Dù kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 được giao ở mức cao, tỉnh Quảng Trị hiện mới giải ngân đạt 14,2% so với kế hoạch. Nhiều dự án lớn vẫn đang “chờ vốn” hoặc vướng thủ tục pháp lý, trong bối cảnh bộ máy hành chính đang trong quá trình sắp xếp, kiện toàn...

Theo thông tin từ Sở Tài chính Quảng Trị, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 tỉnh được giao là 5.212,8 tỷ đồng, tăng 383 tỷ đồng so với năm trước và bằng 108% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tuy nhiên, tính đến ngày 31/5/2025, tổng giá trị giải ngân mới đạt khoảng 739,494 tỷ đồng, tương đương 14,2% kế hoạch tỉnh giao và 17,2% kế hoạch thực tế triển khai.

Trong đó, vốn ngân sách địa phương giải ngân 267,099 tỷ đồng (13,9% kế hoạch), vốn ngân sách trung ương 346,252 tỷ đồng (14,4%), tăng thu ngân sách trung ương năm 2022 là 7,502 tỷ đồng (1,7%) và vốn từ chương trình mục tiêu quốc gia là 100,641 tỷ đồng (32%).

Ngoài ra, nguồn vốn từ các khoản thu năm 2025 được giao là 1.258 tỷ đồng, chiếm khoảng 24% tổng kế hoạch toàn tỉnh, song đến ngày 30/5/2025 mới chỉ nộp được 352 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, đạt 28% kế hoạch. Điều này khiến nhiều dự án chưa có vốn để khởi công và triển khai.

Đáng chú ý, năm 2025 có đến 30 dự án khởi công mới, trong đó có 14 dự án thiết kế 2 bước với tổng vốn ước tính 770 tỷ đồng. Các dự án này cần hoàn thiện nhiều thủ tục kỹ thuật, pháp lý trước khi tiến hành thi công, dẫn đến sự chậm trễ trong giải ngân.

Một số dự án đặc thù thuộc lĩnh vực văn hóa, bảo tồn di tích cũng gặp khó do thời gian thẩm định kéo dài. Các dự án ODA dù đã được phân bổ vốn nhưng chưa thể triển khai vì phải chờ trung ương hoàn tất quy trình đầu tư. Với các công trình hạ tầng nhỏ từ chương trình mục tiêu quốc gia, việc nghiệm thu chỉ được thực hiện khi hoàn thành, đồng nghĩa với việc giải ngân bị chậm trễ.

Luật Đất đai năm 2024 mới có hiệu lực thi hành với nhiều quy định mới về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng gây khó khăn cho công tác giải phóng mặt bằng. Việc xác định nguồn gốc đất, giá đất, pháp lý thửa đất vẫn còn nhiều vướng mắc khiến tiến độ bồi thường chậm. Bên cạnh đó, một số dự án phải tạm dừng do thực hiện đề án sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính.

Sở Tài chính cũng chỉ rõ công tác chuẩn bị đầu tư còn nhiều hạn chế. Tình trạng “vốn chờ dự án” hoặc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự toán vẫn còn phổ biến. Nhiều chủ đầu tư chưa chủ động đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn. Việc trả lời của các sở, ngành còn mang tính hình thức, chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi.

Đơn cử như Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh – đơn vị được giao làm chủ đầu tư 27 dự án, trong đó 25 dự án thuộc vốn đầu tư công do tỉnh quản lý. Tính đến ngày 10/6/2025, giá trị thực hiện mới đạt 287,2 tỷ đồng/2.403,7 tỷ đồng (12%), giá trị giải ngân đạt 249,7 tỷ đồng (10,4%).

Một trong những nguyên nhân lớn mà lãnh đạo Ban nêu ra là ảnh hưởng từ việc kiện toàn bộ máy hành chính mới, khiến một bộ phận cán bộ công chức thiếu quyết đoán trong xử lý hồ sơ, nhất là các thủ tục liên quan đến GPMB. Việc chậm trễ trong xác định trách nhiệm giữa các cấp, các sở ngành cũng tạo tâm lý e ngại, dẫn đến trì hoãn.

Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, Theo lãnh đạo Sở Tài chính Quảng Trị, các cấp, ngành cần nâng cao quyết tâm chính trị, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống.

UBND các cấp cần duy trì thường xuyên hoạt động của các tổ công tác giải ngân, tổ chức giao ban chuyên đề, kiểm tra thực địa để kịp thời nắm bắt tình hình và chỉ đạo trực tiếp. Thực hiện đồng bộ các giải pháp theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

UBND tỉnh Quảng Trị cũng chỉ đạo các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng, chủ động xây dựng phương án đấu giá đất, trình thẩm định và phê duyệt theo quy định. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn tất thủ tục để tổ chức đấu giá, kịp thời tháo gỡ khó khăn và báo cáo UBND tỉnh khi phát sinh vướng mắc.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ tăng cường kỷ luật, có biện pháp xử lý nghiêm chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân chậm trễ hoặc gây khó khăn trong quá trình giải ngân. Rà soát điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.

Tỉnh cũng tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định từ 30 – 50% so với quy định. Thủ trưởng các sở, ban, ngành phải chịu trách nhiệm nếu để chậm giải ngân do thủ tục. Bất kỳ vướng mắc nào ở khâu nào, cấp nào, thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh.