Bị láng giềng cô lập, Qatar nghĩ đủ cách vượt khó

Mâu thuẫn ngoại giao giữa Qatar và các nước láng giềng ở vùng Vịnh đã dẫn tới tình trạng gián đoạn thương mại, chia cắt gia đình, và có nguy cơ làm thay đổi vĩnh viễn những liên minh địa chính trị lâu đời trong khu vực.

Hãng tin Bloomberg cho biết, kể từ khi bị một loạt quốc gia láng giềng cắt đứt quan hệ ngoại giao, chính phủ và các doanh nghiệp Qatar đã xoay sở để khắc phục nhưng thách thức mà cuộc khủng hoảng này mang lại.

Trong đó, một doanh nhân Qatar đã lên kế hoạch vận chuyển 4.000 con bò bằng máy bay tới sa mạc vùng Vịnh để tạo nguồn sữa tươi thay thế cho nguồn cung gián đoạn từ các nước lân cận.

Theo dự kiến, hãng hàng không Qatar Airways sẽ phải mất 60 chuyến bay để vận chuyển những con bò nặng tới 590 kg mà ông Moutaz Al Khayyat, Chủ tịch công ty Power International Holding, mua từ Australia và Mỹ.

“Đây là lúc phải làm việc vì Qatar”, ông Al Khayyat nói.

Một loạt nước vùng Vịnh, dẫn đầu bởi Saudi Arabia, đã cáo buộc Qatar ủng hộ các tổ chức phiến quân Hồi giáo. Đến nay, Qatar vẫn một mực phủ nhận những cáo buộc này.

Những nỗ lực nhằm cô lập Qatar, bắt đầu từ hôm 5/6, đã buộc quốc gia có  thu nhập bình quân đầu người cao nhất thế giới phải mở những tuyến thương mại mới để nhập khẩu thực phẩm, vật liệu xây dựng và trang thiết bị cho ngành công nghiệp khí đốt. Ngân hàng Trung ương Qatar cho biết các giao dịch trong nước và quốc tế vẫn diễn ra bình thường.

Các sản phẩm sữa từ Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu được vận chuyển bằng máy bay tới Qatar, trong khi rau quả từ Iran cũng đang trên đường tới nơi.

Qatar cũng đã khởi động một chiến dịch kêu gọi người dân tiêu dùng các sản phẩm sản xuất trong nước. Những tấm biển nhỏ với màu cờ Qatar được đặt bên những sản phẩm sữa nội địa bán trong các siêu thị. Một tấm băng rôn treo trong siêu thị viết: “Hãy cùng nhau ủng hộ hàng trong nước”.

“Đó là một thông điệp của sự kiên cường, rằng chúng tôi chẳng cần đến nước khác”, ông Umm Issa, 40 tuổi, một công chức Qatar nói trong khi đang đi siêu thị. “Chính phủ chúng tôi đã đảm bảo rằng hàng hóa sẽ không bị thiếu, và chúng tôi biết ơn họ về điều đó. Chúng tôi chẳng sợ gì cả. Sẽ chẳng có ai chết đói đâu”.

Cho tới cách đây 1 tuần, phần lớn sữa tươi và các sản phẩm từ sữa mà dân số hơn 1 triệu người của Qatar tiêu thụ vẫn được nhập khẩu từ Saudi Arabia. Nhưng nguồn sữa này đang ngày càng trở nên khan hiếm sau khi Saudi Arabia, cùng với Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và hai đồng minh khác cắt các tuyến giao thông nối với Qatar - quốc gia đang tiêu 500 triệu USD mỗi tuần để xây dựng sân vận động và một dự án tàu điện ngầm để chuẩn bị cho giải vô địch bóng đá thế giới World Cup 2022.

Ông Al Khayyat là một doanh nhân hoạt động chính trong lĩnh vực xây dựng, và công ty của ông đã xây dựng trung tâm thương mại lớn nhất Qatar. Tuy nhiên, cách đây ít lâu, ông đã mở rộng hoạt động sản lĩnh vực nông nghiệp, với một nông trại lớn được mở ở nơi cách thủ đô Doha 50 km về phía Bắc.

An ninh lương thực là một phần trong chiến lược mang tên “Tầm nhìn 2030” của Chính phủ Qatar nhằm đưa nền kinh tế giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn thu từ xuất khẩu dầu lửa và khí đốt.

Trang trại của ông Al Khayyat nằm trên diện tích tương đương khoảng 70 sân bóng đá. Những dãy chuồng mới xây nằm bên một cánh đồng cỏ xanh mướt được trồng ngay trên sa mạc vùng Vịnh. Trang trại này hiện đã sản xuất sữa cừu và thịt cừu. Khi Qatar bị láng giềng trừng phạt, ông Al Khayyat quyết định đẩy nhanh kế hoạch sản xuất sữa bò.

Ông cho biết sẽ bắt đầu sản xuất sữa bò tươi từ cuối tháng này, thay vì từ tháng 9 như dự kiến ban đầu, và đến cuối tháng 7, nguồn sữa từ trang trại của ông sẽ đáp ứng 1/3 nhu cầu sữa tươi của Qatar. Vị doanh nhân ước tính chi phí vận chuyển số bò nhập khẩu sẽ tăng gấp 5 lần, lên mức 8 triệu USD, vì phải đi bằng đường hàng không, thay vì đường biển như dự kiến ban đầu.

“Sẽ không ai cảm thấy cuộc sống hàng ngày rơi vào khủng hoảng”, Al Khayyat nói. “Chính phủ đang rất nỗ lực để đảm bảo không có ảnh hưởng”.