Muốn thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, không chỉ cần khu công nghiệp tốt, chính sách tốt, mà còn phải có môi trường sống đủ tốt để chuyên gia quốc tế yên tâm làm việc, gắn bó và đưa gia đình đến sinh sống…

Phát biểu tại hội thảo “Nhà ở cho người nước ngoài sống và làm việc tại Thành phố Bắc Ninh” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với UBND TP. Bắc Ninh tổ chức chiều 12/10/2026, bà Đào Thuý Hằng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Abey Holdings, nhận định: "Nhà ở cho người nước ngoài không chỉ là một phân khúc bất động sản, mà còn là một bộ phận của hạ tầng đầu tư và năng lực cạnh tranh của địa phương".

Theo bà Hằng, Bắc Ninh đã có lợi thế về công nghiệp, FDI và phát triển đô thị. Bước tiếp theo không chỉ là thu hút thêm dự án, mà còn là nâng cao chất lượng môi trường đầu tư để doanh nghiệp muốn mở rộng, chuyên gia muốn gắn bó và cộng đồng cùng phát triển. Công tác này có thể bắt đầu bằng những việc rất cụ thể: Dữ liệu phải rõ; Thủ tục phải minh bạch; Trách nhiệm phải rõ người; Thời hạn phải dự báo được; Quyền lợi hợp pháp phải được bảo đảm.

BA “ĐIỂM NGHẼN” MÀ DOANH NGHIỆP PHẢI ĐỐI MẶT

Đó không chỉ là mong muốn của doanh nghiệp, mà còn là yêu cầu để các quy định pháp luật được thực thi hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường đầu tư ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Qua thực tế hoạt động kinh doanh, lãnh đạo Abey Holdings đã chỉ ra ba điểm nghẽn chủ yếu của doanh nghiệp trong việc phát triển nhà ở cho người nước ngoài.  

Thứ nhất, dữ liệu về dự án và hạn mức sở hữu chưa thực sự thuận tiện để tra cứu, cập nhật. Hạn mức thay đổi theo giao dịch. Thực tế cho thấy nếu thông tin không được cập nhật kịp thời, doanh nghiệp khó tư vấn chính xác và khách hàng khó đưa ra quyết định;

Thứ hai, thủ tục còn phân tán qua nhiều đầu mối. Khách hàng quan tâm không chỉ đến điều kiện mua nhà, mà còn đến hồ sơ, cấp giấy chứng nhận, nghĩa vụ thuế và các thủ tục liên quan sau giao dịch. Những công đoạn triển khai các thủ tục này hiện còn khá phức tạp, phải qua “nhiều cửa”, do đó, nên được đơn giản hoá thông qua việc giảm bớt các đầu mối.

Thứ ba, thiếu dữ liệu tổng hợp về nhu cầu nhà ở. Nếu không xác định được chuyên gia, lao động nước ngoài tập trung ở đâu, cần thuê hay mua nhà, thời gian lưu trú và nhu cầu tiện ích ra sao, doanh nghiệp khó phát triển nguồn cung sát thực tế.

“Khách hàng không chỉ mua một căn nhà, họ mua sự chắc chắn về pháp lý. Còn doanh nghiệp không chỉ cần quỹ đất, nguồn vốn để gia tăng nguồn cung mà quan trọng hơn là cần dữ liệu và quy trình đủ tin cậy để dám đầu tư dài hạn”, bà Hằng nhận định.

NĂM GIẢI PHÁP ĐỂ TẠO DỰNG MÔI TRƯỜNG SỐNG TỐT CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Trên cơ sở đó, lãnh đạo Abey Holdings đã kiến nghị 5 giải pháp để Bắc Ninh đáp ứng các yếu tố “cần” nêu trên.

