Ô nhiễm không khí tiếp tục tăng, Hà Nội kích hoạt các biện pháp khẩn cấp

Từ những ngày đầu tháng 12 đến nay, Hà Nội trải qua đợt ô nhiễm không khí nặng. Quá trình đô thị hóa làm gia tăng khí thải, bụi từ giao thông, sản xuất, xây dựng…, gây suy giảm chất lượng môi trường không khí. Những ngày gần đây, thời tiết cực đoan (mây mù dày, nhiệt độ thấp, nghịch nhiệt) khiến chỉ số AQI của Thành phố ở mức "xấu" và "rất xấu", ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh tế- xã hội.

CHỈ SỐ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ PM2.5 TIẾP TỤC TĂNG  CHẠM MỐC NGUY HẠI

Theo IQAir, chỉ số chất lượng không khí (AQI⁺) và ô nhiễm không khí PM2.5 tại Hà Nội ngày 12/12 tiếp tục chìm trong sắc tím (rất không tốt) với chỉ số vượt ngưỡng 200.

Đáng chú ý trong sáng sớm ngày 12/12 có thời điểm chỉ số ô nhiễm PM2.5 vượt lên mức 295, gần chạm mốc nguy hại. Chỉ số này giảm dần đến 9 giờ ở mức 255, vào lúc 10 giờ là mức 250. Theo dự báo của đơn vị này, mức độ ô nhiễm sẽ giảm dần trong ngày nhưng vẫn giữ sắc tím (rất không tốt) đến 15 giờ chiều.

Đặc biệt, theo Biểu đồ chất lượng không khí lịch sử khu vực Hai Bà Trưng của IQAir, thời điểm từ 5-6 giờ sáng ngày 12/12 ghi nhận chỉ số ô nhiễm ở mức nguy hiểm, ở mức 348.

Tình trạng ô nhiễm không khí của Hà Nội cũng được ghi nhận bởi các trạm đo của Trung tâm quan trắc môi trường miền Bắc. Cụ thể tại trạm đo tại trường đại học Bách khoa (cổng Parabol đường Giải Phóng), trong suốt 2 ngày qua chỉ số PM2.5 liên tục trong sắc tím (rất kém), thậm chí đến 8 giờ sáng ngày 12/12 đã tăng lên mức 278.

Tại trạm đo Công viên Nhân Chính - Khuất Duy Tiến cũng ghi nhận chất lượng không khí xấu liên tục trong 2 ngày qua.

Trước đó, theo Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, vào lúc 12 giờ ngày 11/12, chỉ số chất lượng không khí tại trạm Đại học Bách Khoa ghi nhận ở mức cao nhất trong 3 trạm tại Thủ đô là 242- mức rất kém.

Quan sát kết quả quan trắc cho thấy, từ 23 giờ ngày 10/12, chất lượng không khí tại trạm đo này bắt đầu chuyển sang màu đỏ (xấu với chỉ số AQI 158) và liên tục tăng đến 7 giờ sáng ngày 11/12 đã chuyển sáng ngưỡng tím (rất kém với chỉ số PM2.5 là 216).

Tình trạng này cũng diễn ra trong ngày 10/12 khi suốt buổi sáng- từ 7 giờ đến 12 giờ, chỉ số chất lượng không khí ở trạm đo này ghi nhận mức rất kém. Chỉ số ở mức này, cảnh báo có thể ảnh hưởng tới sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Có thể thấy, so với các ngày trước, chất lượng không khí Hà Nội ngày 12/12 tiếp tục diễn biến xấu hơn, nồng độ bụi mịn PM2.5 và PM10 đều ở mức cao.

KÍCH HOẠT BIỆN PHÁP CẤP BÁCH KIỂM SOÁT Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Trước thực trạng ô nhiễm không khí hiện nay, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Chỉ thị số 19/CT-UBND về tăng cường các biện pháp cấp bách về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn Thành phố.

