EU tới COP31: Cam kết khí hậu không còn đủ, cần thúc đẩy hành động, đầu tư giảm phát thải
TTrọng Hoàng
Chọn cỡ chữ
EU muốn COP31 tạo ra những kết quả cụ thể về triển khai năng lượng sạch, chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch, điện khí hóa và tài chính khí hậu, thay vì tiếp tục đưa ra các mục tiêu mới…
EU muốn COP31 thúc đẩy triển khai năng lượng sạch nhanh hơn, chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch, tăng cường điện khí hóa, tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo, tăng gấp đôi tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng và cắt giảm methane cùng các khí phát thải không phải CO₂ vào năm 2030. Ảnh: AP Photo/Ivan Valencia
Khi Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) chuẩn bị diễn ra tại
Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11, Liên minh châu Âu (EU) đang chuyển trọng tâm
từ việc đưa ra thêm các cam kết khí hậu sang thúc đẩy thực thi, đầu tư và tạo
ra những kết quả có thể đo lường trên thực tế.
Theo dự thảo kết luận của Hội đồng
EU ngày 14/9 được Euronews tiếp cận, EU cho rằng mức độ tham vọng và triển khai
hiện nay vẫn chưa đủ để giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu trong giới hạn 1,5°C
theo Thỏa thuận Paris.
TỪ
CAM KẾT SANG HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ
EU muốn COP31 tạo ra “những tiến
bộ hữu hình” trong việc thu hẹp khoảng cách giữa tham vọng và thực thi các
mục tiêu khí hậu trên toàn cầu, đồng thời định hướng cho chu kỳ tiếp theo của
Thỏa thuận Paris.
Thay vì tập trung vào việc đưa ra
thêm các mục tiêu mới, EU muốn hội nghị đạt được những kết quả cụ thể, bao gồm
đẩy nhanh triển khai năng lượng sạch, chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch,
tăng cường điện khí hóa, tăng gấp ba năng lượng tái tạo, tăng gấp đôi tốc độ
cải thiện hiệu quả năng lượng và cắt giảm methane cùng các khí phát thải không
phải CO₂ vào năm 2030.
Lập trường này phản ánh mối quan tâm
ngày càng lớn của EU về khoảng cách giữa các mục tiêu khí hậu đã được các quốc
gia công bố và khả năng thực hiện trên thực tế.
Dự thảo kết luận của Hội đồng EU nêu
rõ mức độ tham vọng và triển khai hiện nay “vẫn chưa đủ” để hạn chế mức
tăng nhiệt độ ở 1,5°C. EU đồng thời kêu gọi các quốc gia phát thải lớn nâng cao
tham vọng, nỗ lực đưa quỹ đạo nhiệt độ trở lại phù hợp với mục tiêu 1,5°C và
giảm thiểu cả quy mô lẫn thời gian vượt ngưỡng.
Những lo ngại này cũng được Chương
trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) đưa ra gần đây. Cơ quan này cảnh báo thế
giới đang hướng tới việc vượt ngưỡng nhiệt độ 1,5°C, dù vẫn còn khả năng hạn
chế mức tăng, thích ứng và đưa nhiệt độ trở lại từ những mức cao hơn.
Trước đó, Ủy viên Khí hậu EU Wopke
Hoekstra cho rằng các COP gần đây chưa tạo ra những tiến bộ cấp thiết để ứng
phó với cuộc khủng hoảng khí hậu và kết quả đạt được chưa đáp ứng yêu cầu đặt
ra từ giới khoa học.
Tại Antalya, Brussels muốn tiếp tục bảo
vệ Thỏa thuận Paris và duy trì mục tiêu 1,5°C ở vị trí trung tâm của ngoại giao
khí hậu quốc tế. Tuy nhiên, trọng tâm đang được chuyển sang vấn đề thực thi:
làm thế nào để các cam kết được chuyển thành đầu tư, dự án và kết quả cụ thể.
CHUYỂN
DỊCH NĂNG LƯỢNG GẮN VỚI AN NINH
Một thay đổi đáng chú ý trong cách
EU tiếp cận chuyển dịch năng lượng là việc vấn đề này ngày càng được nhìn nhận
không chỉ dưới góc độ môi trường mà còn gắn với an ninh năng lượng và khả năng
chi trả.
Những biến động trên thị trường năng
lượng toàn cầu trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông đã làm nổi bật rủi ro phụ
thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và các nguồn cung năng lượng bên ngoài.
EU cho rằng năng lượng tái tạo, năng
lượng carbon thấp, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và điện khí hóa có thể
đồng thời củng cố an ninh năng lượng, giảm các phụ thuộc mang tính chiến lược
và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Trong chính sách khí hậu quốc tế,
Hội đồng EU đang theo đuổi định hướng tương đồng với chính sách năng lượng mà
Ủy ban châu Âu thúc đẩy. Tuy nhiên, ở trong nội bộ EU vẫn còn những khác biệt
liên quan đến một số hồ sơ lập pháp quan trọng, trong đó có tương lai của thị
trường carbon và quy định đối với ô tô, xe tải mới sử dụng động cơ xăng hoặc
diesel.
Bên cạnh giảm phát thải, EU cũng đặt
thích ứng với biến đổi khí hậu vào vị trí ngày càng quan trọng. Theo dự thảo,
khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu là điều kiện cần thiết để bảo đảm
các nền kinh tế an toàn và thịnh vượng.
