Mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 9.000 tấn rác sinh hoạt, trong đó vẫn còn hơn 1.000 tấn phải chôn lấp. Hiện nay, hơn 80% rác thải sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện. Thành phố đang đẩy mạnh dự án đốt rác phát điện, tăng cường phân loại, tái chế rác sinh hoạt, hướng tới nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, mục tiêu tiến tới chấm dứt chôn lấp trực tiếp rác vào cuối năm 2027...

Ước khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn Thành phố trong năm 2026 trên 9.000 tấn/ngày. Dự báo đến năm 2030, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 13.200 tấn/ngày.

Để xử lý lượng rác phát sinh, hai nhà máy điện rác đang vận hành với tổng công suất tối đa theo giấy phép là 7.250 tấn/ngày (trong đó Nhà máy điện rác Seraphin: 2.250 tấn/ngày; Nhà máy điện rác Sóc Sơn: 5.000 tấn/ngày). Ngoài ra, lượng rác chôn lấp hợp vệ sinh khoảng hơn 1.000 tấn/ngày; phần còn lại được được tái chế tại các khu vực phi chính thức, tái sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, phân bón, phục vụ sản xuất nông nghiệp…

HƠN 80% RÁC THẢI SINH HOẠT ĐÃ ĐƯỢC XỬ LÝ BẰNG CÔNG NGHỆ ĐỐT PHÁT ĐIỆN

Báo cáo mới đây về kết quả thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn xây dựng, UBND TP. Hà Nội xác định việc giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế chất thải rắn sinh hoạt là định hướng ưu tiên, đồng thời phát triển các nhà máy đốt rác phát điện nhằm xử lý hiệu quả phần chất thải còn lại sau phân loại, thu hồi năng lượng và giảm thiểu chôn lấp, phù hợp với Luật Bảo vệ môi trường và định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thành phố đang đẩy mạnh đầu tư các nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt phát điện nhằm tiến tới mục tiêu đến hết năm 2027 đạt cân bằng giữa phát sinh - xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Trong số các dự án đang đầu tư, Thành phố không cam kết về khối lượng đầu vào chất thải rắn sinh hoạt (trừ Dự án PPP Cải tạo môi trường và đốt rác phát điện Hà Nội 2.250 tấn/ngày).

Để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu giảm thiểu, tái chế và hiệu quả đầu tư các nhà máy đốt rác phát điện, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ nghiên cứu tham mưu UBND Thành phố tập trung đẩy mạnh phân loại rác thải tại nguồn, ưu tiên thu hồi chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; tận dụng, xử lý chất thải hữu cơ phù hợp; đưa phần chất thải còn lại đến các cơ sở xử lý tập trung tại các nhà máy đốt rác phát điện, chấm dứt việc chôn lấp trực tiếp.

Thành phố cũng rà soát, cập nhật dự báo khối lượng, thành phần chất thải rắn sinh hoạt phát sinh, tỷ lệ giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế theo từng giai đoạn; cân đối nhu cầu và công suất các khu xử lý rác tập trung, bảo đảm phù hợp với lộ trình phân loại tại nguồn và quy hoạch của Thành phố.

Bên cạnh đó sẽ tập trung tăng cường thu hút đầu tư các cơ sở tái chế, xử lý chất thải hữu cơ; khuyến khích công nghệ xử lý linh hoạt, phù hợp với đặc tính chất thải sau phân loại; từng bước hình thành hệ thống quản lý chất thải đồng bộ, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

THÚC ĐẨY PHÂN LOẠI TẠI NGUỒN, TÁI CHẾ RÁC

Thành phố Hà Nội nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế chất thải với việc phát huy hiệu quả đầu tư các nhà máy đốt rác phát điện; đồng thời chủ động cân đối, phân luồng rác thải giữa các khu xử lý tập trung, thực hiện các cam kết hợp đồng theo quy định, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và cộng đồng.

Hiện nay, nhà máy điện rác Sóc Sơn có công suất tiếp nhận, xử lý tối đa khoảng 5.000 tấn/ngày, phát điện 90 MW, sử dụng công nghệ lò đốt ghi cơ học Waterleau của Bi; còn Nhà máy điện rác Seraphin có công suất tiếp nhận, xử lý 2.250 tấn/ngày, phát điện 37 MW, sử dụng công nghệ lò đốt ghi cơ học Martin của Đức. Cả hai nhà máy đều được thiết kế để xử lý chất thải rắn sinh hoạt hỗn hợp, chưa phân loại tại nguồn.

Khi triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, thành phần, độ ẩm và nhiệt trị của chất thải đưa vào nhà máy sẽ thay đổi, có thể ảnh hưởng đến chế độ vận hành lò đốt và hiệu quả phát điện. Tuy nhiên, việc triển khai phân loại tại nguồn không đồng nghĩa với việc phải thay đổi công nghệ đốt.

Cùng với việc phân loại rác thải tại nguồn, thành phố cũng xác định việc giảm thiểu, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải rắn sinh hoạt là định hướng ưu tiên, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn. Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được phân loại tại nguồn, thu gom, xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 100% (Quyết định số 1804/QĐ-UBND ngày 09/4/2026).

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết  đã xây dựng, hoàn thiện dự thảo Đề án Phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo, báo cáo UBND Thành phố, trong đó xác định các chỉ tiêu cụ thể về tái sử dụng, tái chế trên cơ sở đánh giá khối lượng, thành phần chất thải và năng lực thu gom, tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt thực tế.