Theo Globocan 2022, Việt Nam ghi nhận khoảng 24.500 ca mắc mới ung thư gan mỗi năm, đứng thứ hai về số ca mắc mới trong các loại ung thư và là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu…

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, các bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật Gan mật - Tiêu hóa của bệnh viện vừa điều trị thành công cho bệnh nhân ung thư gan giai đoạn muộn. Cụ thể, bệnh nhân N.V.T (Hà Nội) mệt mỏi, ăn uống kém và sút cân trong khoảng 2 năm.

Trước khi nhập viện một tháng, dù cơ thể đã có những phản ứng bất thường, nhưng ông T. vẫn chủ quan không đi khám. Điều đáng nói, ông T. đã biết mình mắc viêm gan B từ trước. Tuy nhiên, do có thời điểm virus ở thể không hoạt động, ông nghĩ rằng bệnh đã “ổn định” nên bỏ qua việc theo dõi định kỳ.

Chính sự lơ là này đã tạo điều kiện cho các tế bào ác tính âm thầm xâm chiếm cơ thể mà không hề có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Khi kiểm tra, khối u gan đã đạt kích thước khổng lồ 10 - 12 cm, chiếm gần hết nhu mô gan, chèn ép rốn gan và tĩnh mạch, gây ra tình trạng cổ trướng nhẹ và phù hai chân. Các bác sĩ đã quyết định tiến hành cuộc đại phẫu cắt gan trung tâm kéo dài gần 8 giờ.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Trường Giang, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật - Tiêu hóa, đây là một trường hợp điển hình của ung thư gan phát hiện muộn với quá trình điều trị kéo dài, nhiều biến chứng và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên ngành. 

Trước đó, tại TP.HCM, một nữ bệnh nhân 24 tuổi đi khám vì cơn đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, phát hiện mắc ung thư gan. BSCKI. Nguyễn Lê Phú, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết kết quả xét nghiệm khiến bệnh nhân bất ngờ khi phát hiện nhiễm virus viêm gan B. Đồng thời, chỉ số AFP (dấu ấn tầm soát ung thư gan) tăng vọt. 

Hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt gan trái để loại bỏ khối u. Êkíp do BSCKII. Mai Hóa, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách chính, ứng dụng các thiết bị hiện đại như dao siêu âm Harmonic và máy cắt nối mạch máu chuyên dụng. Kết quả giải phẫu bệnh xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) giai đoạn tiến triển, đã xâm lấn mạch máu nhưng may mắn chưa di căn hạch hay di căn xa. 

Tại Hội thảo khoa học “Cập nhật những tiến bộ điều trị đa mô thức ung thư gan” diễn ra ở TP.HCM mới đây, BSCKII. Nguyễn Ngọc Thao, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, cho biết nguyên nhân ung thư gan liên quan đến nhiều yếu tố như di truyền, môi trường sống, chế độ ăn uống và các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là viêm gan B và viêm gan C.

Đáng chú ý, ung thư gan đang có xu hướng trẻ hóa. Bên cạnh các yếu tố nguy cơ truyền thống, những thay đổi về gene và sự gia tăng của các bệnh lý chuyển hóa đang góp phần làm tăng số ca mắc ở người trẻ. "Gan nhiễm mỡ đang nổi lên như một yếu tố nguy cơ đáng lưu ý", bác sĩ Thao nhấn mạnh.

Thói quen sử dụng thức ăn nhanh, ít vận động, áp lực công việc kéo dài và căng thẳng trong cuộc sống hiện đại có thể làm rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng đến chức năng gan và làm tăng nguy cơ ung thư. “Khi gan nhiễm mỡ tiến triển trong thời gian dài, chức năng chuyển hóa của gan suy giảm, làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào gan và góp phần thúc đẩy ung thư gan", bác sĩ phân tích.

TS.BS Trần Công Duy Long, Trưởng khoa Ngoại Gan Mật Tụy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết một đặc điểm đáng chú ý của ung thư gan là không phải trường hợp nào cũng cần sinh thiết để xác định chẩn đoán. Xu hướng hiện nay là hạn chế sinh thiết khi các tiêu chuẩn chẩn đoán hình ảnh đã đủ rõ ràng.

ThS.BS Nguyễn Ngọc Bảo Long, Giám đốc điều hành Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, cho rằng điều trị ung thư gan không còn là "cuộc chiến" của một chuyên khoa đơn lẻ. Thay vào đó, người bệnh cần được tiếp cận mô hình phối hợp đa chuyên khoa nhằm tối ưu cơ hội sống và hiệu quả điều trị.

Trước đây, điều trị ung thư gan thường tách rời giữa các chuyên khoa, người bệnh được áp dụng phẫu thuật, ghép gan, hủy u, hóa trị, miễn dịch hoặc chăm sóc giảm nhẹ tùy giai đoạn bệnh. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân tại Việt Nam có nền xơ gan, viêm gan B hoặc C nên việc chỉ áp dụng một phương pháp đơn lẻ nhiều khi chưa đạt hiệu quả tối ưu, thậm chí ảnh hưởng chức năng gan còn lại.

Theo TS.BS Trần Công Duy Long điều trị đa mô thức kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, can thiệp mạch, đốt u và miễn dịch tùy giai đoạn bệnh. Người bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng phác đồ phù hợp, tăng cơ hội phẫu thuật hoặc điều trị triệt căn cho cả những ca từng được đánh giá khó can thiệp.

“Việc xác định chiến lược điều trị không thể chỉ dựa vào kích thước khối u, bác sĩ cần đồng thời xem xét nhiều yếu tố như số lượng khối u, vị trí tổn thương, mức độ xâm lấn mạch máu, tình trạng di căn, chức năng gan và thể trạng người bệnh. Điều trị ung thư gan cần được thực hiện theo hướng đa mô thức, đa chuyên khoa và cá thể hóa với mục tiêu lựa chọn giải pháp phù hợp nhất cho từng bệnh nhân”, TS.BS. Trần Công Duy Long nhấn mạnh.

Ông dẫn chứng trường hợp một bệnh nhân trẻ tuổi có khối u gan chỉ khoảng 3cm nhưng mang nhiều yếu tố nguy cơ cao như khối u biệt hóa kém, không có vỏ bao, nguy cơ xâm lấn mạch máu sớm. Trong trường hợp này, phẫu thuật có thể được ưu tiên thay vì các phương pháp điều trị tại chỗ nhằm tăng khả năng kiểm soát bệnh lâu dài.

Theo các chuyên gia, điều trị đa mô thức cho phép bác sĩ linh hoạt phối hợp giữa phẫu thuật, can thiệp mạch, điều trị toàn thân, ghép gan và nhiều kỹ thuật hiện đại khác để cá thể hóa điều trị cho từng người bệnh.

Cùng với sự phát triển của phẫu thuật ít xâm lấn, ghép gan, điều trị miễn dịch, can thiệp mạch và các công nghệ chẩn đoán hiện đại, người bệnh ung thư gan ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiệu quả hơn trước.

Bên cạnh những tiến bộ trong điều trị, các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao như người nhiễm viêm gan B, viêm gan C, xơ gan, gan nhiễm mỡ hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia cần thực hiện tầm soát định kỳ. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm vẫn là yếu tố quan trọng giúp mở rộng cơ hội điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.