Nhu cầu đầu tư tiết kiệm năng lượng một số ngành rất lớn, hơn 1,4 tỷ USD
HHoàng Anh
Chọn cỡ chữ
Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam là rất lớn. Theo tính toán, nhu cầu đầu tư, đổi mới trang thiết bị của một số ngành công nghiệp trọng điểm như xi măng; giấy và bột giấy; sắt thép; hóa chất; rượu, bia, nước giải khát lên đến 1.412 triệu USD...
Việc thành lập Quỹ là hết sức cần thiết nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước; giải quyết các vấn đề thực tiễn trong nước; phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường các cơ chế khuyến khích, thúc đẩy hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Ảnh minh họa: fptsmarthome
Để góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp, Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang xây dựng có mức vốn điều lệ đề xuất là 500 tỷ đồng.
Theo hồ sơ dự thảo tờ trình về việc thành lập, tổ chức và hoạt động,
cơ chế quản lý tài chính của Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu
quả vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định, nhu cầu năng lượng của đất nước đang tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên an ninh
nguồn cung, đòi hỏi mức đầu tư cao cho công suất phát điện mới và làm gia tăng
phát thải khí nhà kính.
Tiết kiệm năng lượng được xem là “giải pháp nhiên liệu
đầu tiên”, có chi phí thấp nhất để giải quyết những thách thức này, song mức đầu
tư hiện nay vào tiết kiệm năng lượng vẫn còn thấp hơn đáng kể so với tiềm năng
kỹ thuật và kinh tế của nền kinh tế.
DỰ KIẾN QUỸ THÚC ĐẨY SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU
QUẢ CÓ VỐN ĐIỀU LỆ 500 TỶ ĐỒNG
Theo dự thảo tờ trình, hiện nay, các hoạt động sử dụng năng
lượng tiết kiệm và hiệu quả ít nhận được hỗ trợ về tín dụng, tài chính. Thực tế cho thấy một số bất cập cần được kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu
thực tiễn.
Bên cạnh đó, việc huy động các nguồn lực cho chuyển đổi công nghiệp xanh,
bền vững, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng tại Việt Nam thời gian qua
còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường. Doanh nghiệp sản xuất trong
nước còn thiếu các cơ chế tài chính hỗ trợ tuân thủ các quy định xanh, làm giảm
tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam khi thâm nhập thị trường quốc tế.
Một trong những rào cản chính được Bộ Công Thương chỉ ra tại dự thảo tờ trình đó là hạn chế tiếp cận nguồn tài chính dài hạn với mức giá phù hợp,
đặc biệt đối với dự án tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp và xây dựng; nhận
thức về rủi ro kỹ thuật và hiệu suất trong giới ngân hàng thương mại còn hạn chế.
Ngoài ra, quy mô dự án nhỏ, phân tán, dẫn đến chi phí giao dịch cao; năng lực của
các nhà phát triển dự án, các công ty dịch vụ năng lượng (ESCO) và người sử dụng
cuối cùng trong việc chuẩn bị các dự án khả thi về mặt tài chính còn hạn chế.
Không những thế, các nguồn hỗ trợ tài chính công hiện có cho
hiệu quả năng lượng và năng lượng sạch còn rải rác, chủ yếu dựa trên đầu vào,
quy mô nhỏ và có thời hạn; chưa có cơ chế tài trợ có cấu trúc, hướng đến hiệu
quả hoạt động để có thể huy động một cách có hệ thống nguồn vốn thương mại quy
mô lớn, thu hút tài chính khí hậu quốc tế và chia sẻ rủi ro có mục tiêu cho các
khoản đầu tư vào hiệu quả năng lượng.
Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh rằng Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả khi được thành lập và đi vào hoạt động sẽ là công cụ tài
chính thúc đẩy quá trình chuyển đổi phù hợp với trình độ công nghệ mới, đồng thời
góp phần thực hiện Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.
Việc thành lập Quỹ là hết sức cần thiết nhằm thể chế hóa
quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước; giải quyết các vấn đề thực tiễn trong
nước; phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; đồng thời tăng cường hiệu lực,
hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường các cơ chế khuyến khích, thúc đẩy hoạt động
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Quỹ được thành lập cũng giúp Việt Nam
kịp thời tận dụng, thu hút và huy động các nguồn lực quốc tế để hỗ trợ, thúc đẩy
đầu tư tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi thị trường các sản phẩm tiết kiệm
năng lượng.
Cùng với việc tạo lập cơ chế tài chính độc lập, linh hoạt thông qua các hoạt động huy động vốn, cho vay bán buôn, đầu tư, hỗ trợ và nhận ủy thác, nhằm thúc đẩy hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương; quỹ ra đời nhằm xây dựng các công cụ tài chính, cơ chế ưu đãi, công cụ hỗ trợ lãi vay, cơ chế bảo lãnh vay vốn để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư các dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Ngoài ra, một mục tiêu quan trọng khác là nâng
cao tính cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trước các yêu cầu về quy định
xanh của Liên minh châu Âu (Green Deal) như thuế carbon, cơ chế điều chỉnh carbon
xuyên biên giới (CBAM) áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu vào thị trường
châu Âu, cũng như ở một số thị trường khác như Mỹ, Nhật Bản...
