Từ những buổi “cầm tay chỉ việc” ở xã Nam Ka đến các phiên livestream quảng bá thổ cẩm, ẩm thực tại phường Ea Kao, chuyển đổi số ở Đắk Lắk đang đi theo cách riêng: chậm rãi, gần dân nhưng hiệu quả, từng bước đưa công nghệ vào đời sống và sinh kế của cộng đồng.

Phong trào "Bình dân học vụ số" đang lan tỏa mạnh mẽ từ khu phố, ấp, xã trên địa bàn, đưa công nghệ đến với người dân bằng những cách giản dị nhất, để ai cũng được học và áp dụng vào đời sống thường ngày.

“BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ” Ở VÙNG SÂU

Xã Nam Ka, một địa bàn vùng sâu của tỉnh Đắk Lắk, đã lựa chọn cách làm thực chất khi thành lập Ban chỉ đạo chuyển đổi số và Tổ công nghệ số cộng đồng tại 8 buôn. Những tổ này trở thành lực lượng trực tiếp đưa công nghệ đến từng hộ dân, giúp bà con từng bước làm quen với môi trường số.

Không dừng ở tuyên truyền, các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đến từng nhà hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng các tiện ích công nghệ phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Cách làm kiên trì, gần gũi đã giúp người dân vùng sâu bớt e ngại, dần hình thành thói quen sử dụng công nghệ.

Anh Y Mek Ê Nuôl, Bí thư Chi đoàn buôn Tursia, xã Nam Ka, cho biết đoàn viên thanh niên là lực lượng nòng cốt trong quá trình này. “Chúng tôi cùng Tổ công nghệ số cộng đồng đi từng nhà, hướng dẫn bà con sử dụng VNeID, Đắk Lắk số, thanh toán qua mã QR hay mua hàng trên các sàn thương mại điện tử. Khi thấy tiện lợi, nhiều người đã chủ động sử dụng thường xuyên hơn”, anh Ê Nuôl chia sẻ.

Giảm nghèo thông tin, hướng đến phát triển bền vững

Đọc thêm

Theo UBND xã Nam Ka, sau 100 ngày cao điểm thực hiện phong trào “bình dân học vụ số”, các Tổ công nghệ số cộng đồng đã tiếp cận hơn 1.000 hộ dân, đạt trên 60% số hộ toàn xã. Đến nay, xã có 1.390 người dân cài đặt ứng dụng Đắk Lắk số, hơn 4.000 công dân được kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2, đạt 86,8%. Khoảng 80% người dân trưởng thành đã sở hữu điện thoại thông minh – con số cho thấy sự chuyển biến rõ rệt ở một xã vùng sâu.

Dù còn khó khăn về trình độ dân trí và trang thiết bị, nhưng phong trào “bình dân học vụ số” đã tạo nền tảng quan trọng. Nhờ được “cầm tay chỉ việc”, người dân tự tin hơn khi giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Cùng với đó, hạ tầng công nghệ thông tin của xã được đầu tư đồng bộ hơn trong năm 2025: kết nối đường truyền số liệu chuyên dùng, triển khai hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến, 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính, 8/8 buôn phủ sóng 3G, 4G. Đây là cơ sở để Nam Ka từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số.

LIVESTREAM ĐƯA THỔ CẨM, ẨM THỰC VÀO KHÔNG GIAN SỐ

Nếu Nam Ka chọn cách “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, thì phường Ea Kao lại mở ra hướng tiếp cận mới bằng việc đưa văn hóa buôn làng lên không gian số. Từ yêu cầu phát triển kinh tế gắn với bảo tồn bản sắc, địa phương đã tổ chức livestream quảng bá sản phẩm và hình ảnh con người Ea Kao.

Với chủ đề “Buôn Tơng Jŭ – Ea Kao xin chào”, chương trình livestream được tổ chức tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Jŭ đã giới thiệu trực tiếp quy trình dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ Ê Đê. Người xem theo dõi từng công đoạn từ quay sợi, nhuộm màu bằng nguyên liệu tự nhiên đến thao tác dệt thủ công trên khung cửi.

Buổi livestream, với chủ đề “Buôn Tơng Jŭ - Ea Kao xin chào”, phát trực tiếp trên các nền tảng như Facebook, Zalo, TikTok… tại Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Tơng Bông, ngày 11/1 vừa qua đã tạo hiệu ứng lan tỏa tới muôn nơi.

Tại buổi livestream, khán giả đã được trực tiếp theo dõi các công đoạn dệt thổ cẩm từ khâu quay sợi, nhuộm mầu bằng nguyên liệu tự nhiên cho đến từng đường dệt tỉ mỉ trên khung cửi. Các nghệ nhân đã giới thiệu ý nghĩa của hoa văn - biểu tượng cho núi rừng, dòng suối, con người và khát vọng về cuộc sống no đủ, bình yên. Thông qua livestream, những tấm vải, khăn, túi, trang phục thổ cẩm được đưa đến gần hơn với người tiêu dùng, mở ra cơ hội tiêu thụ sản phẩm vượt ra khỏi không gian buôn làng.

Bên cạnh, chương trình còn giới thiệu các món ăn đặc trưng của người Ê - đê như cơm lam, gà nướng, canh bột, các món chế biến từ nông sản địa phương. Người xem không chỉ được nhìn thấy quá trình chế biến mà còn được nghe kể về phong tục, tập quán ẩm thực mộc mạc gắn với sinh hoạt cộng đồng, đời sống thường ngày gần gũi, chân thật của đồng bào.

Cùng với kỹ thuật dệt, ý nghĩa của các hoa văn truyền thống cũng được giới thiệu. Những họa tiết gắn với núi rừng, sông suối và quan niệm về cuộc sống no đủ, bình yên giúp người xem hiểu rõ hơn giá trị văn hóa ẩn sau mỗi sản phẩm. Thông qua livestream, các sản phẩm thổ cẩm như vải, khăn, túi xách, trang phục được kết nối trực tiếp với người tiêu dùng, mở ra thêm cơ hội thị trường cho làng nghề.

Không gian số của buổi phát sóng còn đưa người xem đến với ẩm thực truyền thống Ê Đê. Những món ăn quen thuộc như cơm lam, gà nướng, canh bột được giới thiệu kèm câu chuyện về tập quán sinh hoạt, lễ hội, đời sống cộng đồng, tạo nên hình ảnh Ea Kao gần gũi, giàu bản sắc.

Theo lãnh đạo UBND phường Ea Kao, livestream không chỉ là hoạt động quảng bá mà còn là giải pháp gắn bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế. Mỗi sản phẩm thổ cẩm, mỗi món ăn truyền thống khi bước vào không gian số đều có thêm cơ hội trở thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Từ Nam Ka đến Ea Kao, những cách làm khác nhau nhưng cùng chung mục tiêu đã cho thấy chuyển đổi số ở Đắk Lắk đang dần chạm tới đời sống, giúp buôn làng không đứng ngoài dòng chảy phát triển.