Chính phủ Indonesia đang lên kế hoạch đưa ra loạt ưu đãi thuế quy mô lớn cho một Trung tâm Tài chính Quốc tế chuẩn bị được thành lập, trong đó có mức thuế thu nhập thực tế 0% đối với một số doanh nghiệp và chuyên gia tài chính nước ngoài...

Trong ngày thứ Hai (6/7), Dự luật thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế Indonesia đã được thảo luận tại một phiên điều trần công khai giữa các nghị sĩ với giới chuyên gia pháp lý và kinh tế.

Theo nội dung dự luật, các doanh nghiệp hoạt động trong khu vực này có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Các chuyên gia nước ngoài làm việc trong trung tâm tài chính cũng có thể được miễn toàn bộ thuế thu nhập.

Dự luật cũng đề xuất thêm một số ưu đãi cho người nước ngoài và nhà đầu tư quốc tế. Theo đó, người nước ngoài sở hữu thị thực vàng (Golden Visa) và hoạt động trong trung tâm tài chính này có thể không bị xem là đối tượng phải nộp thuế như người cư trú tại Indonesia. Ngoài ra, nhà đầu tư nước ngoài nhận cổ tức hoặc các khoản lợi nhuận đầu tư khác từ trung tâm có thể được miễn thuế khấu trừ tại nguồn và một số loại thuế liên quan tại Indonesia.

Dự luật cũng cho phép miễn thuế giá trị gia tăng, thuế bán hàng xa xỉ và thuế nhập khẩu. Ngoài ra, Chính phủ Indonesia có thể ban hành thêm các ưu đãi thuế khác thông qua quy định dưới luật.

Theo thiết kế trong dự luật, trung tâm tài chính này sẽ được tách biệt với thị trường nội địa Indonesia. Các doanh nghiệp hoạt động trong trung tâm sẽ không được huy động vốn từ công chúng trong nước hoặc giao dịch với người tiêu dùng Indonesia ở bên ngoài trung tâm.

Nguồn vốn cho trung tâm tài chính sẽ đến từ cả khu vực công và tư nhân, bao gồm tiền mặt, tài sản nhà nước, tài sản do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ, tài sản của các doanh nghiệp, chi nhánh quản lý đầu tư của quỹ tài sản quốc gia Danantara, hoặc các nguồn hợp pháp khác.

Các nghị sĩ và Chính phủ Indonesia đang tiếp tục thảo luận về đề xuất này, với mục tiêu thông qua thành luật trong vài tuần tới. Bali là một trong những địa điểm đang được cân nhắc để đặt trung tâm tài chính.

Kế hoạch xây dựng trung tâm tài chính là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto nhằm thu hút vốn cho chương trình kinh tế do nhà nước dẫn dắt tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á. Ông Prabowo đặt mục tiêu đưa tăng trưởng kinh tế tiến gần mức 8% - ngưỡng Indonesia chưa đạt được trong nhiều thập kỷ - đồng thời triển khai nhiều chương trình quốc gia cần thêm nguồn tài chính ngoài ngân sách nhà nước.

Nếu được triển khai, kế hoạch này sẽ đưa Indonesia vào cuộc cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm tài chính lâu đời như Singapore, Hồng Kông và Dubai trong việc thu hút dòng vốn quốc tế, các nhà quản lý tài sản và công ty tài chính. Những trung tâm này không chỉ hấp dẫn nhà đầu tư nhờ ưu đãi thuế, mà còn nhờ hạ tầng giao thông và kết nối thuận tiện, môi trường pháp lý ổn định, hệ thống luật chuyên biệt và mức độ tin cậy cao. Đây đều là những điểm Indonesia cần cải thiện, nhất là khi niềm tin của nhà đầu tư vào nước này đã suy giảm trong những tháng gần đây.

Dù vậy, kế hoạch trên được đưa ra trong bối cảnh các nhà quản lý quỹ và chuyên gia phân tích xếp hạng tín nhiệm ngày càng thận trọng với định hướng chính sách của Indonesia dưới thời ông Prabowo. Theo nhóm này, môi trường chính sách tại Indonesia đang trở nên khó đoán hơn, quá trình ra quyết định có xu hướng tập trung hơn, trong khi công tác điều hành kinh tế cũng xuất hiện nhiều dấu hiệu can thiệp mạnh hơn từ nhà nước.

Những lo ngại này có thể khiến Chính phủ Indonesia gặp khó trong việc thuyết phục nhà đầu tư rằng nước này đủ khả năng trở thành một trung tâm tài chính quốc tế đáng tin cậy.

Theo dự luật, trung tâm tài chính quốc tế này sẽ quy tụ nhiều hoạt động tài chính và dịch vụ chuyên môn trong cùng một khu vực. Các lĩnh vực được phép hoạt động gồm ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ hưu trí, thị trường vốn, giao dịch vàng thỏi, dịch vụ quản lý tài sản cho các gia đình giàu có và những hoạt động tài chính khác. Ngoài ra, trung tâm cũng sẽ mở cửa cho các dịch vụ hỗ trợ như kế toán, tư vấn pháp lý và tư vấn tài chính.

Dự luật trao cho trung tâm tài chính quyền tự chủ về tài chính và hành chính. Trung tâm này cũng sẽ được áp dụng các quy định pháp lý đặc biệt, cho phép triển khai hoặc điều chỉnh các nguyên tắc và tiêu chuẩn quốc tế cho phù hợp với hoạt động tài chính xuyên biên giới.

Một điểm đáng chú ý nữa là trung tâm dự kiến có tòa án đặc biệt và cơ quan trọng tài riêng. Tòa án này sẽ có thẩm quyền đối với các tranh chấp kinh doanh, hợp đồng và vấn đề liên quan đến thuế. Các phán quyết sẽ có hiệu lực cuối cùng, không được kháng cáo hoặc xem xét lại theo thủ tục tư pháp, trừ một số trường hợp hạn chế liên quan đến trọng tài quốc tế.

Về cơ chế quản lý, trung tâm tài chính sẽ được giám sát bởi một hội đồng do một thống đốc đứng đầu. Thống đốc này do tổng thống bổ nhiệm và chịu trách nhiệm trước tổng thống. Hội đồng có quyền ban hành thêm quy định và giấy phép, bao gồm các ưu đãi bổ sung về nhập cư, lao động và cư trú.

Tại phiên điều trần, giới học thuật cho rằng việc thành lập trung tâm tài chính cần được đặt trên một khuôn khổ thể chế rõ ràng, cùng hệ thống giám sát và quản trị rủi ro chặt chẽ, có sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh Chính phủ Indonesia cần chuẩn bị kỹ về đội ngũ nhân lực chuyên môn, cũng như hạ tầng tài chính và pháp lý. Đây là những nền tảng cần thiết để trung tâm này có thể hỗ trợ các hoạt động kinh doanh xuyên biên giới và cạnh tranh với những trung tâm tài chính toàn cầu hiện nay.