Hệ thống cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã tập trung kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm, chậm đóng kéo dài tại 7.151 đơn vị, trong đó kiểm tra chuyên ngành 6.670 đơn vị và kiểm tra việc thực hiện hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) tại 481 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Qua kiểm tra, cơ quan Bảo hiểm xã hội đã thu hồi gần 433 tỷ đồng tiền chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); yêu cầu đăng ký tham gia hoặc đóng bổ sung cho 60.710 lao động, với số tiền phải truy đóng hơn 222,2 tỷ đồng.

Đối với nhóm đơn vị chậm đóng kéo dài, cơ quan BHXH đã kiểm tra chuyên đề tại 1.399 đơn vị chậm đóng trên 6 tháng, thu hồi trên 114 tỷ đồng; lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính đối với 249 đơn vị, với tổng số tiền phạt hơn 2 tỷ đồng. 

Cùng với việc lựa chọn đối tượng theo dấu hiệu rủi ro, cơ quan BHXH kết hợp kiểm tra trực tiếp với kiểm tra từ xa, ngăn ngừa chi trả sai quy định tại 1.848 đơn vị sử dụng lao động, thu hồi hơn 186,7 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng. 

Kiểm soát hồ sơ chi trả chế độ và thực hiện hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh BHYT, cơ quan này yêu cầu thu hồi 9,3 tỷ đồng đã chi trả chế độ BHXH không đúng quy định, liên quan đến 10.234 lượt người lao động; từ chối thanh toán và thu hồi về quỹ BHYT hơn 183,5 tỷ đồng do không đủ điều kiện thanh toán. Việc phát hiện, xử lý các khoản hưởng và thanh toán sai góp phần bảo vệ các quỹ bảo hiểm, bảo đảm nguồn lực phục vụ người tham gia, thụ hưởng chính sách.

Từ đầu năm đến nay, cơ quan BHXH chuyển 21 hồ sơ kiến nghị khởi tố sang cơ quan điều tra, gồm 9 vụ việc gian lận BHYT; 3 vụ việc có cả hành vi gian lận BHXH và gian lận BHYT; 9 vụ việc liên quan đến hành vi trốn đóng BHXH.

Cả nước có hơn 22 triệu người tham gia BHXH, tương đương khoảng 46% lực lượng lao động trong độ tuổi. Số lao động đang bị nợ, chậm đóng BHXH lên tới hàng triệu người.

Đáng chú ý, hiện có khoảng 39.000 đơn vị không còn khả năng đóng có tổng số tiền chậm đóng khó thu hồi khoảng 5.100 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc không còn ở địa chỉ đăng ký, ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết quyền lợi người lao động. Vấn đề giải quyết quyền lợi cho người hàng triệu lao động bị chậm, trốn đóng BHXH hiện vẫn đang là bài toán chưa có lời giải.