Để khắc phục tình trạng ô nhiễm, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành, đơn vị tiếp tục thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố tại văn bản số 6356/UBND-NNMT ngày 01/12/2025 và tập trung thực hiện các nhiệm vụ cấp bách.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì điều phối các giải pháp khẩn cấp khi xảy ra ô nhiễm liên vùng, liên tỉnh hoặc xuyên biên giới; tham mưu cơ chế phối hợp với các địa phương lân cận. Đồng thời phải kiểm tra toàn bộ các khu xử lý chất thải rắn, yêu cầu vận hành liên tục, không để phát tán bụi và mùi, báo cáo hàng tuần trong tháng 12/2025. Công tác duy trì vệ sinh môi trường được nhấn mạnh, đặc biệt tại các tuyến trọng điểm, với yêu cầu tăng cường phun sương dập bụi và rửa đường.

Các cơ quan chuyên môn phối hợp báo chí tuyên truyền thường xuyên về chất lượng không khí, dự báo và hướng dẫn các biện pháp giảm thiểu tác động.

Thành phố yêu cầu Sở Xây dựng tăng cường giám sát 100% công trường, đảm bảo đầy đủ biện pháp chống bụi: che chắn, rửa xe, phun sương, bao phủ phế thải trong quá trình vận chuyển. Các công trình trên 1 ha phải lắp hệ thống giám sát bụi bằng cảm biến và camera trong tháng 12/2025.Các dự án nằm trong khu dân cư phải lắp hệ thống phun sương cố định giảm bụi.

Chỉ thị nhấn mạnh “Không cấp phép thi công đào lòng lề đường, vỉa hè (trừ trường hợp xử lý sự cố khẩn cấp) trong giai đoạn cuối năm khi chất lượng không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Công an Thành phố mở cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm và công khai các trường hợp chở vật liệu không che chắn, làm rơi vãi, cũng như hành vi đốt rác thải, đốt chất thải công nghiệp. Lực lượng chức năng đẩy nhanh đồng bộ hạ tầng camera an ninh, camera giao thông tích hợp AI để phục vụ giám sát và xử lý vi phạm kịp thời.

Sở Y tế được giao nhiệm vụ khuyến cáo người dân, đặc biệt nhóm dễ tổn thương, hạn chế ra ngoài khi chỉ số VN_AQI ở mức cao; đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó bệnh tật, nâng cao khả năng tiếp nhận bệnh nhân gặp vấn đề hô hấp do ô nhiễm.Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các trường học giảm hoặc dừng hoạt động ngoài trời khi không khí xấu; điều chỉnh lịch học nếu có cảnh báo ô nhiễm nghiêm trọng.

Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức đợt tuyên truyền cao điểm, vận động các cơ sở tín ngưỡng và người dân hạn chế, tiến tới chấm dứt việc đốt vàng mã. Các địa phương được yêu cầu kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đốt rơm rạ, đốt rác, tập kết và đổ thải sai quy định.

Chủ tịch UBND các xã, phường phải chỉ đạo kiểm tra chặt công trường, phương tiện vận chuyển và các hoạt động có nguy cơ phát tán bụi; đồng thời chịu trách nhiệm nếu để xảy ra các hành vi gây ô nhiễm như đốt rác, đốt vàng mã hay đổ thải trái phép. Thành phố yêu cầu tăng cường quét, hút bụi, rửa đường vào ban đêm và sáng sớm, nhằm giảm bụi tích tụ và tránh ùn tắc.

Các nguồn thải công nghiệp, đặc biệt cơ sở tái chế, phải được kiểm tra và hoàn thành rà soát trước ngày 15/12/2025. Công tác tổng vệ sinh định kỳ cuối tuần được yêu cầu duy trì thường xuyên, huy động cộng đồng cùng giám sát.

Các cơ sở sản xuất có lưu lượng xả thải lớn phải đảm bảo toàn bộ hệ thống xử lý khí thải vận hành đúng chuẩn, không được phép xả thải chưa xử lý trong mọi trường hợp, hoàn thành rà soát trước ngày 31/12/2025.

Doanh nghiệp cần tăng cường bảo dưỡng thiết bị, điều chỉnh công suất hoặc chuyển thời điểm vận hành các công đoạn phát thải cao sang lúc thời tiết thuận lợi hơn. Dữ liệu quan trắc phải được truyền đầy đủ, liên tục về cơ quan quản lý.

Công ty Môi trường đô thị và các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý rác chủ động phối hợp chính quyền địa phương tăng tần suất quét, hút bụi, rửa đường và phun sương dập bụi nhằm giảm nồng độ đường tại các trục giao thông chính, cửa ngõ đô thị.