Trung Quốc đã đồng ý hạn chế xuất khẩu xe lai (hybrid) sang thị trường Liên minh châu Âu (EU), theo thông báo của Ủy viên Thương mại EU sau cuộc đàm phán thương mại quan trọng tại Bắc Kinh tuần vừa rồi...

Sau hai ngày đàm phán được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm tránh một cuộc xung đột thương mại toàn diện, Ủy viên Thương mại Maros Sefcovic công bố tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu (9/10) rằng việc Bắc Kinh chấp nhận yêu cầu then chốt của EU đã chứng minh đối thoại có thể mang lại hiệu quả - tờ báo Financial Times đưa tin.

Ông Sefcovic cho biết Trung Quốc đã đồng ý hạn chế xuất khẩu xe hybrid sang EU ở mức bằng hoặc thấp hơn một nửa so với dự báo hiện tại của EU trong 4 năm tới. Ông nhận định cam kết này sẽ ngăn việc xuất khẩu "vài triệu" chiếc xe hybrid sản xuất tại Trung Quốc sang khối thị trường chung. Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn có thể cho phép số lượng xe hybrid Trung Quốc thực tế nhập vào châu Âu tăng trong giai đoạn này.

Hiện chưa rõ thỏa thuận này sẽ được thực thi theo cách thức như thế nào.

Lượng xe hybrid nhập khẩu vào EU đã tăng mạnh sau khi khối này áp thuế cao đối với xe điện chỉ chạy pin (BEV) của Trung Quốc. Gần đây, Financial Times đưa tin rằng Bắc Kinh ban đầu đã từ chối yêu cầu của Brussels về việc giới hạn xuất khẩu xe hybrid sạc điện (PHEV) ở mức khoảng 15% thị phần tại EU.

Trung Quốc chưa xác nhận ngay các chi tiết của thỏa thuận về xe hybrid, nhưng một tuyên bố chung của hai bên cho biết họ đã đạt được "sự hiểu biết về thương mại xe hybrid theo cách thức phù hợp với các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)".

Tuyên bố chung cũng cho biết các cuộc đàm phán giữa ông Sefcovic với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào đã đạt được thỏa thuận trong 15 lĩnh vực khác.

Ông Sefcovic cho biết Trung Quốc đã đồng ý dỡ bỏ thuế quan đối với một số sản phẩm từ tất cả các quốc gia EU, bao gồm phụ tùng ô tô và dầu ô liu. Động thái này đồng nghĩa xóa bỏ lượng thuế quan 225 triệu euro đối với lượng hàng xuất khẩu trị giá 4 tỷ euro từ EU mỗi năm.

"Gói thỏa thuận này chứng minh rằng đàm phán... mang lại kết quả", ông Sefcovic nói, nhưng cũng nhấn mạnh rằng cần phải thực hiện thêm nhiều bước nữa.

"Thâm hụt thương mại là một thách thức to lớn đối với EU, ảnh hưởng đến mọi quốc gia thành viên. Tình trạng này không bền vững và đòi hỏi phải có một lộ trình đáng tin cậy để tái cân bằng”, ông nói.

Trung Quốc đã ghi nhận thặng dư thương mại 370 tỷ euro với khối này trong năm 2025, tương đương hơn 1 tỷ euro mỗi ngày.

Ông Sefcovic khẳng định các công ty châu Âu sẽ tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn đất hiếm của Trung Quốc, loại vật liệu thiết yếu trong sản xuất công nghệ cao, nhưng tuyên bố chung chỉ đề cập đến việc duy trì cơ chế cấp phép theo quy trình rút gọn.

Trước khi đạt được những kết quả trên, EU đã ấn định thời hạn đến tháng 10/2026 để khối này và Trung Quốc đạt tiến triển trong các biện pháp giảm thặng dư thương mại của Trung Quốc với khối. Ông Sefcovic cho biết các quốc gia thành viên EU cùng Chủ tịch EC Âu Ursula von der Leyen sẽ quyết định xem liệu thỏa thuận này có đủ để ngăn chặn việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại cứng rắn hơn hay không.

Lượng xe hybrid xuất khẩu từ Trung Quốc sang EU đã đạt mức 50.000 chiếc trong tháng 7 năm nay, tăng hơn gấp đôi so với con số 19.000 chiếc được xuất đi cùng kỳ năm ngoái. Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (EAMA) nhận định thông báo đưa ra hôm thứ Sáu là "một bước tiến tích cực nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại".

Các quan chức châu Âu từng tuyên bố rằng một thỏa thuận về xe hybrid là điều kiện tối thiểu để EU tiếp tục duy trì đối thoại với Trung Quốc thay vì phải áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Tuyên bố chung nêu rõ hai bên "tái khẳng định cam kết... giải quyết thỏa đáng các bất đồng trong khuôn khổ quy định của WTO, cũng như tiếp tục ổn định và cân bằng quan hệ kinh tế - thương mại song phương".

Các nước châu Âu, dẫn đầu là Pháp và Đức, ngày càng lo ngại rằng hàng hóa giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc đang khiến khối này mất đi hàng chục nghìn việc làm trong lĩnh vực sản xuất.

Trong tuần vừa rồi, Paris và Berlin đã đề xuất áp dụng một công cụ thương mại mang tính "biện pháp cuối cùng", cho phép chặn quyền tiếp cận thị trường chung EU của Trung Quốc nhằm đáp trả các hành động cưỡng ép, chẳng hạn như việc hạn chế nguồn cung các loại vật liệu thiết yếu. Trong một bức thư gửi EC, lãnh đạo Pháp và Đức đã đề cập đến tình trạng "vũ khí hóa thương mại, các hành vi gây méo mó thị trường mang tính hệ thống và tình trạng mất cân bằng kinh tế vĩ mô toàn cầu", dù không nêu đích danh Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo EU sẽ nhóm họp trong tuần này để thảo luận về các bước đi tiếp theo nhằm cân bằng quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Ngay khi ông Sefcovic bắt đầu các cuộc đàm phán tại Bắc Kinh vào thứ Năm tuần vừa rồi, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã phát đi một tuyên bố bảo vệ mức tỷ giá hiện tại của đồng nhân dân tệ. Động thái này được xem là phản ứng trước những cáo buộc từ phía châu Âu cho rằng nhân dân tệ đang được định giá thấp hơn giá trị thực, giúp tăng lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Trung Quốc.

"Việc quy kết sự sụt giảm năng lực cạnh tranh công nghiệp, sự suy yếu trong kỷ luật tài khóa và các vấn đề cơ cấu phức tạp chỉ đơn thuần do tỷ giá hối đoái của nước khác gây ra thực chất chính là hành động đùn đẩy trách nhiệm điều chỉnh sang bên khác và né tránh trách nhiệm của chính mình”, tuyên bố của PBOC có đoạn viết.

Theo Cơ sở dữ liệu thống kê thương mại hàng hóa toàn cầu của Liên hiệp quốc (UN Comtrade), kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang EU đạt tổng cộng 560 tỷ USD vào năm ngoái, tăng hơn 8% so với mức 517 tỷ USD của năm trước đó, nhờ xuất khẩu sang các nền kinh tế lớn như Đức, Italy, Tây Ban Nha và Ba Lan đều tăng khoảng 10%, và lượng hàng xuất sang Hungary tăng 43%.

Trong khi đó, Trung Quốc đã nhập khẩu lượng hàng hóa trị giá 268,3 tỷ USD từ châu Âu trong năm ngoái - giảm nhẹ so với mức 269,4 tỷ USD của năm trước.