Thời gian tới VAMC sẽ tập trung vào ba chuyển đổi lớn: từ xử lý từng khoản nợ sang góp phần kiến tạo thị trường mua bán nợ; từ Sàn giao dịch chủ yếu cung cấp thông tin sang hạ tầng kết nối và tổ chức giao dịch của thị trường; từ quản lý theo hồ sơ, nghiệp vụ riêng lẻ sang quản trị, phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu...

Đó là những định hướng lớn được ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), chia sẻ với báo chí tại họp báo thường kỳ quý III/2026 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức chiều 7/10.

THÊM CÔNG CỤ ĐỂ VAMC THAM GIA SÂU HƠN VÀO XỬ LÝ NỢ XẤU

Theo ông Dũng, Nghị định số 359/2026/NĐ-CP về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam tiếp tục xác định VAMC là doanh nghiệp đặc thù do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận; đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý và công cụ để VAMC tham gia sâu hơn vào xử lý nợ xấu.

Theo Nghị định 359, ngoài mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam, VAMC được mua theo giá trị thị trường nợ xấu của tổ chức tín dụng liên doanh, tổ chức tín dụng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. VAMC cũng được bổ sung hoạt động hỗ trợ các tổ chức tín dụng thu hồi, xử lý nợ và tài sản bảo đảm, tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp; đồng thời có thể giảm một phần nợ gốc đối với khoản nợ mua theo giá trị thị trường khi bảo đảm hiệu quả phương án mua nợ.

Theo Chủ tịch VAMC, những thay đổi này tạo điều kiện để VAMC từng bước chuyển từ mua và thu hồi một khoản nợ sang xử lý tổng thể khoản nợ, tài sản bảo đảm và hỗ trợ phục hồi khách hàng vay.

Cùng với Nghị định 359, định hướng cải cách tổng thể thị trường tài chính đặt ra yêu cầu phát triển thị trường mua bán nợ theo hướng hiện đại, minh bạch và có tính thanh khoản cao. Trọng tâm là phát triển, vận hành Sàn giao dịch nợ quốc gia trên nền tảng số, gắn với chuẩn hóa thông tin, giao dịch và đấu giá điện tử, xác lập giá theo cung - cầu và kết nối các nhà đầu tư.

Theo ông Dũng, đây không đơn thuần là câu chuyện mở rộng hoạt động của VAMC mà là nhiệm vụ đặt ra từ yêu cầu phát triển của nền kinh tế và hệ thống tài chính - ngân hàng trong giai đoạn mới.

Ông Dũng cho rằng cách tiếp cận đối với nợ xấu cần từng bước chuyển từ xử lý từng khoản nợ sang phát triển một thị trường mua bán nợ thực sự. Khi quy mô tín dụng ngày càng lớn, cần có cơ chế để luân chuyển các khoản nợ từ nơi không có khả năng hoặc lợi thế xử lý sang những chủ thể có vốn, chuyên môn và khả năng tái cơ cấu, khai thác tài sản tốt hơn.

“Nếu chỉ dựa vào từng tổ chức tín dụng tự xử lý hoặc từng giao dịch song phương thì quy mô và tốc độ xử lý sẽ có giới hạn”, Chủ tịch VAMC nhận định.

HÌNH THÀNH THỊ TRƯỜNG MUA BÁN NỢ THỨ CẤP MINH BẠCH, HIỆU QUẢ 

Về dài hạn, xử lý nợ xấu phải gắn với thị trường mua bán nợ có thanh khoản, nơi khoản nợ và tài sản bảo đảm được chuẩn hóa thông tin, định giá, chào bán và tiếp cận bởi nhiều nhà đầu tư. Khi các khoản nợ được mua bán, tái cơ cấu và tài sản được khai thác hiệu quả, nguồn lực đang “đóng băng” có cơ hội trở lại nền kinh tế, góp phần làm lành mạnh hệ thống ngân hàng và tạo thêm dư địa cho tín dụng.

Để hình thành thị trường này, theo ông Dũng, Sàn giao dịch nợ phải từng bước chuyển từ nơi đăng thông tin chào bán thành nền tảng kết nối thị trường. Sàn sẽ kết nối các tổ chức tín dụng có nhu cầu bán nợ với VAMC, các tổ chức mua bán nợ, nhà đầu tư trong và ngoài nước, các quỹ đầu tư cùng các đơn vị cung cấp dịch vụ định giá, đấu giá, tư vấn và tái cấu trúc tài sản.

Điều kiện cốt lõi là dữ liệu và tính minh bạch. Theo Chủ tịch VAMC, nhà đầu tư chỉ tham gia khi có đủ thông tin để đánh giá khoản nợ, tài sản bảo đảm, tình trạng pháp lý và khả năng thu hồi; thị trường chỉ hình thành giá khi có đủ người mua, người bán và thông tin đáng tin cậy.

Do đó, VAMC sẽ từng bước chuẩn hóa, số hóa và hình thành cơ sở dữ liệu về nợ xấu và tài sản bảo đảm, đồng thời tăng khả năng kết nối, khai thác dữ liệu từ các nguồn liên quan. Công nghệ, dữ liệu và Sàn giao dịch nợ sẽ được triển khai đồng bộ.

Cùng với thay đổi cách thức xử lý nợ, VAMC cũng phải nâng cao năng lực tài chính, quản trị, nhân lực, công nghệ, dữ liệu và khả năng kết nối thị trường để đáp ứng nhiệm vụ mới.

Ông Dũng nhấn mạnh, nguồn lực cho VAMC phải được nhìn từ nhiệm vụ mà Đảng, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước giao, chứ không phải từ nhu cầu mở rộng quy mô của bản thân VAMC.

Theo đó, khi VAMC được giao phát triển thành định chế trung tâm trong kiến tạo thị trường mua bán nợ, phát triển Sàn giao dịch nợ, xây dựng cơ sở dữ liệu về nợ xấu và tài sản bảo đảm, đồng thời tham gia sâu hơn vào xử lý nợ xấu và cơ cấu lại các tổ chức tín dụng, năng lực và nguồn lực thực hiện cũng phải tương xứng.

Nguồn lực này không chỉ là vốn để trực tiếp mua nợ mà còn phục vụ đầu tư công nghệ, dữ liệu, hạ tầng Sàn giao dịch nợ; nâng cao năng lực định giá, đấu giá, quản trị rủi ro và phát triển nguồn nhân lực.

Theo Chủ tịch VAMC, đây là những điều kiện cần thiết để xây dựng năng lực thực thi các nhiệm vụ chính trị được giao trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng hiện đại.