Xây dựng chuỗi tái chế để biến EPR thành cơ hội tạo giá trị
CChu Khôi
Chọn cỡ chữ
Việc thực thi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) không chỉ dừng ở nghĩa vụ thu gom, tái chế bao bì mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy liên kết chuỗi, phát triển thị trường tái chế và tạo giá trị cho kinh tế tuần hoàn...
Vỏ hộp sữa sau sử dụng có thể tái chế thành nhiều sản phẩm. Ảnh: Chu Khôi.
Chia sẻ với VnEconomy bên lề Diễn đàn “Thực thi quy định EPR, thúc đẩy mô hình kinh doanh có trách nhiệm, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn”, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero Vinamilk, nhấn mạnh hợp tác đa bên, minh bạch dữ liệu, ổn định đầu ra giúp EPR thành cơ hội tạo giá trị.
Khi EPR tăng tốc vào năm 2026, vì sao Vinamilk chủ động xây dựng chuỗi thu gom - tái chế thay vì chỉ đóng góp tài chính, và lộ trình hợp tác được triển khai như thế nào, thưa ông?
Chúng
tôi nhận định việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định về trách
nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) là chưa đủ để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Để
thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, Vinamilk cho rằng cần xây dựng chuỗi liên kết đồng
bộ từ thu gom, phân loại đến tái chế bao bì sau sử dụng, qua đó biến chất thải
thành nguyên liệu đầu vào cho sản xuất và tạo ra các sản phẩm hữu ích phục vụ cộng
đồng.
Ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero Vinamilk.
"Vinamilk xác định đầu ra là yếu tố quyết định tính bền vững của chuỗi tái chế. Từ chương trình “Vỏ xinh tái sinh”, bao bì sau sử dụng đã được tái chế thành các sản phẩm như móc quần áo, lọ hoa, chậu cây; phần giấy thu hồi được sử dụng để sản xuất giấy nâu và carton. Với chương trình “Kết nối vòng lặp xanh”, doanh nghiệp và các đối tác hướng tới mở rộng ứng dụng vật liệu tái chế trong logistics, xây dựng và các ngành công nghiệp phù hợp, trên cơ sở đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, an toàn và pháp luật".
Trên
cơ sở đó, giai đoạn 2025-2026, Vinamilk phối hợp với Tetra Pak và các đối tác
triển khai chương trình “Vỏ xinh tái sinh”. Tiếp nối hoạt động này, doanh nghiệp
dự kiến mở rộng hợp tác thông qua chương trình “Kết nối vòng lặp xanh” giai đoạn
2027–2030, với sự tham gia của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam cùng các đơn vị kỹ
thuật, thu gom và truyền thông.
Chương trình tập trung kết nối các khâu trong
chuỗi tái chế, đồng thời nâng cao nhận thức và khuyến khích cộng đồng tham gia
phân loại, thu gom bao bì sau sử dụng.
Xin ông cho biết mạng
lưới thu gom từ trường học, chuỗi bán lẻ đến cơ sở tái chế được tổ chức thế nào?
Trong
mô hình hợp tác này, các
đối tác đảm nhiệm những vai trò chuyên biệt: Tetra Pak đóng góp chuyên môn về
bao bì, công nghệ và giải pháp tái chế; Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam hỗ trợ định
hướng chính sách, chuyên môn và kết nối mạng lưới; GreenU cùng các đơn vị thu
gom, truyền thông tổ chức vận hành tại địa bàn.
Vinamilk tận dụng mạng lưới cửa hàng bán lẻ trên toàn quốc và hệ thống trường học tham gia chương trình sữa học đường để tổ chức các điểm thu gom bao bì sau sử dụng. Đồng thời phụ trách truyền thông đến người tiêu dùng và điều phối hoạt động thông qua Khối Sản xuất cùng Ban Đối ngoại.
Bao bì được thu gom định kỳ,
phân loại, số hóa dữ liệu và chuyển đến các nhà máy tái chế đáp ứng yêu cầu
EPR. Chi phí và trách nhiệm cụ thể được xác định theo kế hoạch từng năm, bảo đảm
minh bạch và có thể kiểm chứng kết quả.
Vinamilk
xác định đầu ra là yếu tố quyết định tính bền vững của chuỗi tái chế. Từ chương
trình “Vỏ xinh tái sinh”, bao bì sau sử dụng đã được tái chế thành các sản phẩm
như móc quần áo, lọ hoa, chậu cây; phần giấy thu hồi được sử dụng để sản xuất
giấy nâu và carton. Với chương trình “Kết nối vòng lặp xanh”, doanh nghiệp và
các đối tác hướng tới mở rộng ứng dụng vật liệu tái chế trong logistics, xây dựng
và các ngành công nghiệp phù hợp, trên cơ sở đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, chất
lượng, an toàn và pháp luật.
Bên
cạnh đó, chương trình sẽ theo dõi khối lượng bao bì thu gom, tỷ lệ tái chế thực
tế và lượng phát thải carbon tránh được thông qua nền tảng số. Hoạt động giáo
dục cộng đồng cũng được chú trọng với bộ học liệu “Trường học Xanh - Tuần hoàn
Rác thải”, chương trình đào tạo giáo viên nòng cốt và hỗ trợ các sáng kiến xanh
tại trường học.
Theo ông, để
chuỗi thu gom và tái chế bao bì giấy phát triển ở quy mô lớn, cần những điều kiện gì về hạ tầng, chính sách và sự phối hợp giữa các bên?
Thực
tiễn Vinamilk đang triển khai cho thấy cần đồng thời bốn điều kiện.
Thứ nhất, có
điểm thu gom thuận tiện tại cửa hàng và trường học.
