Trong vòng 30 năm qua, số người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư đã tăng gần 80%. Trên toàn thế giới, từ năm 1990 đến năm 2019, số ca tử vong do ung thư ở những người trong độ tuổi 40, 30 đã tăng khoảng 27%, theo tờ The Guardian (Anh)…

Nghiên cứu được trình bày tại hội nghị ung thư lớn nhất thế giới - cuộc họp thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) tại Chicago (Mỹ) – mới đây cho thấy thói quen ngủ thất thường ở người trẻ có thể là một trong những yếu tố liên quan. Cụ thể, đã có 2 nghiên cứu do Trung tâm Ung thư MD Anderson ở Houston, Texas, thực hiện trên hơn 18 triệu người trưởng thành ở Mỹ từ 18 - 50 tuổi.

Kết quả cho thấy những người có chất lượng giấc ngủ kém có nguy cơ mắc ung thư khởi phát sớm cao hơn, bao gồm ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư tử cung và ung thư buồng trứng. Trong một số trường hợp, người dưới 50 tuổi bị mất ngủ có nguy cơ được chẩn đoán ung thư vú trong vòng 5 năm cao gấp 3 lần so với người không bị mất ngủ.

Các nhà nghiên cứu nhận định: Những phát hiện mới cho thấy rối loạn giấc ngủ có thể là một yếu tố nguy cơ có ý nghĩa lâm sàng trong việc đánh giá nguy cơ ung thư khởi phát sớm. Dù vậy, TS. David Garley, bác sĩ đa khoa tại Bristol (Anh), lưu ý rằng các nghiên cứu mới chỉ cho thấy mối liên hệ giữa mất ngủ và ung thư, chứ chưa chứng minh được rằng mất ngủ là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư ở người dưới 50 tuổi.

Ông David Garley cũng giải thích rằng, một trong những vai trò quan trọng của giấc ngủ là giúp phục hồi hệ miễn dịch. Nếu hệ miễn dịch bị suy giảm, nguy cơ mắc một số loại ung thư có thể tăng lên. Tuy nhiên, cũng có thể xảy ra theo chiều ngược lại, nếu một người đã mắc ung thư nhưng bệnh chưa biểu hiện rõ ràng, chính ung thư có thể gây ra những thay đổi trong giấc ngủ.

Tìm kiếm nguyên nhân khiến tỷ lệ ung thư ở giới trẻ gia tăng đang trở thành ưu tiên sức khỏe toàn cầu. Theo các chuyên gia của Bệnh viện Não Đông y Tây An (Trung Quốc), rối loạn giấc ngủ đang là vấn đề phổ biến ở người trẻ. Bác sĩ Dư Nhã Lan, Phó Trưởng khoa Não – khoa Giấc ngủ và Rối loạn nhận thức của Bệnh viện Não Đông y Tây An, cho biết trên Sohu.com: Việc ngủ không đủ giấc, ngủ lệch nhịp sinh học kéo dài không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn làm rối loạn nhiều cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể.

Theo Tài liệu khoa học phổ cập cốt lõi về phòng chống ung thư Trung Quốc (2024), trong ít nhất 2 năm trước khi được chẩn đoán ung thư, phần lớn bệnh nhân đều đã có biểu hiện rối loạn giấc ngủ.  Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, so với người ngủ 6 – 8 tiếng/ngày, nhóm ngủ dưới 6 tiếng có nguy cơ mắc ung thư tăng khoảng 41%. Riêng ở phụ nữ, con số này có thể lên tới 53%.

Nguyên nhân là do thiếu ngủ khiến melatonin – hormone có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa – bị suy giảm. Khi melatonin thấp, tình trạng viêm trong cơ thể tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi cho tế bào ung thư hình thành. Đồng thời, những người thức đêm, ngủ ngày kéo dài thường bị rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến biểu hiện gen; quá trình sửa chữa tế bào; sự tiết hormone; hoạt động của hệ miễn dịch…

Mới đây, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cancer do nhóm nghiên cứu tại Bệnh viện Đồng Tế (Trung Quốc) thực hiện trên khoảng 15.000 người cũng cho thấy những người có thời gian ngủ quá ngắn ghi nhận tỷ lệ mắc ung thư cao hơn so với nhóm ngủ đủ giấc.

Ngược lại, một nghiên cứu từ Đại học Harvard cho thấy, việc ngủ quá nhiều hay ngủ trưa quá lâu cũng có thể làm tổn thương gan - thậm chí làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Trên trang Aboluowang, BS. Tiền Chính Hoằng, chuyên gia gan mật - tiêu hóa, dẫn nguồn từ nghiên cứu cho biết ngủ quá ít (dưới 5 giờ mỗi đêm) lẫn ngủ quá nhiều (từ 10 giờ trở lên) đều có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan lên gấp đôi so với người ngủ đủ 7 - 8 tiếng mỗi đêm.

Nghiên cứu trên do Đại học Harvard thực hiện, đã theo dõi gần 296.000 người tham gia trong suốt 15,5 năm. Kết quả cho thấy, mối quan hệ giữa thời lượng ngủ và sức khỏe gan có dạng chữ U, tức là: ngủ quá ít hay quá nhiều đều bất lợi, chỉ khi ngủ vừa đủ mới thực sự tốt cho gan.

Theo BS. Tiền Chính Hoằng, gan là cơ quan có nhịp sinh học riêng, hoạt động mạnh mẽ vào ban đêm để thực hiện các chức năng giải độc, chuyển hóa và phục hồi tế bào. Việc ngủ quá ít, ngủ sai giờ hoặc ngủ quá lâu đều có thể phá vỡ nhịp sinh học của gan, gây rối loạn hoạt động.

Bên cạnh đó, các chuyên gia lưu ý rằng một số triệu chứng trong lúc ngủ trùng không đồng nghĩa với ung thư. Tuy nhiên, nếu kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm các dấu hiệu như sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, mệt mỏi bất thường hoặc nổi hạch, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Chẳng hạn, nếu thường xuyên thức dậy với quần áo hoặc ga giường ướt đẫm mồ hôi dù nhiệt độ môi trường bình thường, người bệnh nên chú ý. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như mãn kinh ở phụ nữ, cường giáp, hạ đường huyết ở người mắc đái tháo đường, các bệnh nhiễm trùng hoặc một số bệnh lý huyết học. 

Việc thức dậy đi tiểu một lần mỗi đêm có thể vẫn nằm trong giới hạn bình thường, đặc biệt ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, nếu phải thức dậy từ hai lần trở lên mỗi đêm trong thời gian dài, kéo dài kèm tiểu máu, đau khi đi tiểu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên được thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân.

Theo Toutiao, ho về đêm là triệu chứng thường gặp ở người bị dị ứng, hen phế quản, viêm đường hô hấp hoặc trào ngược dạ dày - thực quản. Tuy nhiên, nếu tình trạng ho kéo dài nhiều tuần, đặc biệt khi đi kèm khó thở, đau ngực, ho ra máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần được kiểm tra y tế. Đây là những dấu hiệu có thể gặp ở nhiều bệnh lý hô hấp khác nhau, trong đó có ung thư phổi.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn các vấn đề về giấc ngủ xuất phát từ những nguyên nhân lành tính như căng thẳng, rối loạn lo âu, thay đổi nội tiết, các bệnh lý mạn tính hoặc thói quen sinh hoạt chưa hợp lý. Tuy nhiên, khi các triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm những biểu hiện bất thường khác của cơ thể, người dân không nên tự chẩn đoán mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn.