với chi phí trả lãi khoảng 1 nghìn tỷ USD mỗi năm. 

Những lo ngại tương tự cũng gây biến động trên thị trường trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế khác. Trong đó, Pháp đang là một điểm nóng trên thị trường trái phiếu chính phủ, khi giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm của nước này vừa ghi nhận mức giảm trong một quý mạnh nhất kể từ khi đồng euro ra đời.

Theo số liệu do Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế quốc gia Pháp (INSEE) công bố ngày 29/9, nợ công nước này đạt gần 3,6 nghìn tỷ euro vào cuối quý 2/2026, tương đương 119% GDP, tăng từ mức 117,5% GDP của quý trước.

Ông Dalio cho rằng Pháp đã “chạm giới hạn vay nợ”. Nhận định này càng khiến nhà đầu tư lo ngại về khả năng huy động thêm vốn của Chính phủ Pháp.

Ngoài nợ chính phủ, ông Dalio cũng cảnh báo về sức ép huy động vốn đối với các công ty công nghệ lớn đang đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, các doanh nghiệp vận hành hạ tầng điện toán đám mây quy mô lớn, thường được gọi là “hyperscaler”, đã bắt đầu gặp khó khăn về nguồn vốn.

“Trước đây, họ huy động vốn thông qua cổ phần, còn giờ phải chuyển sang vay nợ”, ông Dalio nói.

Ông Dalio cảnh báo một số yếu tố có thể khiến bong bóng AI vỡ, trong đó có việc áp thuế tài sản hoặc áp lực trả nợ của doanh nghiệp.