Sống thoải mái mang ý nghĩa khác nhau với mỗi người. Theo tính toán của trang tin Euronews, một người sống một mình tại Liên minh châu Âu (EU) cần thu nhập ròng 2.867 euro mỗi tháng để chạm ngưỡng 150% thu nhập trung vị, điểm khởi đầu của nhóm trung lưu lớp trên...

Cần kiếm được bao nhiêu tiền để sống thoải mái ở châu Âu là câu hỏi không dễ trả lời. “Thoải mái” là khái niệm mang tính chủ quan, trong khi mặt bằng giá cả và quy mô hộ gia đình khác nhau giữa các nước, thậm chí giữa các vùng trong cùng một nước. Ngoài ra, thu nhập không phản ánh tài sản hay việc sở hữu nhà ở.

Dù vậy, một số chỉ số vẫn giúp hình dung mức thu nhập cần có. Một trong số đó là thu nhập khả dụng quy đổi tương đương (equivalised disposable income), tức tổng thu nhập của các thành viên trong hộ gia đình sau khi trừ thuế và các khoản đóng góp an sinh xã hội, chia cho số thành viên đã quy đổi thành “người lớn tương đương”.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) xác định tầng lớp trung lưu là các hộ gia đình có thu nhập khả dụng quy đổi tương đương từ 75% đến 200% mức trung vị quốc gia. Trong đó, hộ có thu nhập từ 150% đến 200% mức trung vị thuộc nhóm trung lưu lớp trên.

“Nếu chỉ có thông tin về thu nhập, có thể giả định rằng phần lớn các hộ gia đình có thu nhập trên 150% mức trung vị đều đủ khả năng sống tương đối thoải mái”, ông Sebastian Konigs, nhà kinh tế cấp cao tại OECD, chia sẻ với Euronews.

NGƯỠNG THU NHẬP CHÊNH LỆCH LỚN GIỮA CÁC NƯỚC

Năm 2025, thu nhập khả dụng quy đổi tương đương trung vị của EU là 22.939 euro/năm, tương đương 1.912 euro/tháng. Theo tính toán của Euronews, một người sống một mình cần 2.867 euro mỗi tháng để đạt ngưỡng 150% mức trung vị.

Tại 34 quốc gia châu Âu, ngưỡng này dao động từ 603 euro/tháng ở Bắc Macedonia đến 6.491 euro ở Thụy Sỹ. Trong nội khối EU, con số thấp nhất thuộc về Romania với 1.023 euro và cao nhất là Luxembourg với 6.256 euro. Ngưỡng này cũng vượt 4.000 euro/tháng tại Na Uy, Áo, Đan Mạch, Ireland và Hà Lan.

Trong 4 nền kinh tế lớn nhất EU, Đức có ngưỡng cao nhất với 3.611 euro, tiếp theo là Pháp với 3.307 euro, cao hơn khoảng 15% so với mức chung của EU. Italy ở mức 2.758 euro, trong khi Tây Ban Nha thấp nhất nhóm với 2.546 euro. Như vậy, để đạt mức sống thoải mái, một người sống một mình tại Đức cần thu nhập cao hơn 1.065 euro mỗi tháng so với một người ở Tây Ban Nha.

Ngược lại, ngưỡng này dưới 1.000 euro/tháng tại Albania, Thổ Nhĩ Kỳ, Montenegro và Serbia. Cùng với Bắc Macedonia, cả 5 nước này đều là ứng viên đang muốn gia nhập EU.

Đối với các cặp đôi không có con, thu nhập cần có không phải gấp đôi người sống một mình. Do hai người cùng chia sẻ các khoản chi như tiền thuê nhà và năng lượng, Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) giả định họ cần mức thu nhập gấp 1,5 lần.

Như vậy, tại EU, một cặp đôi cần thu nhập ròng 4.301 euro/tháng để đạt ngưỡng 150% mức trung vị. Con số này tăng lên 6.021 euro đối với cặp đôi có 2 con dưới 14 tuổi.

THU NHẬP CAO CHƯA CHẮC ĐÃ SỐNG THOẢI MÁI

Chênh lệch lớn về ngưỡng thu nhập giữa các nước cho thấy “sống thoải mái” mang ý nghĩa rất khác nhau ở mỗi nơi.

“Cùng một vị trí thu nhập tương đối có thể mang lại mức sống rất khác nhau giữa các nước. Đạt 150% mức trung vị ở một nước không có nghĩa là có sức mua tương đương với mức 150% ở nước khác”, Giáo sư Koen Caminada tại Đại học Leiden nhận định với Euronews.

Theo Giáo sư Caminada, việc điều chỉnh số liệu theo sức mua, tức tính đến chênh lệch giá cả giữa các nước, sẽ giúp so sánh chính xác hơn. Tuy nhiên, số liệu bình quân quốc gia vẫn che lấp chênh lệch giữa các vùng, đặc biệt là chi phí nhà ở. Ông Konigs cũng chỉ ra rằng tại nhiều nước OECD, cả mức thu nhập lẫn chi phí sinh hoạt đều chênh lệch lớn giữa các vùng.

Bên cạnh đó, theo ông Konigs, thu nhập chỉ phản ánh một phần bức tranh. Bất bình đẳng về tài sản, đặc biệt là khả năng sở hữu nhà ở, đang là vấn đề cấp bách tại nhiều nước OECD.

“Một số người vẫn có thể sống ổn với thu nhập thấp vì họ sở hữu nhà riêng và có thể sống ở nơi giá cả thấp hơn”, ông Konigs nói.

Giáo sư Caminada cũng nhấn mạnh vai trò của tiền tiết kiệm. Theo ông, một hộ gia đình có thu nhập khiêm tốn nhưng có khoản tiết kiệm dễ rút ra có thể ứng phó với một hóa đơn bất ngờ hoặc tình trạng mất việc tốt hơn hộ có thu nhập cao hơn nhưng không có tiền tiết kiệm và đang gánh khoản nợ lớn.

Ông Caminada cho rằng “sống thoải mái” không chỉ là đủ tiền thanh toán các hóa đơn. Một hộ gia đình còn cần đủ khả năng chi trả cho nhà ở, thực phẩm, năng lượng, đi lại, tham gia đời sống xã hội, giải trí và dành dụm được tiền.

“Điều quan trọng là hộ gia đình đó phải có khả năng chống chịu trước một khoản chi bất ngờ hoặc tình trạng mất thu nhập tạm thời mà không lập tức rơi vào khó khăn tài chính”, Giáo sư Caminada nói.

Ông Caminada lưu ý rằng cách phân loại nhóm thu nhập trung lưu của OECD chỉ mô tả vị trí tương đối trong phân bố thu nhập, chứ không phản ánh việc ngân sách của một hộ gia đình có đủ hay không.

Tiến sĩ Markus M. Grabka tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW Berlin) cũng cho rằng bản thân mức thu nhập trên 150% trung vị chưa đủ để bảo đảm an toàn tài chính.

“Thu nhập vượt 150% mức trung vị chỉ mang lại an toàn tài chính khi đi kèm một mức tài sản cá nhân nhất định”, ông Grabka nhận định với Euronews.