Tuyên bố chính thức đầu tiên mà Bắc Kinh, chủ nợ lớn nhất của Washington, đưa ra về tình trạng đóng cửa của Chính phủ Mỹ

Trung Quốc vừa lên tiếng kêu gọi Mỹ có những biện pháp cần thiết để tránh nguy cơ vỡ nợ cấp quốc gia. Đây cũng là tuyên bố chính thức đầu tiên mà Bắc Kinh, chủ nợ lớn nhất của Washington, đưa ra về tình trạng đóng cửa của Chính phủ Mỹ.

Theo tờ Wall Street Journal, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc Zhu Guangyao hôm qua (7/10) cảnh báo rằng, thất bại của Mỹ trong việc nâng trần nợ sẽ có những ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu. Ông Zhu cũng nhấn mạnh việc Trung Quốc hiện là nước nắm giữ nhiều trái phiếu kho bạc Mỹ nhất thế giới.

“Vì điều này, theo lẽ tự nhiên, chúng tôi đang dành sự chú ý cho thế bế tắc tài khóa ở Mỹ và có lý do yêu cầu Mỹ đảm bảo cho sự an toàn của các khoản đầu tư của Trung Quốc ở đó”, ông Zhu phát biểu.

“Về vấn đề trần nợ của Mỹ, phía Trung Quốc nhận thấy Mỹ cần có những bước đi thực tế và tích cực để đảm bảo không bị vỡ nợ cấp quốc gia”, tuyên bố của ông Zhu có đoạn.

Những tuyên bố trên của Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc cho thấy sự nhạy cảm của nước này đối với vấn đề nợ chính phủ cũng như tình hình sức khỏe tài khóa nói chung của nước Mỹ. Trung Quốc hiện là quốc gia sở hữu dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới, một phần nhờ những nỗ lực đẩy mạnh xuất khẩu thông qua chiến lược bị cho là giữ giá trị của đồng Nhân dân tệ thấp hơn giá trị thực. Tuy không được công bố danh mục cụ thể, phần lớn kho dự trữ ngoại hối trị giá 3,5 nghìn tỷ USD của Trung Quốc là nợ chính phủ Mỹ.

Trung Quốc hiện nắm 1,277 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào. Nhật Bản là nước nắm nợ Mỹ nhiều thứ nhì, ở mức 1,135 nghìn tỷ USD.

Những phát biểu của ông Zhu được phát đi 1 ngày sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ John Boehner tuyên bố sẽ từ chối các cuộc đàm phán về nâng trần nợ trừ phi phe Dân chủ chấp nhận thảo luận về việc giảm thâm hụt ngân sách. Trước đó, các nghị sỹ Cộng hòa đã đòi xóa bỏ hoặc trì hoãn một số phần của đạo luật chăm sóc y tế công cộng thường gọi là Obamacare để đổi lấy thỏa thuận nâng trần nợ.

Về phần mình, Tổng thống Barack Obama và lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện là nghị sỹ Dân chủ Harry Reid tiếp tục từ chối những nỗ lực của phe Cộng hòa sử dụng hạn chót về nâng trần nợ như một công cụ để đòi hỏi sự nhượng bộ đối với Obamacare.

“Nước Mỹ cần cân nhắc các ảnh hưởng toàn cầu”, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc Zhu nhấn mạnh, và nói thêm rằng, chính quyền ông Obama cùng Quốc hội Mỹ “cần thúc đẩy các cuộc thảo luận”.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, đến ngày 17/10, các biện pháp khẩn cấp mà cơ quan này áp dụng để chi trả đúng hạn các khoản thanh toán của Chính phủ sẽ không còn sử dụng được nữa, và nước Mỹ khi đó sẽ rơi vào tình trạng vỡ nợ kỹ thuật. Đến nay, Chính phủ Mỹ đã bước sang tuần đóng cửa thứ 2 do bất động giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa về ngân sách cho năm tài khóa bắt đầu vào ngày 1/10.

Tuyên bố mà phía Trung Quốc vừa đưa ra tương tự như tuyên bố mà nước này đưa ra vào tháng 7/2011, lần gần đây nhất Washington tiến sát bờ vực vỡ nợ cấp quốc gia vì bất đồng trong Quốc hội về vấn đề trần nợ. Khi đó, Washington đã bị hãng đánh giá tín nhiệm S&P tước định hạng AAA lần đầu tiên trong 70 năm.

Hôm qua, Thứ trưởng Zhu đã nhắc lại việc hạ điểm tín nhiệm trên và bày tỏ sự hy vọng nước Mỹ sẽ xem đó như một bài học từ lịch sử, đồng thời nhận ra trách nhiệm của mình với tư cách là nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng như quốc gia có đồng tiền dự trữ của thế giới.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã có nhiều nỗ lực để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối khỏi nợ chính phủ Mỹ, vừa để tìm kiếm mức lợi nhuận cao hơn, vừa để giảm bớt rủi ro. Theo phân tích của tờ Wall Street Journal, tính đến tháng 6 năm nay, khoảng 35% dự trữ ngoại hối của Trung Quốc là trái phiếu kho bạc Mỹ, so với tỷ lên 45% vào tháng 6/2010.