EU nhấn mạnh giảm phát thải và thích
ứng phải được triển khai song song. Những tác động khí hậu ngày càng rõ tại
châu Âu, với các đợt nắng nóng, cháy rừng và hạn hán trong mùa hè, đang khiến
yêu cầu này trở nên cấp thiết hơn.
Tại COP31, EU muốn các quốc gia đưa Kế hoạch thích ứng quốc gia vào các kế hoạch đầu tư và chiến lược phát triển. Cách tiếp cận này cho thấy chính sách khí hậu đang chuyển từ trọng tâm ngăn ngừa những tác động trong tương lai sang đồng thời xử lý những thiệt hại đã và đang xảy ra.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ
nhà COP31, vẫn tiếp tục ưu tiên nhiên liệu hóa thạch, dù có tiềm năng lớn để
thay thế bằng năng lượng sạch và đã đạt được những kết quả đáng kể trong phát
triển công suất năng lượng tái tạo, theo nghiên cứu về ngành điện nước này do
Climate Action Tracker công bố.
TÀI
CHÍNH KHÍ HẬU VẪN LÀ BÀI TOÁN KHÓ
Tài chính khí hậu được dự báo sẽ là
một trong những nội dung khó khăn trong các cuộc đàm phán tại COP31.
Tương tự lập trường tại COP30 ở
Brazil, EU dự kiến kêu gọi tăng nguồn tài chính dành cho các nước đang phát
triển để thực hiện giảm phát thải, thích ứng và ứng phó với tổn thất, thiệt hại
do biến đổi khí hậu. EU cũng sẽ tái khẳng định nỗ lực tăng gấp ba nguồn tài
chính cho thích ứng.
Tuy nhiên, EU đồng thời thừa nhận
nguồn vốn công không thể một mình đáp ứng quy mô đầu tư cần thiết cho quá trình
chuyển đổi.
Dự thảo kết luận cũng nhấn mạnh vai
trò của định giá carbon như một công cụ để cắt giảm phát thải và định hướng các
dòng vốn vào các hoạt động khí hậu.
Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, vấn đề này có thể trở thành một nội dung quan trọng tại COP31, khi các nước không chỉ phải đàm phán về các biện pháp giảm phát thải mà còn phải duy trì cơ chế hợp tác quốc tế để thực hiện Thỏa thuận Paris.
Sau sự vắng mặt của một số quốc gia
phát thải lớn tại COP30, EU dự kiến tiếp tục khẳng định cam kết đối với chủ
nghĩa đa phương và kêu gọi cải cách hệ thống hợp tác khí hậu quốc tế theo hướng
hiệu quả và bao trùm hơn.
Sven Harmeling, người phụ trách vấn
đề khí hậu tại Climate Action Network Europe, hoan nghênh lập trường của EU về
mục tiêu 1,5°C, tăng gấp ba năng lượng tái tạo, chuyển dịch công bằng và thích
ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, ông cho rằng dự thảo vẫn chưa làm rõ mức
đóng góp cụ thể của EU đối với tài chính khí hậu.
Theo Harmeling, việc tái khẳng định
mục tiêu tăng gấp ba tài chính cho thích ứng là tích cực, nhưng nếu không xác
định rõ phần đóng góp của châu Âu, EU có thể bị đặt vào tình thế yêu cầu các
bên khác thực hiện nhiều hơn những gì chính mình cam kết.
Thông điệp mà EU đang chuẩn bị đưa
tới COP31 vì thế không chỉ xoay quanh việc nâng cao tham vọng. Trọng tâm ngày
càng chuyển sang câu hỏi liệu những cam kết đã đưa ra có được chuyển thành đầu
tư, năng lượng sạch, giảm phát thải và khả năng chống chịu thực tế hay không.
Dự thảo thỏa thuận tại COP31 kêu gọi “ngay lập tức chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch” và tăng gấp ba tài chính thích ứng khí hậu cho các nước đang phát triển, lên ít nhất 120 tỷ USD. Tuy nhiên, bất đồng về tài chính, công nghệ và mức độ ràng buộc của cam kết vẫn là thách thức lớn…
Nhân chuyến thăm Việt Nam cùng đoàn doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng Anh, Nữ Nam tước Hayman xứ Ullock, Quốc Vụ khanh Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Vương quốc Anh đã có cuộc trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam về triển vọng mở rộng thương mại nông sản, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an toàn thực phẩm, công nghệ nông nghiệp và phát triển bền vững giữa hai nước.
Xác định chuyển đổi xanh là trụ cột chiến lược, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đang từng bước tái cấu trúc sản xuất theo hướng tuần hoàn, tiết giảm khí nhà kính và biến chất thải công nghiệp thành tài nguyên, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050...
Việt Nam và các đối tác khu vực thống nhất tăng cường điều phối liên ngành, hoàn thiện khung chính sách và khơi thông dòng vốn đầu tư cho phục hồi rừng ngập mặn, hệ sinh thái ven biển...
Vượt qua hơn 1.100 hồ sơ từ 80 quốc gia/vùng lãnh thổ, đại diện Việt Nam cùng hai start-up quốc tế đã giành ngôi vị quán quân tại chung kết Net Zero Challenge 2026...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Giữa đại ngàn xứ Thanh, Pù Luông hấp dẫn du khách bởi những thung lũng xanh, ruộng bậc thang uốn lượn, bản làng nép mình bên sườn núi và đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Không chỉ sở hữu lợi thế về cảnh quan, nơi đây còn có sức hút từ những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khai thác tiềm năng gắn với bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch xanh và tạo sinh kế cho người dân đang mở ra hướng đi bền vững cho điểm đến này.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...