Thứ hai, có lịch thu gom định
kỳ, quy trình phân loại, làm xẹp và chuyển giao rõ ràng.
Thứ ba, có đơn vị tái chế
đáp ứng yêu cầu EPR và dữ liệu truy xuất từ điểm gom đến đầu ra.
Thứ tư, có
chương trình giáo dục để biến phân loại tại nguồn thành thói quen.
Trong giai
đoạn thí điểm 2026-2027, chương trình dự kiến tổ chức 125 điểm gom tại 110 cửa
hàng Vinamilk và 15 trường học ở Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí
Minh; thu gom định kỳ hai lần mỗi tuần tại cửa hàng và một lần mỗi tuần tại trường
học.
Trong 1-2 năm tới, cần tháo gỡ nút thắt nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ có
thể tham gia chuỗi EPR?
Quá
trình triển khai thu gom, tái chế bao bì vẫn đối mặt với nhiều thách thức,
trong đó đáng chú ý là hiệu quả kinh tế và khả năng phối hợp giữa các mắt xích.
Bao bì sau sử dụng phân tán, chi phí logistics cao, chất lượng nguyên liệu đầu
vào không đồng đều, trong khi đầu ra tái chế chưa ổn định. Bên cạnh đó, doanh
nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc tự đầu tư điểm thu gom, logistics, hạ
tầng tái chế và hệ thống xác nhận dữ liệu.
Từ thực tế này, Vinamilk cho rằng cần xây dựng nền tảng hợp tác đa bên, cho phép các doanh nghiệp sử dụng chung mạng lưới thu gom, cơ sở tái chế, hệ thống dữ liệu và đầu ra vật liệu. Mô hình cũng cần gắn với mua sắm xanh, truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ lực lượng thu gom phi chính thức.
Khi vật liệu có đầu ra ổn định, kết
quả tái chế được xác nhận minh bạch và chi phí được phân bổ hợp lý, EPR mới thực
sự trở thành cơ hội tạo giá trị thay vì chỉ là chi phí tuân thủ.
Trong
năm 2026, Vinamilk cùng các đối tác triển khai giai đoạn thí điểm chương trình
“Kết nối Vòng lặp Xanh”, tập trung phát triển mạng lưới điểm thu gom, giáo dục
học đường, số hóa dữ liệu và chuyển giao toàn bộ vỏ hộp giấy thu gom đến các
nhà máy tái chế đáp ứng yêu cầu EPR. Chương trình dự kiến tiếp cận khoảng
15.000 học sinh tại bốn địa phương trọng điểm, đồng thời được đánh giá hằng năm
đến năm 2030.
Để mô hình có thể nhân rộng, “Kết nối Vòng lặp Xanh” được thiết kế
theo ba trụ cột: truyền thông và giáo dục học đường; mô hình và sáng kiến kỹ
thuật; hội nghị, hội thảo và kết nối chính sách.
Sau giai đoạn thí điểm
2026–2027, các bên sẽ đánh giá chi phí, chất lượng dữ liệu, tỷ lệ tái chế và khả
năng tiêu thụ vật liệu để hoàn thiện mô hình, xây dựng cơ chế tham gia phù hợp
cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lộ trình đến năm 2030.
Một
yêu cầu quan trọng khác là xây dựng cơ chế giám sát minh bạch. Do đó, cần số
hóa toàn bộ quá trình thu gom, vận chuyển, giao nhận và tái chế, theo dõi khối
lượng, tỷ lệ tái chế cũng như nguồn gốc vật liệu đầu vào, đầu ra.
Về lâu dài, cần
nghiên cứu hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung, đi kèm quy định cụ thể về trách
nhiệm cập nhật và xác thực thông tin giữa các đơn vị tham gia.
Trong 10 tháng năm 2026, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vận hành bình quân khoảng 112% công suất thiết kế, sản xuất 6,798 triệu tấn sản phẩm, đạt doanh thu 247.383 tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước 25.246,7 tỷ đồng...
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận những thị trường lớn với ưu đãi thuế quan đáng kể. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thành lợi thế khi doanh nghiệp đạt chuẩn xuất xứ, kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Với Nghệ An, vấn đề hiện nay không chỉ mở rộng xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp đủ năng lực khai thác những lợi ích thực chất từ các cam kết thương mại quốc tế…
Trong bối cảnh hoạt động khai thác bị gián đoạn và chi phí nhiên liệu tăng cao do xung đột tại khu vực Vùng Vịnh, Tập đoàn Emirates vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế 3,6 tỷ AED (1 tỷ USD) trong sáu tháng đầu năm tài chính 2026-2027...
Sau một thập kỷ hợp tác chiến lược, Vietnam Airlines và ANA Holdings ký thỏa thuận khung về hợp tác liên doanh, hướng tới phối hợp sâu hơn trong khai thác đường bay, giá vé, bán hàng và dịch vụ hành khách giữa Việt Nam và Nhật Bản...
Với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 2.669 tỷ đồng, công suất thiết kế 1 tỷ vỏ lon nhôm mỗi năm, Nhà máy Bao bì Quốc tế A&C tại Khu công nghiệp Quán Ngang (Quảng Trị) chính thức khánh thành giai đoạn 1, mở thêm năng lực sản xuất cho ngành công nghiệp bao bì, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư và việc làm tại địa phương.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
72 thương hiệu, sản phẩm tiêu biểu vừa được lựa chọn để tôn vinh “Thương hiệu Vàng nông nghiệp Việt Nam” năm 2026. Danh hiệu vinh danh được kỳ vọng không chỉ là đích đến, mà còn là điểm khởi đầu cho những cam kết về sản xuất an toàn, minh bạch nguồn gốc, ứng dụng công nghệ, sử dụng tài nguyên có trách nhiệm.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...