Trong thời gian tới, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ hỗ trợ khai thác dữ liệu, góp phần đẩy nhanh quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ...

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ), thực hiện yêu cầu của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, đơn vị này đã huy động hệ thống các Trung tâm Lưu trữ quốc gia đồng loạt rà soát, thống kê và khai thác các nguồn tài liệu lưu trữ liên quan đến liệt sĩ, các trận đánh, chiến dịch và những địa bàn hoạt động quân sự trọng điểm.

Qua rà soát bước đầu, các đơn vị đã phát hiện nhiều hồ sơ, tài liệu chứa thông tin có giá trị, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trong đó, Trung tâm Lưu trữ quốc gia II đã xây dựng bảng từ khóa phục vụ tra cứu; thống kê, lập danh mục 1.456 đơn vị bảo quản thuộc 5 phông và sưu tập tài liệu có liên quan. Đồng thời, tổ chức tra cứu, khai thác thông tin để xác minh 2 vụ việc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã xây dựng danh mục hồ sơ, danh mục tài liệu liên quan và hiện quản lý khoảng 200.000 trang tài liệu về công tác khen thưởng Huân chương, Huy chương đối với liệt sĩ. Đây là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ tra cứu, xác minh thông tin khi cần thiết.

Còn Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV đã rà soát, thống kê 220 hồ sơ thuộc 5 phông và sưu tập tài liệu lưu trữ có liên quan.

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, các nhiệm vụ được giao trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đã được triển khai chủ động, kịp thời. Qua đó, phát huy vai trò của hệ thống Trung tâm Lưu trữ quốc gia trong khai thác, cung cấp thông tin từ tài liệu lưu trữ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Việc tổ chức rà soát, tra cứu và tổng hợp thông tin từ tài liệu lưu trữ đã bước đầu bổ sung thêm nguồn tư liệu phục vụ xác minh địa bàn, sự kiện và các đầu mối liên quan đến liệt sĩ, tiếp tục khẳng định giá trị của tài liệu lưu trữ trong thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Đảng và Nhà nước.

Tuy nhiên, theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, nguồn thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chủ yếu nằm rải rác trong các hồ sơ, tài liệu lưu trữ được hình thành từ nhiều cơ quan, đơn vị và thời kỳ khác nhau.

Phần lớn thông tin liên quan không được phản ánh trực tiếp trên tiêu đề hồ sơ hoặc tiêu đề văn bản, nên không thể tra cứu, xác định bằng công cụ tìm kiếm thông thường.

Để phát hiện và khai thác thông tin có giá trị, viên chức lưu trữ phải đọc, rà soát thủ công từng hồ sơ, văn bản, đối chiếu nhiều nguồn tài liệu khác nhau để xác minh, tổng hợp thông tin.

Khối lượng tài liệu lưu trữ có khả năng chứa thông tin liên quan đến liệt sĩ rất lớn, hiện đang được bảo quản tại các Trung tâm Lưu trữ quốc gia với quy mô hàng nghìn mét giá tài liệu.

Trong khi đó, tài liệu được số hóa chưa nhiều và mới ở mức độ ban đầu hoặc chưa được nhận dạng, trích xuất và chuẩn hóa dữ liệu đầy đủ, dẫn đến việc ứng dụng các công nghệ tìm kiếm, phân tích và xử lý dữ liệu, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), còn gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, nhiều tài liệu được hình thành từ lâu, có tình trạng vật lý không đồng đều; thông tin về địa danh, phiên hiệu đơn vị, ký hiệu quân sự có sự thay đổi qua các thời kỳ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác minh và chuẩn hóa thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thời gian tới, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết sẽ tiếp tục rà soát, thống kê, số hóa và chuẩn hóa các tài liệu lưu trữ có liên quan. Đồng thời, đẩy mạnh khai thác, cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Cục cũng tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong chia sẻ, kết nối và khai thác dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả xác minh thông tin.

Để nâng cao hiệu quả tra cứu, nhận diện, phát hiện và tổng hợp thông tin từ tài liệu lưu trữ phục vụ "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ hỗ trợ khai thác dữ liệu, góp phần đẩy nhanh quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.