Một là, xây dựng đầu mối dữ liệu thống nhất về nhà ở cho người nước ngoài. Bà Hằng đề nghị UBND Thành phố giao cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với các sở, ngành xây dựng địa chỉ tra cứu thống nhất trên nền tảng số, công khai danh mục dự án đủ điều kiện, phạm vi và hạn mức sở hữu, số lượng đã giao dịch và số lượng còn lại theo quy định pháp luật. Giải pháp này phù hợp với yêu cầu minh bạch thông tin trong hoạt động kinh doanh bất động sản, đồng thời, giúp cơ quan quản lý kiểm soát hạn mức chính xác hơn.

Hai là, chuẩn hóa quy trình phối hợp liên ngành. Về vấn đề này, Abey Holdings đề nghị công khai thành phần hồ sơ, đầu mối tiếp nhận, trình tự và thời hạn giải quyết các thủ tục thường xuyên phát sinh; nghiên cứu hướng dẫn song ngữ đối với nội dung liên quan trực tiếp đến khách hàng quốc tế; định kỳ đối thoại và có văn bản hướng dẫn đối với những trường hợp chưa có tiền lệ. Việc này cần được thực hiện trên cơ sở pháp luật về nhà ở, đất đai, kinh doanh bất động sản và nhập cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Ba là, xây dựng dữ liệu nhu cầu để định hướng nguồn cung. Công tác này cần sự phối hợp giữa Ban Quản lý các khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI, hiệp hội doanh nghiệp và chủ đầu tư, thực hiện khảo sát định kỳ nhu cầu nhà ở của chuyên gia nước ngoài, phân theo khu vực làm việc, nhu cầu thuê, mua, thời gian lưu trú và loại hình nhà ở. Dữ liệu cần được tổng hợp, bảo đảm quyền riêng tư và phục vụ hoạch định chính sách, quy hoạch phát triển.

Bốn là, phát triển nhà ở gắn với hệ sinh thái sống. Nhà ở cho chuyên gia cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng xã hội, bao gồm giao thông, trường học, y tế, môi trường và dịch vụ quản lý vận hành. Bởi thu hút được chuyên gia là thành công, nhưng tạo được môi trường để chuyên gia muốn đưa gia đình đến sống lâu dài mới là lợi thế cạnh tranh.

Năm là, nâng cao tính dự báo và bảo đảm quyền lợi hợp pháp. Các cơ quan có thẩm quyền cần tiếp tục hướng dẫn rõ việc thực hiện quy định về điều kiện sở hữu, cấp giấy chứng nhận, thời hạn sở hữu, chuyển nhượng, nghĩa vụ thuế và giao dịch thanh toán theo pháp luật có liên quan. Đồng thời, làm rõ quy định chuyển tiếp khi chính sách thay đổi, bảo đảm tính thống nhất và khả năng dự báo đối với các giao dịch hợp pháp.

Sáu là, cần có sự hỗ trợ về nguồn lực. Trong đó, về vốn, doanh nghiệp đề nghị UBND Thành phố quan tâm, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi, minh bạch và kịp thời các nguồn vốn hỗ trợ đầu tư của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh, qua đó, tăng khả năng triển khai và mở rộng dự án. Về tín dụng, đề nghị UBND Thành phố làm việc với các tổ chức tín dụng trên địa bàn mở rộng dư địa tín dụng, giảm chi phí vốn và có cơ chế lãi suất phù hợp, thực chất, bám sát định hướng của Chính phủ về hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, đầu tư và phát triển.

“Chúng tôi không kiến nghị mở rộng thị trường bằng mọi giá. Chúng tôi kiến nghị xây dựng một thị trường minh bạch, có kỷ cương, vận hành hiệu quả và phát triển trên cơ sở nhu cầu thực. Bởi sức hấp dẫn của một địa phương không chỉ được đo bằng số dự án thu hút được, mà còn bằng khả năng khiến doanh nghiệp muốn đầu tư lâu dài, chuyên gia muốn gắn bó và cộng đồng cùng phát triển”, Chủ tịch Abey Holdings nhấn mạnh.