Ngoài ra, quỹ cũng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công
nghệ, giảm cường độ năng lượng trong sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ;
khuyến khích phát triển, mở rộng thị trường dịch vụ tư vấn năng lượng phục vụ mục
tiêu sử dụng hợp lý các nguồn năng lượng, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
NHU CẦU ĐẦU TƯ TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG
Theo đề xuất, mức vốn điều lệ của Quỹ là 500 tỷ đồng bố trí
trong 3 năm từ 2027-2029 từ nguồn vốn đầu tư công. Về căn cứ xác định nhu cầu vốn
điều lệ ban đầu, theo tính toán của Ngân hàng Thế giới, nhu cầu vốn đầu tư cho
các dự án tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam là rất lớn do nhiều thiết bị, công
nghệ trong các ngành công nghiệp đã lạc hậu, kém hiệu quả, hệ thống sản xuất và
quản lý chưa được tối ưu hóa để tiết kiệm năng lượng tiêu thụ.
Trên cơ sở hiện trạng sử dụng năng lượng, tiềm năng tiết kiệm
năng lượng, kế hoạch hành động và tiêu chuẩn ngành, Bộ Công Thương đã xác định
nhu cầu đầu tư, đổi mới trang thiết bị của một số ngành công nghiệp trọng điểm
như xi măng; giấy và bột giấy; sắt thép; hóa chất; rượu, bia, nước giải khát lên đến 1.412 triệu USD…
Ví dụ như ngành xi măng, mục tiêu giai đoạn 2021-2030 chỉ đầu
tư xây dựng mới các nhà máy sản xuất clinker công suất trên 5.000 tấn/ngày, gắn
với vùng nguyên liệu và hệ thống tận dụng nhiệt khí thải; giảm tiêu hao nhiệt
năng xuống dưới 730 kcal/kg clinker và điện năng dưới 90 kWh/tấn xi măng; đến hết
năm 2025, 100% dây chuyền clinker công suất trên 2.500 tấn/ngày phải có hệ thống
tận dụng nhiệt khí thải.
Theo Hiệp hội Xi măng Việt Nam, hơn 40 nhà máy cần lắp
đặt hệ thống thu hồi nhiệt thải để phát điện, chi phí bình quân khoảng 2 triệu
USD/MW; tổng nhu cầu vốn đầu tư của ngành xi măng khoảng 650 triệu USD.
Với nhu cầu vốn đầu tư như trên, khi doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới trang thiết bị sẽ có cơ hội tiếp cận Quỹ để vay vốn, nhận hỗ trợ lãi suất, hỗ trợ kỹ thuật, qua đó góp phần tháo gỡ rào cản về thị trường tài chính cho lĩnh vực tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.
Trong ngành sắt thép, Quyết định số 261/QĐ-TTg ngày
09/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép
giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu đến năm 2030 sản lượng
thép thô đạt khoảng 25-26 triệu tấn/năm, thép thành phẩm đạt khoảng 32-33 triệu
tấn/năm, thép tiêu thụ bình quân 270-280 kg/người/năm, đáp ứng khoảng 80-85%
nhu cầu trong nước và tăng dần tỷ trọng xuất khẩu, chú trọng công nghệ tiên tiến,
thép xanh, thép hợp kim.
Nhu cầu đầu tư cho các giải pháp công nghệ tiết kiệm năng lượng
của ngành khoảng 9.230 tỷ đồng (450 triệu USD), với mức tiết kiệm năng lượng ước
tính khoảng 177 nghìn tấn dầu quy đổi (ktoe)/năm, tương đương khoảng 3.240 tỷ đồng
theo giá điện và giá năng lượng nhiệt hiện hành.
Với ngành hóa chất, Quyết định số 726/QĐ-TTg ngày 16/6/2022
của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa
chất Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040 định hướng sắp xếp lại cơ sở
sản xuất theo hướng tập trung, quy mô; duy trì, phát triển nhà máy công nghệ
tiên tiến; hạn chế hình thành mới và loại bỏ cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ lạc
hậu, hiệu quả sử dụng tài nguyên thấp.
Trên cơ sở đánh giá mức chuẩn, kiểm toán
năng lượng và kinh nghiệm các dự án tương tự, tổng vốn đầu tư cho các giải pháp
tiết kiệm năng lượng ngắn và trung hạn của ngành khoảng 12 triệu USD.
Tại COP31, Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm triển khai chương trình giảm phát thải từ rừng, đồng thời thúc đẩy đàm phán thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA). Mục tiêu là biến giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính lâu dài, bảo đảm lợi ích thiết thực cho cộng đồng trực tiếp bảo vệ rừng...
Giai đoạn 2027-2028, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng cập nhật danh mục cơ sở được phân bổ hạn ngạch và lượng hạn ngạch phân bổ hằng năm cho từng nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/6/2027...
Trước áp lực thiếu hụt nguồn lực tài chính khí hậu toàn cầu được đặt ra tại COP31, ba tổ chức tài chính do nhà nước hậu thuẫn của Anh, Na Uy và Canada vừa thiết lập liên minh huy động 10 tỷ USD, tập trung vốn vào năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ và lưới điện tại các nền kinh tế mới nổi...
Không chỉ gây thiệt hại về hạ tầng và làm gia tăng chi phí sản xuất, những rủi ro khí hậu, thời tiết cực đoan đang trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phân bổ vốn của các tập đoàn đa quốc gia. Những quốc gia đang phát triển, vốn có nhu cầu lớn về vốn đầu tư nước ngoài, lại đứng trước nguy cơ bị nhà đầu tư né tránh do mức độ dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu…
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...